Рейтинг
+10.88

Texnologiya

10 üzv, 24 topik

Kompüter texnikasının yaranma tarixi və inkişaf mərhələləri

Hesabın yaranma tarixi: Hesab rəqəmlərin adlandırılmasından əvvəl yaranmışdır. İnsanlar saymaq üçün eyni tipli əşyalardan istifadə etmişlər: barmaqlar, daşlar, divarda çəkilən xətlər, düyünlər, taxta və ağaclar üzərində çapıqlar və s.

  • İlk hesablayıcı kimi Romada əlin barmaqlarından istifadə etmişlər.
  • Sonradan bu məqsədlə daşlardan istifadə etməyə başlamışlar.
  • B.e.ə. V – IV əsrlərdə ən qədim hesablama vasitəsi – yunanların “abak” adlandırdığı “salamin lövhəsi” yaradılmışdır. Müxtəlif ölkələrdə bu qurğu müxtəlif cür adlandırılırdı. Məsələn, Çində  – suan-pan (VI əsr), Yaponiyada – serobyan (XIV əsr), Rusiyada – şotka (XVI əsr).

Kompüter – informasiyanın avtomatik emal olunması üçün elektron qurğular kompleksidir.

Hazırda beynəlxalq termin kimi işlədilən “kompüter” ingilis sözü olub (“computer”) “hesablayıcı” (maşın dilində) deməkdir. Bu söz dilimizə gəlməzdən əvvəl onun yerinə “rəqəm hesablama maşını” (rusca “цифровая вычислительная машина”), “Elektron Hesablama Maşını — EHM” (rusca “Электронная Вычислительная Машина” — ЭВМ) və ya “hesablama maşını — HM” söz birləşmələrindən istifadə olunurdu.

Kompüter texnikasının yaranma tarixi proqramla idarə olunan ilk universal kompüterin yaradıldığı vaxtdan (1946-cı il) başlanır. Bundan xeyli əvvəl isə hesab əməllərinin yerinə yetirilməsi üçün texniki və elektrotexniki qurğular yaradılmışdır.


Ardı →

Smart Biləklik

Bildiyimiz kimi hal-hazırda informasiya cəmiyyətində yaşayırıq və informasiya texnologiyaları, proqramlar, smart cihazlar artıq gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir. Bir çoxlarımız isə ailə üzvüləri və dostlarımızdan daha çox məhz bu texnologiyalarla zaman keçiririk. İnsanların bu cür smart cihazlara, informasiya texnologiyalarına və həmin  cihazlarda tətbiq edilən proqramlara olan tələbatının ödənilməsi üçün dünyanın tanınmış firmaları qızğın rəqabət içindədirlər.

Bu cür smart cihazların son zamanlar yaranan və istifadəçilər arasında tez bir zamanda məşhurlaşan yeni bir növü də smart biləkliklərdir. Bu sahədə Apple, Sony, Samsung kimi tanınmış elektron cihaz istehsalçıları arasında rəqabət daha da artmaqdadır. Hər bir firma yeni inovasiyanı tətbiq edib bazarı tez bir zamanda tutmaq arzusandadır.

   “Apple”nin yeni nəsil smart saatı Fitbit geyilə bilən cihazlar bazarında mübarizəyə qatılmaq ərəfəsində olan zaman gözlənilmədən yeni bir rəqiblə qarşılaşıb. Belə ki, “Cicret” adı verilən inanılmaz bir biləklik layihəsi bazara fantastika filmlərində atılmış kimi gəlir. Bu biləklik sayəsində dəriniz asanlıqla saniyələr ərzində ekrana çevrilir. Cicret biləkliyin köməyi ilə emailərinizi qolunuza projeksiyonla əks etdirərək nəzarət edə bilər, ya da film və video faylları izləyə bilərsiniz. Cihazın istehsalçıları davamlı olaraq yeniliklər edərək cihazı inkişaf etdirir. Bu sayədə Cicret biləkliklər bir tabletin, ya da smart telefonun malik olduğu hər bir texniki funksiyaları icra edə biləcək. Biləklikdə olan kiçik proyektorun köməyi ilə dəriniz üzərində görüntü yaradılarkən, səkkiz uzun mənzilli yaxınlıq sensoru sayəsində hər toxunuş, klik və scrollinq cihaz tərəfindən qəbul ediləcək. Ayrıca biləklik bir USB port və impuls ölçən ilə təmin edəcək. Təbii ki Wi-Fi və Bluetooth dəstəyi də olacaq. Ayrıca bu cihazın iPhone ilə sinxronizasiya edilə biləcəyi deyilsə də, tək başına işləyə biləcək müstəqil bir cihaz olaraq hazırlanır. Tanıtım videosunda görüldüyü kimi qolunuzun bir hərəkətiylə asanlıqla açıla bilir.


