Рейтинг
+120.86

Azərbaycan

84 üzv, 193 topik

Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrı

Kukla teatrı qədim teatrlardan biri olmaqla yanaşı, həmçinin ən beynəlmiləl və demokratik incəsənət növüdür. Kukla canlı deyil, lakin aktyor onu əlinə alanda canlanır. İnsan maska taxanda artıq o özü deyil, bir başqasıdır. Anlaşılmazlığı dərk etmək, cansızı canlandırmaq insanı bütün varlığı boyunca düşündürən məsələdir. Bu deyilənlər kukla vasitəsilə reallaşdırılır.

Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrının tarixi 1931-ci ilin iyunundan başlanır. Bakıda açılan ilk Kukla teatrına gənc aktyor Mollaağa Bəbirli rəhbərlik edirdi. Direktor, baş rejissor və bədii rəhbər kimi üç vəzifənin öhdəsindən layiqincə gələn Bəbirli, həmçinin kuklalar da düzəldirdi. Teatrın tamaşaları yer olmadığına görə çox vaxt onun mənzilində qurulurdu. Mütəmadi olaraq, Kukla teatrı gah Gənc Tamaşaçılar Teatrının, gah da Filarmoniyanın öhdəsinə verilmişdir.
Davamı →

Cəlal Qaryağdı və Azərbaycan heykəltəraşlığı

Azərbaycan heykəltəraşlıq məktəbinin banilərindən biri, görkəmli sənətkar Cəlal Qaryağdı 1915-ci il iyulun 15-də Şuşada anadan olub. Şuşanın məşhur Qaryağdılar nəslinin nümayəndəsi, böyük xanəndə Cabbar Qaryağdıoğlunun qardaşı oğludur. Erkən yaşlarında ata-anasını itirib, onu xalası ilə nənəsi böyüdüb.

1927-ci ildə Cəlal Bakıya gəlib. Burada Rəssamlıq Məktəbinə qəbul olunur. Sonra təhsilini Tbilisi Rəssamlıq Akademiyasında (1932-1935) davam etdirir, lakin maddi imkansızlıq ucbatından təhsilini yarımçıq qoyaraq Bakıya qayıdır.

30-cu illərdə qəzetlərdə rəssam, həm də Rəssamlıq Məktəbində müəllim olaraq çalışır. 40-cı illərdə heykəltəraşlıq əsərlərini yaratmağa başlayır.
Davamı →

Naxçıvan qadınlarının milli geyimləri

Naxçıvanın qədim qadın geyimlərində adətən innabı, yaşıl, gümüşü rənglərə üstünlük verilirdi. Geyim dəstindəki rənglər ən kiçik detallara qədər dəqiqliklə və uyğun çalarlarla seçilirdi. Geyim dəstinin ayrı-ayrı elementləri güllü parçadan tikilsə də, mütləq tox və sakit rənglər seçilirdi.

Zərif bəzəklər, zəncirələr və şah-pəsəndələrlə bəzəmək, muncuqlu tikmə, burma metallarla tikmələr və ümumiyyətlə, bütün tikmə texnikalarından istifadə etməklə hazırlanan geyimlər nə qədər zəngin və gözəl görünsə də, bütövlükdə geyim dəstləri öz ciddiliyi və ağırlığı ilə ətraf mühitlə geyimi daşıyan arasında bir sərhədə çevrilirdi.

Tumanın ətəyi xüsusi zövqlə bəzədilirdi. Əsas forma gümüş və muncuqlu tikmədən istifadə edilirdi. Arxalığın və ya küləcənin də bütün tikiş xətləri boyunca zərif bəzək tikilirdi. Bu məqsədlə əsasən zəncirbəndlərdən istifadə edilirdi. 
Davamı →

Təbriz xalçaçılıq məktəbi

Azərbaycanın qədim xalçaçılıq məktəblərindən biri Təbriz xalçaçılıq məktəbidir. Təbriz məktəbi İranın şimal-qərbində yerləşən Təbriz, Ərdəbil, Marağa, Mərənd, Maku, Xoy, Urmiya, Zəncan, Qərəçə,Heris, Sərab, Əhmədabad, Miriş, Əhər, Salmas, Çörəvan, Sennə, Qaradağ və başqa xalça məntəqələrini əhatə edir.

Təbriz xalçaçılıq məktəbi müxtəlif dövrlərdə İran xalça sənətinin təşəkkülünə ciddi təsir göstərmişdir. XVI əsrdə özünün ən yüksək çiçəklənmə dövrünü yaşamış Təbriz klassik miniatür məktəbi Təbriz xalça sənətinə və bütün Şərq xalça sənətinin inkişafına böyük təsir göstərmişdir. Məhz ona görə də bu dövr Təbriz xalça sənətinin və ümumiyyətlə, Şərq xalça sənətinin “qızıl dövrü” adlanır.
Davamı →

Naxçıvan xalçaçılıq məktəbi

Qədim zamanlardan Azərbaycanın əsas incəsənət, ticarət və mədəniyyət mərkəzlərindən biri hesab olunan Naxçıvan burada hazırlanan dekorativ-tətbiqi sənət nümunələri ilə tanınmışdır. Xalçaçılıq bu regionun aparıcı istehsal sahələrindən biri idi.

