Vərəm xəstəliyinə hər il dünyada 10 milyona yaxın insan yoluxur, 3 milyona yaxın insan isə bu xəstəlikdən dünyasını dəyişir. İndi bütün dünya bəşəri problemə çevrilmiş bu xəstəliyə qarşı birgə mübarizə aparır. Hər il mart ayının 24-də Ümümdünya Vərəm Əleyhinə Mübarizə gününün qeyd olunması bu bəlaya qarşı hamılıqla mübarizə aparmağın zəruriliyini bir daha sübut edir.
1965-ci il iyunun 7-dən etibarən  vərəm kliniki təsnifata bölünmüşdür. Vərəmin əsas klinik formaları bunlardır:
1.Uşaqlarda və yeniyetmələrdə vərəm intoksikasiyası
2. Tənəffüs orqanlarının vərəmi
3. Digər orqan və sistemlərin vərəmi
4.Beyin qişalarının və mərkəzi sinir sisteminin vərəmi
5. Bağırsağın, peritonun, müsariqə limfa düyünlərinin vərəmi
6. Sümük və oynaq vərəmi
7. Sidik-cinsiyyət orqanlarının vərəmi
8. Dəri və dərialtı toxumanın vərəmi
9. Periferik limfa düyünlərinin vərəmi
10. Gözün vərəmi
11. Digər orqanlarının vərəmi.

Ardı

Metallokoniozlar — peşə ilə bağlı ağ ciyər xəstəlikləridirlər, bəzi metal tozlarının nəfəs yoluna düşməsi ilə şərtlənirlər: berillioz — berillium tozları, sideroz — dəmir tozları, alüminoz — alliminium tozları, baritoz — barium tozlarının törətdiyi xəstəliklərdir və s. 
Ən xoşxassəli gedişat metallokoniozlarda olur, onlar üçün ağ ciyərdə birləşdirici toxumaların azacıq şaxələnməsi ilə rengenokontrast tozların (dəmir, qalay, barium) ağ ciyərdə toplanması xarakterikdir. Əgər bu metal tozlarının təsiri aradan götürülərsə, bu pnevmokoniozlar inkişaf etmirlər; ağ ciyərin rehtgenokontrast tozlardan öz-özünə təmizlənməsi nəticəsində prosesin geriyə dönməsi mümkündür.
Bəzi metallokoniozlarda xəstənin orqanizminə zəhərləyici və allergen təsiri üstünlük təşkil edən tozlarda (berillium, kobalt və s.), bəzən gedişatı ağir olur.

Pnevmoskleroz — sərt birləşdirici toxumanın ağ ciyər bronxlarında, damarlarda və ağ ciyər alveollarını əhatə edən toxumalarda — alveollarda şaxələnməsidir.
Pnevmoskleroz müxtəlif ağ ciyər xəstəliklərinin son mərhələsi kimi təzahür edir (xroniki bronxit, ağ ciyər vərəmi və s.). Pnevmosklerozun bəzi formaları uzun müddət ağ ciyərə kömür, silisium, filiz, asbest və digər toz növlərinin düşməsi nəticəsində inkişaf edirlər.
Pnevmosklerozun səbəbi toksik maddələr, məsələn, azot oksidi, xlor, kükürd anhidriti olan atmosferdə təkrar və ya birdəfəlik uzunmüddətli olmaq, həmçinin, boğucu qazlarla zəhərlənmə (fosgen, difosgen, xlorpikrin və s.) ola bilər. Uzunmüddət siqaret çəkmək qanunauyğun olaraq xroniki bronxitin və pnevmosklerozun inkişafına gətirir. Çox vaxt pnevmoskleroz alkoqola həddən artıq alüdə olanlarda inkişaf edir. Bu onunla izah olunur ki, spirt buxarı bronx və alveol divarlarına qıcıqlandırıcı təsir göstərir.

Ardı

Vərəm xəstəliyi bəşəriyyətə çox qədim zamanlardan məlum olan xəstəliklərdəndir. Hippokrat (e. ə. 460-370), Qalen (130-201), Əbu Əli ibn Sina (Avisenna, 980-1037) və qədim əsrlərin başqa həkimləri vərəm xəstəliyini öyrənmiş, onun haqqında əsərlərində müvafiq məlumatlar vermişlər. Onlar adətən vərəmin gecikmiş formasının diaqnozunu müəyyən edirdilər. Vərəm xəstəliyinin əsas əlamətlərindən biri xəstənin ümumi arıqlaması idi. Yunanca arıqlama sözü ftiz kimi tərcümə olunduğundan, xəstəliyi bu cür adlandırdılar. Ftiz termini altında ağciyərin sifilis, xərçəng, bronxoektaziya və başqa irinli iltihabi xəstəlikləri ifadə olunurdu.