Ardı →

2015-ci ildə “WhatsApp”dan daha bir yenilik

Populyar “WhatsApp” messencerinin yeni versiyasının ekran görüntüləri “Android World” texnologiya bloqunda dərc edilib. İCTnews elektron xəbər xidmətinin məlumatına görə, nəşr “Android” mobil əməliyyat sistemi ilə işləyən smartfonlar üçün “WhatsApp” messencerinin yeni versiyasının interfeysinin ekran görüntülərini dərc edib.

Bu görüntülərə əsaslanaraq demək olar ki, səsli danışıq zamanı ekranın mərkəzində abunəçinin avatarı, yuxarı hissədə cari zəngin davametmə müddəti və bu zəngin “WhatsApp” üzərindən edildiyi haqda informasiya qeyd ediləcək. Aşağıdakı düymənin köməyilə zəngi başlatmaq və bitirmək mümkün olacaq.

Messencerdə səsli zəng funksiyasının istifadəyə veriləcəyi tarix isə hələ bəlli deyil. Çox güman ki, 2015-ci ilin əvvəllərində istifadəyə veriləcək bu funksiya ila WhatsApp istifadəçi sayını artırmağı planlaşdırır.


Ardı →

Robot balıq sizin robotlar haqqında olan düşüncələrinizi həmişəlik dəyişəcək: fotolar və video

«The Washington Post» qəzetinin verdiyi məlumata əsasən Massaçusets Texnologiya İnstitutunun mühəndisləri quruluşca balıqa bənzəyən, balıq kimi hərəkət edən robot hazırlayıblar. Bu yumuşaq robotu yaradan dahilər mühəndislər Andryü Marçese, Kagdas Onal və Rus Danieladır. Onların yaratdıqları qeyri adi elastik və çevik robot real qaçış rejimində olan balıq kimi «C-dönüşü» etmək bacarığına malikdir. Real balıq kimi saniyənin onda biri müddətində qaçış manevri etməyə qadir olan bu robot balıqlar 1,5 metr uzunluğa və 45 kiloqram çəkiyə malikdirlər. Zahiri görünüşcə balıqa bənzəyən robotlar balıqların hərəkətini ustalıqla yamsılayır və səssiz rejimdə üzürlər. 

Digər robotlardan fərqli olaraq bu robotlar yumuşaq olduqlarından qəza əsnasında sizə çırpılarsa o zaman sizə heç bir zərər yetirməyəcək. Massaçusets Texnologiya İnstitutununda Kompüter Elmləri və Süni İntellekt laboratoriyasının direktoru Elektrik Mühəndisliyi və Kompüter Elmləri üzrə professor Daniela Rus bildiri ki, bu yumuşaq robotlar mahiyyət etibarilə təhlükəsizdirlər. Bu robotlar heç bir reaktiv motorlar və ya pərlə təchiz edilməyiblər və üzən zaman yalnız quyruqlarından istifadə edirlər.


Ardı →

Gələcəyin enerji mənbələri

İqlim dəyişikliyi üzrə hökumətlərarası şuranın noyabrda dərc edilmiş son hesabatında parnik effekti yaradan qazların havaya atılmasının kəskin surətdə azaldılması məqsədi ilə təxirəsalınmaz tədbirlər görülməsinin vacibliyi vurğulanıb.

Bədbin proqnozlar fonunda alimlər və Fortune 500 reytinqli nəhəng kompaniyalar bu problemin həlli istiqamətində iş aparırlar. Bu işlərin bəziləri fantastik görünsə də, heç biri əlçatmaz deyil.

