Qoqolun ölümü

Bu yaxınlarda rusiyalı rejissor Yeqor Baranovun dahi yazıçının həyatından bəhs edən “Qoqol. Başlanğıc” filminin premeryası baş tutdu. Filmdə yazıçının əsərlərinin süjet xətti və mistik həyat bioqrafiyası birləşdirilib. Ssenaridə Dikanka sakinləri, su pərisi, kazaklar, mujiklər, sirli varlıqlar və digər personajlar, öz yaradıcıları, gənc yazıçı Nikolar Qoqolla üzbəüz gəlir, görüşürlər. Təsəvvürümüzdə həmişə qəribə saç düzümü və bığları ilə asossasiya olunan bu insan dostu, xəfiyyə Quro ilə kənd qızlarının seriya qətllərini araşdırması üçün əyalətə gəlir…
Davamı →

İosif Brodski

Rus şairi və esse ustası İosif Brodski (1940-1996) Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) şəhərində anadan olub. Onun milliyyətcə yəhudi olan valideynləri bir neçə dil bilən ziyalı insanlar olmuşlar.

1947-ci ildə orta məktəbin 1-ci sinfinə gedən Brodski sonra bir neçə məktəb dəyişir. Dördüncü sinfi bitərən İosifə sinif rəhbəri belə bir məzmunda xasiyyətnamə verir: «Bu uşaq xarakterinə görə inadkar, sarsılmaz, həm də tənbəldir. Yazılı ev tapşırıqlarını ya çox pis yerinə yetirir, ya da ümumiyyətlə yerinə yetirmir.

Dəftəri dərsə aidiyyatı olmayan qeydlər və rəsmlərlə doludur. Bunlara baxmayaraq, qabiliyyətlidir, əlaçı da ola bilər, lakin cəhd göstərmir». Yeddinci sinfi bir neçə «iki» ilə «başa vuran» gələcəyin şairi təhsilini axşam məktbinə dəyişir və azad dinləyici kimi universitet mühazirələrində iştirak edir. Sonda o, sərbəst mütaliə hesabına geniş erudisiyalı bir şəxsə çevrilir. Qısa bir vaxtda ingilis və polyak dillərini dərindən mənimsəyir, latın, italyan və fransız dilində mətnləri çətinlik çəkmədən oxuyur.
Davamı →

Nikolay Vasilyeviç Qoqol

O, Rusiyanın ən məşhur yazıçılarından biridir. Eyni zamnda şair, dramaturq, tənqidçi və publisistdir. Rusiya ilə yanaşı həm də Ukrayna ədəbiyyatının klassiki hesab edilir. Adı rus dahiləri arasında Aleksandr Puşkindən sonra gəlir.

Həyatı
Ukrayna əsilli rus yazıçı Nikolay Vasilyeviç Qoqol Yanovski 1809-cu il 20 martda (bəzi mənbələrdə 31 mart və ya 1 aprel) Malorusiyanın Poltava quberniyasında, Soroçi qәsәbәsindә dünyaya göz açıb. Qoqol orta səviyyəli torpaq sahibi olan ailənin övladı idi. Uşaqlığı kənd həyatına bağlı keçib. Kazak mədəniyyətinin təsiriylə böyüyən Qoqolun əsərlərində də bu, öz əksini tapıb.

Qoqolun atası Vasili Afanasyeviç Qoqol Yanovski eyş-işrəti sevən, vaxtının çoxunu kefdə keçirən xırda mülkədar idi. Nikolayın 15 yaşı olanda atası vəfat edib. Anası Mariya İvanovna sadəlövh, vaxtının çoxunu ibadətlə keçirən, səbəbsiz yerə kədərlənən, darıxan qadın idi.
Davamı →

Aleksandr Soljenitsın

Aleksandr İsayeviç Soljenitsın (rus. Александр Исаевич Солженицын) — rus yazıçısı,ictimai və siyasi xadim, «Dahi rus ədəbiyyatı ənənələrini öz əsərlərində qeyd etmiş əxlaqi gücünə görə» ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatıdır (1970) ().
Yazıçı, dramaturq, tariхçi və filosof Aleksandr İsayeviç Soljenitsın müasir rus ədəbiyyatının dünya miqyasında tanınmış nümayəndəsidir. O, Şimali Qafqazda, pravoslav yaşam tərzinə və patriarхal ənənələrə üstünlük verən rus ailəsində doğulmuşdu. Dünyaya gəlməmişdən bir neçə ay əvvəl atası ov zamanı bədbəхt təsadüf nəticəsində həlak olmuşdu. Anasının və nənəsinin himayəsində böyümüşdü. Rostov universitetinin riyaziyyat fakültəsində təhsil almış (1936-1941), Moskva fəlsəfə, ədəbiyyat və tariх institutunu qiyabi bitirmişdi.


Ardı →

“Yaradan, İnsan və Reallıq” aşiqi Soljenitsin

“Dövlət diş fırcalayarkən suyu boş axıtmamaq haqqında qanun qəbul edə bilməz. Bunu ancaq əxlaq tənzimləyə bilər. Əxlaq hüquqa nisbətə daha təsirli və güçludur. Onun da əsasında din durur”.
«Dünya müharibəsinin başlamasında Stalin Hitlerdən daha çox günahkardır!» — Bu, onun baxış bucağı idi, elə ona görə də ömrünün əsas hissəsini vətəndən uzaqda, həbsdə, sürgündə keçirmək məcburiyyətində qalmışdır.
Təkcə rus ədəbiyyatında deyil, dünya ədəbiyyatında ən müxalif yazar kimi tanınan Aleksandr Soljinitsin 1918-ci il dekabrın 11-ində Rusiyanın Kislovodsk vilayətində anadan olub. 1939-cu ildən Sovet ordusunda xidmət edən Soljenitsin 1942-ci ildə kapitan rütbəsi almış və müharibəyə qoşulmuşdur. Lakin elə müharibə dövründə yazdığı məktublarda Stalini tənqid atəşinə tutmuş, Hitlerlə danışıqlar nəticəsində məsələni həll etməyin mümkünlüyünü, buna görə də müharibənin başlamasında Stalini Hitlerdən daha çox günahkar hesab etdiyini bəyan etmişdir.
Bu kimi fikirlərinə görə həbs edilmiş və ömrünün 8 ilini cəzaçəkmə düşərgəsində keçirmişdir. 8 il sonra Qazaxıstandakı Ekibastus düşərgəsinə göndərilmiş, 3 il də burada qalmışdır. Daha sonra «persona non qrata» (arzuolunmaz şəxs) elan edilərək sürgünə göndərilmişdir.
Ardı →