Naxçıvan, Şahbuz, Ordubad və Culfa yun və ipəkdən hazırlanan xovlu və xovsuz xalçaların toxunduğu mərkəz hesab olunurdu. Burada, Qarabağda olduğu kimi, “dəst-xəli-gəbə” adlanan xalçalar və ölçüsü 2 kv. metrdən 20-30 kv. metrədək olan xalılar toxunurdu.
Davamı →

Qarabağ xalçaçılıq məktəbi

Qarabağ xalçaçılıq məktəbi Azərbaycanın cənub-qərbində yerləşən iki regionu – dağlıq və aran zonalarını əhatə edir. Yazılı mənbələrdə Qarabağın adı ərəb tarixçiləri Əl-Müqəddəsi, Məsudi və b. tərəfindən X əsrdən etibarən yun və pambıq emal edən iri sənətkarlıq mərkəzi kimi çəkilir.

Holland rəssamı Hans Memlinq (XV) “Məryəmkörpəsi ilə” əsərində Qarabağ məktəbinə məxsus olan “Muğan” xalçasını təsvir etmişdir.

Davamı →

Qazax xalçaçılıq məktəbi

Qazax xalçaçılıq məktəbi Azərbaycanın qərbində yerləşən Qazax rayonunu, Gürcüstan ərazisində azərbaycanlılar yaşayan Borçalı, Qarayazı, Qaraçöp, Qaçağan və Ermənistan ərazisində Göyçə, Bəmbak, Ləmbəli, İcevan, Qaraqoyunlu və Göyçə gölü ətrafındakı məntəqələri əhatə edir.


Davamı →

Gəncə xalçaçılıq məktəbi

Gəncə xalçaçılıq məktəbi Azərbaycanın şimal-qərbində yerləşən Gəncə şəhəri, onun ətraf kəndləri, Gədəbəy, Goranboy, Şəmkir və Samux rayonlarının ərazilərini əhatə edir. Bu məktəbin mərkəzi Gəncə şəhəridir.

Tarixən Gəncə məktəbi Gəncə ətrafında olan rayonların xalçaçılığına müsbət təsir göstərmişdir. Gəncə hələ X-XI yüzilliklərdə ipək və yun parçalar, eyni zamanda ipək xalçaların istehsal mərkəzi kimi tanınmışdır. Əsrlər boyu yüksək keyfiyyətli xalça istehsalı mərkəzi olan Gəncədə xüsusi xalça emalatxanaları olmuşdur.

Davamı →

Bakı xalçaçılıq məktəbi

Bakı xalçaçılıq məktəbi Abşeronun Novxanı, Nardaran, Bülbülə, Fatmai, Mərdəkan, Qala, Xilə, Suraxanı və digər kəndlərini, həmçinin Abşerondan kənarda yerləşən Xızı rayonu və ona daxil olan Qədi, Hil,Keş, Fındığan və s. xalçaçılıq məntəqələrini əhatə edir. Bakı xalçalarının əksəriyyəti toxunduğu kəndin adını daşıyır.

Bakı xalçaçılıq məktəbinə “Xilə-buta”, “Xilə-əfşan”, “Novxanı”, “Suraxanı”, “Qala”, “Bakı”, “Goradil”, “Fatmai”, “Fındığan”, “Qədi” və s. çeşnilər məxsusdur. Bütövlükdə, öz texniki keyfiyyətlərinə görə Bakı xalçaları Quba və Şirvan xalçalarına oxşasa da, bədii cəhətdən onlardan nəzərə çarpacaq dərəcədə fərqlənir.
Davamı →

Şirvan xalçaçılıq məktəbi

Şirvan xalçaçılıq məktəbi Azərbaycanın şimal-şərqində yerləşən Şamaxı, Mərəzə, Ağsu, Kürdəmir, Hacıqabul, Göyçay və onların ətrafkəndlərini əhatə edir. Şirvan xalçalarının zəngin və mürəkkəb naxışlı kompozisiyaları orta əsrlərdən məşhurdur.

Şirvan xalçalarının bədii dəyəri haqqında XVI-XVIII əsr alman, ingilis tacirləri, səfirləri öz gündəliklərində qiymətli məlumatlar vermişlər. XII-XV əsrlərə aid olan Şirvan xalçalarının nümunələri dünyanın bir çox aparıcı muzeylərində saxlanılır.
Davamı →