Enerji sahəsinə böyük gələcək vəd edən innovasiyalar isə bunlardır:

 1. Karbon qazının tutularaq ləğv olunması

Bu, energetikanın inkişafına təkan verəcək texnologiya olmasa da, havada zərərli qazın miqdarının azalmasına kömək edə bilər. Texnologiya kömürlə işləyən elektrik stansiyalarında karbon qazının yığılaraq yeraltı anbarlarda saxlanılmasına hesablanıb. Onun Avstraliya və ABŞ-ın elektrik stansiyalarında nümayiş etdirilən sınağı bu texnologiyaya marağı xeyli artırıb.


Ardı →

Milyonlarla insan eyni şifrəni istifadə edir.

Kanada Ontario Üniversitetində aparılan araşdırma nəticəsində şifrələrin sirri açıldı. 32 milyon insanı əhatə edən bu tətqiqatın nəticələri aşağıdakı kimi olmuşdur. Gizlilik üçün yaradılan şifrələr üzərində araşdırma aparan qurumlardan biri olan Kanada Ontario Üniversiteti tətqiqatçıları 32 milyon şifrəni incələyərək istifadəçilərin seçimlərini sıraladılar. Texnologiya dünyasında piratlıq və şəxsiyyət oğurluğuna qarşı mübarizə üçün vizual hesab şifrələrimizi tez-tez dəyişdirməyimiz istənilir. Bir çoxlarımız üçün daha bir yeni kəliməni yadda saxlamaq çətinləşir. Bir istifadəçinin xatırlamalı olduğu şifrə sayı ortalama 24 ədəddir. İstifadəçilərin yüzdə 43-ü birdən çox hesaba giriş etdiyi üçün eyni şifrəni istifadə edir. İstifadəçilərin yüzdə 34-ü isə xatırlanması asan olan şifrələrə üstünlük verirlər. Yüzdə 66-lıq bir bölüm kompüter tərəfindən təklif edilən qarışıq alqoritimləri seçir. Əslində bu seçdiyimiz şifrələr aşkarlanması asan olan bir quruluşa malikdir.

Piratların sevdiyi şifrələrin yüzdə 17-si ad günləri, yüzdə 10-luq bir bölümü isə soy adlarından ibarətdir. İstifadəçilərin yüzdə 9-u ev heyvanlarının adlarını şifrə olaraq istifadə etməyi seçir.


Ardı →

Dünyada ən çox istifadə edilən Veb-Brauzerlər

 Brauzerlər müharibəsi veb-brauzer bazarında hökmranlıq uğrunda gedən mübarizədir. Bu termin 1990-cı illərin ortaları və sonlarında sözügedən sahədə hakim mövqe tutan “Microsoft Internet Explorer” və “Netscape Navigator” kimi iki brauzerin rəqib fəaliyyətini izah etmək üçün işlədilir. 2008-ci il sentyabrın 2-də yeni “Google Chrome” brauzerinin ilk ictimai versiyası işıq üzü görüb. Brauzer növbəti bir il ərzində geniş populyarlıq əldə edərək “Internet Explorer” və “Mozilla Firefox”dan sonra üçüncü yerə çıxıb. 2011-ci ilin sonlarında isə artıq “Google Chrome” “Mozilla Firefox”u arxada qoyaraq populyarlığına görə ikinci yerdə qərarlaşıb. Bu brauzer 2012-ci ilin iyun ayında “Internet Explorer”i belə geridə qoyub və bu yarışda birinci olub. Beləliklə, bu sahədə 2013-cü ilin dekabr göstəricilərinə əsasən, populyarlığına görə “Chrome” liderlik edir (43.9%). Onu “Internet Explorer” (25.3%), “Firefox” (20.1%) və “Safari” izləyir. Liderliyin beşliyini digər internet veb-brauzerləri tamamlayır (6.2%).


