Təbabətin aktual problemlərindən biri olan xərçəng xəstəliyinin səbəblərinin tapılması və müalicəsi müxtəlif müzakirələr doğurur. Aydındır ki, istənilən xəstəliyin mənşəyinin aşkar edilməsi  ona qarşı aparılan müalicənin effektli olmasını təmin edən vasitələrdən ən başlıcasıdır. Bu haqda dünya alimləri bir çox tədqiqatlar aparmış və aparmqdadır. Lakin onların gəldiyi  nəticələr fərqlidir.

Ardı

Amerika Milli Xərçəng İnstitutu xərçəngin səbəblərini araşdırarkən maraqlı nəticəyə gəlib. Alimlər kompüter tomoqrafiyasının yaydığı radiasiyanın xərçəng xəstəliyi yaratdığı qənaətinə gəliblər. Onlar hətta 2007-ci ildə tomoqrafiyadan yararlananların 15 min nəfərinin dünyasını dəyişəcəyini iddia ediblər. Tədqiqatçıların qənaətinə görə, kompüter tomoqrafiyasından keçənlərin 20 min nəfərində sonradan xərçəng aşkarlanıb. Onlar kompüter tomoqrafiyası ilə rentgen aparatının yaydığı radiasiyanı müqayisə ediblər. Bəlli olub ki, birinci ikincidən 100 qat çox radiasiya yayır. Buna görə də ehtiyac olmadan bu cihazın köməyindən istifadə tövsiyə edilməyib.
Kompüter tomoqrafiyası doğrudanmı insan orqanizmi üçün təhlükə törədir?

Ardı

Qalxanabənzər vəzin xərçəngiqadınlarda kişilərə nisbətən daha çox rast gəlinir. 3:1 nisbətində. Statistika göstərir ki, İsraildə hər il 500 nəfər, Amerikada isə 20000 nəfər bu xəstəliyə düçar olur. Bu xəstəlik hər yaşda meydana çıxa bilər, ən çox isə 30 yaşdan sonra olub, vaxtında effektiv müalicə edildikdə proqnozu yaxşıdır.

Xəstələrin 90 %-də qalxanabənzər vəzin xoşxassəli törəmələrinə rast gəlinir. Lakin bir qayda olaraq, vəzin xərçəngi xoşxassəli törəmələrin fonunda yaranır. Bununla endemik zonalarda qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri və xüsusilə bu vəzi xərçənginin sayının sürətlə artmasını izah etmək olar.

Ardı

Prostat vəzin adenoması prostat vəzin xoşxassəli şişi olub, 50 yaşdan yuxarı kişilərdə rast gəlinir. Əlamətləri bunlardır: qalıq sidik simptomu (sidiyə getdikdən sonra sidik kisənin tam boşalmaması hissi),potensiyanın pozulması, lakin əlamətləri nəzərə çarpacaq dərəcədə olduqda belə uroloqun konsultasiyasında olmaq lazımdır.

Əgər müayinə zamanı prostat vəzin adenoması aşkarlanıbsa, bu halda böyük ehtimalla tez bir zamanda cərrahi müdaxiləyə ehtiyac olur. Bugünkü gün əməliyyatın aşağıdakı növləri tətbiq olunur:

Ardı

Əvvəlki mövzularda sizlərə dəri xərçəngi, qan xərçəngi, ağciyər xərçəngi, süd vəzi xərçəngi, düz bağırsaq xərçəngi,qaraciyər xərçəngi, yoğun bağırsaq xərçəngi haqqında məlumat vermişdik. İndi isə dil xərçəngi haqqında bəzi məlumatları sizlərə çatdıracayıq. Statistik məlumatlara əsasən, baş və boynun bəd xassəli şişləri VI yerdə olub, aqressiv gedişi ilə xarakterizə olunur. Bu qrupa həmçinin dil xərçəngi də aiddir. Dildə xərçəng ən çox dişlər tərəfindən mexaniki zədəyə məruz qalan hissələrində meydana çıxır. Ən çox dilin skvamoz-hüceyrəli karsinomasına rast gəlinir.

Ardı

Uşaqlıq boynu xərçəngi bütün müasir qadınların qorxusudur. Uşaqlı boynu xərçəngi bədxassəli şişlərdən olub, qadınların onkoloji xəstəlikləri arasında dördüncü yerdə durur (mədə, dəri və süd vəzi xəstəliklərindən sonra).