Ardı

Siz düşünəndə ki, artıq soyuqlamısınız, sinənizdə ağrı, öskürək əmələ gəlib, bir qədər sonra isə temperaturunuz yüksələndə bu kəskin bronxitin əlamətləri ola bilər. Kəskin bronxit sizin ağciyərlərinizin əsas çıxarıcı tənəffüs yolları iltihablananda əmələ gələn vəziyyətdir.  Bronxitlər adətən respirator infeksiyanin davamı olaraq əmələ gəlir. Siqaret çəkmə də bronxitin risk faktorlarındandır. Kəskin bronxitlər bir çox hallarda bir neçə gün ərzində keçib gedir. Lakin bəzən öskürək bir neçə həftə çəkə bilər. Əgər bronxit əlamətləri təkrarlanırsa bu həkim diqqəti tələb edən astma ve ya xroniki bronxit ola bilər. Odur ki, mütləq həkimə müraciət edin.

Ardı

Emfizema ağciyərlərin proqressivləşən xəstəliyi olmaqla tənəffüsün qısalması və fiziki aktivlik zamanı ağciyər ehtiyatlarının tükənməsi ilə müşayiət olunan xəstəlikdir. Emfizemaya səbəb ağciyərlərin kiçik hava kisələrinin və kiçik hava yollarının zədələnməsidir. Emfizema çox inkişaf edəndə havanı ağciyərlərinizdən xaric etmək üçün çox enerji sərf etməli olursunuz. Emfizema yavaş-yavaş illər boyu inkişaf etdiyindən təəssüf ki, xəstəlik inkişaf etdikdən sonra simptomları üzə çıxır.Xəstəliyin müalicəsi simptomların zəiflədilməsi və ağırlaşmaların qarşısının alınması istiqamətində aparılır.

Ardı

Tənəffüsün dayanması (Apnoe) zamanı ağciyərin həcmi yerində olsa da tənəffüs əzələləri işləmir və ağciyərlərlə xarici mühit arasında hava mübadiləsi olmur. İnsan orqanizmi özündə boyuk oksigen ehtiyatı yarada bilmir və xaricdən daxil olan oksigendən aslı vəziyyətdədir. Odur ki, qisa müddət tənəffüsün dayanması orqanızmdə ciddi oksigen çatışmazlığına səbəb olur. Apnoe uzun müddət davam edərsə bədən daxilində, xüsusilə də beyində geriyə dönməyən zədələnmə baş verə bilər.
Yalnız xüsusi şərtlər altında apnoe zamanı bədənin oksigenlə təminatını idarə etmək olar.

Ardı

Pnevmoniya yaşlılar, xronik xəstəliyi olanlar və immun sistemi zəif olanlar üçün təhlükəli ola bilər. Eyni zamanda pnevmoniya cavan, sağlam şəxsləri də zədələyə bilər. Uşaqlarda ölüm törədən əsas xəstəliklərdəndir. Pnevmoniyaların bir çox növləri öz ağırlıq dərəcəsinə görə orta və ağıra qədər dəyişir. Xəstəxana daxilində olarkən əmələ gələn pnevmoniyalar xüsusən virulent və ölümcül olur. Bir çox pnevmoniyalar qəfil əmələ gəlir, sinədə ağrı, temperatur, öskürək, bəlğəmlə və qısalmış tənəffüslə xarakterizə olunur. Infeksiya adətən soyuqdəymə və qripin ardinca gəlir, lakin başqa xəstəliklərdən sonra və ya öz-özünə də əmələ gələ bilər. Antibiotiklərin bakterial pnevmoniyaları müalicə etməsinə baxmayaraq bəzi antibiotikə davamlı bakterial pnevmoniyalar problem yaradır.

Ardı

Uşaqda bronxial astma tutması zamanl bronxların kəskin başlanan obstriksiası nəticəsində boğulma tutması ilə nəticələnir.Uşaqda təngnəfəslik öskürək olur.Ağ ciyərdə emfizema inkişaf edir,döş qəfəsi qabarır qabirğarası sahələr hamarlanır Auskultasiyada ağ ciyərlərdə nəfəsvermə fonunda fitverici xiriltilar eşidilir.Ürək damar sistemində taxikardiya olur,arterial təzyiq yüksəlir.Tutmanin müddəti üngül formada normada 10-15 dəqiqə ağır və ağır formada bir neçə saatdan bir neçə günə davam edir.

Ardı

Artıq soyuqlamısınız, sinənizdə ağrı, öskürək əmələ gəlib, bir qədər sonra isə temperaturunuz yüksəlibsə bu kəskin bronxitin əlamətləri ola bilər. Kəskin bronxit sizin ağciyərlərinizin əsas çıxarıcı tənəffüs yolları iltihablananda əmələ gələn vəziyyətdir.  Bronxitlər adətən respirator infeksiyanin davamı olaraq əmələ gəlir. Siqaret çəkmə də bronxitin risk faktorlarındandır. Kəskin bronxitlər bir çox hallarda bir neçə gün ərzində keçib gedir. Lakin bəzən öskürək bir neçə həftə çəkə bilər. Əgər bronxit əlamətləri təkrarlanırsa bu həkim diqqəti tələb edən astma ve ya xroniki bronxit ola bilər. Odur ki, mütləq həkimə müraciət edin.

Ardı