Ardı →

Fransız alimin dünyanı heyrətləndirən layihəsi

Elektrik mühəndisi fransız Jeron Michaud-Lariviere yaratdığı yeni elektrik ağacı layihəsi ilə qısa müddətdə dünya medyasının gündəminə oturdu. Belə ki, onun yaratdığı ağac külək enerjisini elektrikə çevirir. Elektrik ağacın yarpaqları küləyin istiqamətindən asılı olmayaraq dönür və elektrik istehsal etməyə davam edərək elektrik istehsalını daimi hala gətirir. Jeron  elektrik ağac yaratmaq fikrinin sakin bir gündə küçədən keçərkən ağac yarpaqlarının uçuşmaya davam etdiyini gördüyü zaman ağlına gəldiyini söylədi.

Elektrik ağacları küləyin sürəti saatda 7 kilometrdən az olduqda belə fəaliyyət gösərərək elektrik istehsal edə bilir. Beləliklə, bu ağaclar il boyu külək turbinləri ilə müqayisədə 2 dəfə çox elektrik verə bilir.

Hər biri bir neçə küçənin elektrik lampalarını işıqlandıra bilən və bir neçə elektrikli avtomobilini enerji ilə yükləmək iqtidarında olan bu ağaların dəyəri 30 min Euro’dur. Elektrik ağacları 2015-ci ildə satışa çıxarılacaq.

Hazırladı: MushviG.H\Bütün hüquqlar qorunur. Saytda yerləşdirilmiş məlumatdan istifadə etdikdə istinad və müvafiq keçidin qoyulması zəruridir.



Davamı →

Cheeta Robot - bəbir robot

Amerika Birləşmiş Ştatlarının Boston şəhərində yerləşən və nobel laureatlı məzunları ilə məşhur olan Massachusetts Texnologiya İnstitunun tətqiqatçıları yeni nəsil robot yaradıblar. Belə ki, institutun tətqiqatçıları 5 il davam edən qızğın elmi və təcrübi araşdırmalardan sonra ərsəyə gətirdikləri və Cheeta Robot adını verdikləri bu robot son texnologiyalara əsaslanaraq hazırlanmışdır. Cheeta Robot ən əsas xüsusiyyətləri isə onun saatda 16 kilometr sürətlə qaçması, 40 santimetr hündürlüyü olan maneədən tullanması və 15 dəqiqə dayanmadan qaçmağı bacarmasıdır. Tətqiqatçılar hazıladıqları robotu batareya mənbəli enerjidən istifadə edərək bunları edə bilən ilk robot hesab edir. Robotun hazırlanması Amerika Birləşmiş Ştatlarının hərbi tətqiqatlar bürosu tərəfindən maliyyələşdirilmişdir. Cheeta Robotun protez ayaqlar üçün də yeni bir ilham mənbəyi olacağı gözlənilir.

Hazırladı: MushviG.H\Bütün hüquqlar qorunur. Saytda yerləşdirilmiş məlumatdan istifadə etdikdə istinad və müvafiq keçidin qoyulması zəruridir.


Davamı →

iPhone'nun gizli imkanı

Proqramçı İvo Leko «iPhone»da gizli imkanlar aşkarlayıb. O, “alma” aparatlarının qeyri-adi imkanlarını "YouTube" videoçarxında nümayiş etdirib. «iPhone 4» və maqnitdən istifadə edən ixtiraçı smartfonun ekranındakı ondan 20 santimetr məsafədə yerləşən maqnitin hərəkətini tam olaraq təkrarlayan kiçik obyekti idarə etməyi öyrənib. Təcrübə sübut edib ki, «Apple» telefonu dördkünc maqnit parçasını təkcə müstəvi üzərində deyil, həm də fəzada idarə edə bilir. Belə ki, «iPhone»nin qoyulduğu stolun üstündəki maqnit azacıq qaldırıldığı zaman telefonun ekranındakı obyekt də rəngini daha solğun rəngə dəyişərək ”qalxıb”. Stola toxunduqda isə «kursor” rəngini qırmızıya dəyişib.

Virtual obyektin kontaktsız idarə texnologiyası „iPhone“də quraşdırılan sensorlar vasitəsilə həyata keçirilib. Bundan sonra maqnit stol səthinə toxunduğu zaman obyekt rəngini dəyişib.


Ardı →