Uşaqlıq boynu xərçəngini yaradan hüceyrələr həmin nahiyəni əhatə edən normal hüceyrələrdən inkişaf edir. Hər il 600000 qadına bu xəstəliyin diaqnozu qoyulur. Adətən, uşaqlıq boynu xərçəngi 40-60 yaşarası qadınlarda rast gəlinir, lakin təəssüf ki, son zamanlar xəstəlik xeyli «cavan»laşıb.

Ardı

Yumurtalıq xərçəngi bədxassəli şişlərə aid olub, yumurtalıq toxumasından əmələ gəlir. Qadınlarda iki yumurtalıq olur, hər biri çanağın bir tərəfində yerləşir. Statistikaya görə, hər 70 qadından biri yumurtalıq xərçənginə tutulur. Bu əsasən, 50 yaşdan sonra baş verir, lakin son zamanlar bu xəstəlik də «cavanlaşıb». Yumurtalar yumurta hüceyrə və hormon sintez edirlər: estrogen və progesteron. Yumurtalıqlar epitel qatla örtülü olur ki, şişlərin də əksəriyyəti məhz bu qatdan əmələ gəlir.

Bütün digər bədxassəli şişlərdə olduğu kimi, yumurtalıq xərçənginin də əsas səbəbləri tam öyrənilməyib. Statistik məlumatlara əsasən, aşağıdakılar risk faktoru kimi göstərilir:

Ardı

Yoğun bağırsaq həzm sisteminin son traktı olub 1.5-2 m uzunluğa malikdir. Yoğun bağırsaq bir neçə hissədən ibarətdir, kor bağırsaq (appendiks burada yerləşir), qalxan çənbərbağırsaq, enən çənbərbağırsaq, köndələn çənbərbağırsaq, siqmavarı və düz bağırsaq.

Yoğun bağırsaq xərçəngi: yoğun bağırsağın selikli qişasından əmələ gələn bədxassəli şişdir. Əksər vaxtlarda şiş siqmavari bağırsaq, kor bağırsaq və düz bağırsaqda yerləşmiş olur. Bu xəstəlik çox vaxt yaşlı insanlarda rast gəlinir. Hər il isə bu xəstələrin sayı artmaqdadır, xüsusilə inkişaf etmiş dövlətlərdə.

Ardı

Qaraciyər xərçəngi az yayılmış xəstəliklərə aiddir. Bu isə şikayətlərin olmaması ilə bağlı olaraq xəstəliyin gec mərhələlərdə aşkarlanması ilə xarakterizə olunur. İl ərzində dünyada milyonlarla insan qaraciyər xərçəngindən ölür. Kişilər xəstəliyə qadınlara nisbətən 3 dəfə daha çox tutulurlar. Bunla yanaşı Hepatosellülar Karsinoma, xolangiokarsinoma, hepatoma və hemangiosarkoma Birincili qaraciyər xərçənglərinə aid edilirlər.

Ardı

Düz bağırsaq xərçənginin müayinə və müalicəsi son illərdə aktuallıq qazanıb, bu isə öz növbəsində sürətlə düz bağırsaq xərçənginin artması ilə əlaqədardır. Təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, düz bağırsaq xərçəngi son zamanlar sürətlə artır və bütün bədxassəli şişlərin 4-6%-ni təşkil edir. Qərb dünyasında süd vəzi xərçəngi kimi kimi üçüncü yerdə durur. Əsasən 40 yaşdan sonra və kişilərə nisbətən qadınlarda daha çox rast gəlinir.

Bu xəstəlikdən ən çox Amerika, Qərbi Avropa, İsrail əhalisi əziyyət çəkir. Beləliklə, bu zaman xəstəliyin ən çox yayıldığı ərazilərin iqtisadi inkişaf nəzərə alınaraq xəstəliklə bu ölkələrdəki qidalanma arasındakı qarşılıqlı əlaqəsi öyrənilir. Belə ki, yoğun bağırsağın xərçənginə qida məhsullarının tərkibində olan piylər və zülalların tərkibində olan konserogen maddələr səbəb olur.

Ardı