Рейтинг
+262.52

Düşündürücü hekayələr

202 üzv, 547 topik

Mühakimə etmək haqqında

Bir neçə il əvvəl nə qədər mühakimə edirəm deyə, öz üzərimdə eksperiment aparmaq qərarına gəlmişdim. Gün ərzində özümə bacardığım qədər diqqət kəsildim və nəticə çox faciəvi oldu: qarşıma çıxan nəsnələri, insanları, situasiyaları, məfhumları – irili, xırdalı hər şeyi, istəsəm də, istəməsəm də mühakimə edirdim (türklər daha dəqiq yargılamakdeyirlər). Mühakimə etdiyim şeylərin miqyası məni heyrətləndirmişdi. Əgər mühakimə etdiyim xırda şey idisə, məni bir anlıq üzürdü, yox əgər böyük idisə, uzun müddətə ovqatım pozulur, özümü əsəbi və bədbin hiss edirdim. Mühakimə etməyə mübtəla olmuşdum. Bu mübtəlalıq həyata baxışlarıma, qərarlarıma və özünüifadəmə təsir göstərirdi.  

Davamı →

Prinsip məsələsi

Bizim bir çoxumuz üçün prinsiplər vacib şeylərdir, amma həm də o qədər də vacib şeylər deyil. Ən azından dəyişkəndirlər. Bəzilərimizdən ötrü məsələn, bir situasiyada keçərli olan prinsipə bir başqa situasiya göz yummaq olar. Göz yummağın hansı əsaslarla olduğuna isə əlbəttə ki, prinsipi pozanın özü qərar verir.
Prinsiplərin tapdanması bizdə özünü hər sahədə göstərir. Xüsusilə də siyasi sferada. Halbuki normalda bir siyasətçinin prinsipləri tapdaması onun reputasiyası hesabına başa gəlməlidir. Amma bizdə prinsipi tapdayanın hər zaman bir bəhanəsi olur və təcrübə göstərir ki, o, prinsipləri tapdamaqla da camaat arasındakı nüfuzunu müəyyən dərəcədə saxlamağa müvəffəq olur.

Davamı →

Seymurun iyrəndiyi qan

Bugünlərdə dostlarla həm hərbi cinayətdən zərərçəkənlərə, həm əsgərlərimizə mənəvi və maddi dəstək üçün Gəncəyə yollanmışdıq. Qarşılaşdığım bir neçə səhnəni yəqin ki, ömürlük unutmayacam. Görüşlərdən sonra Xan bağını gəzirdik. Bağda səssizlik idi. Müştəri gözləyən, pəjmürdə görünən fotoqrafçıdan başqa kimsə yoxuydu. Bu zaman dostlardan biri sevinclə daha bir neçə kənd və qəsəbə alındığını deyəndə hamımız sevincdən qışqırdıq. Qəfildən gözüm fotoqrafçıya sataşdı. O, bağırtımıza kədər, hüzn qarışıq laqeydliklə baxırdı, üzündə yalnız bir anlıq güclə seziləcək təbəssümə oxşar nəsə yarandı…

Davamı →

Əlvida, Geoliberalizm!

1948-ci ildə BMT-nin qəbul etdiyi otuz maddədən ibarət Dünya İnsan Haqları Bəyannaməsi — Tomas Morun «Utopiya”sının səsverməyə çıxarılmış və „olmayan ölkə”ni deyil, “olmayacaq dünya”nı kapsayan modern epiqramı; iki nəfərlik cənnətdən fərqli olaraq, milyonların, milyardların yaşaya biləcəyi cənnət doktrini; modern dünyanın „dekaloq”u; müharibədən qalib çıxıb dünyanı yenidən bölüşdürmək üçün masaya oturan güclərin dünyanın yerdə qalanı üçün danışacağı “Min bir gecə” nağıllarının ecazkar müqəddiməsi.

Davamı →

Ölümdən sonra – Xuan Rulfonun hekayəsi

Təzəcə ölmüşəm. Dünən. Bəlkə də sizin üçün dünən «on il əvvəl” deməkdir. Məndən ötrü isə o vaxtdan cəmi bir neçə saat  ötüb. Ölüm anlayışı zamana və məkana görə dəyişmir.
Çünki ölüm – ölümdür, onda heç bir daxili ziddiyyət yoxdur, o, nə „heç nə”, nə də “nə isə” anlayışına müxalif, zidd ola bilər.
Ölülər aləmində varlığa və yoxluğa yer yoxdur. Mənimlə bağlı vaxtilə dünyada var olan hər şey əs–lində varlığımın bir növ transformasiyasıdır. Ətimi–sümüyümü gəmirən məzar qurdları gözlərimin və ağzımın yerindəki boşluqlarda dolaşıb–dolaşıb, əldən düşüblər, ölüblər.

Davamı →

Can borcu

İNDİ, KLİNİKA...
Anar maşını tam saxlayar-saxlamaz qapısını açıb, özümü klinikanın vestibülünə atıram. Bircə arxamca qırıq-qırıq uzanan səsini eşidirəm. Deyəsən, deyinir ki, niyə maşından özümü belə atmışam mən. İndi heç bu haydayam?! Onun sözləri düzü, bu qulağımdan girib, o biri qulağımdan buxarlanır. Əslində, o qəti deyingən adam deyil. İndiyə kimi də heç vaxt nə xətrimə dəyib, nə ürəyimi qırıb. Nəysə, maşının qapısı çırpılır, Anar maşında, mənsə artıq klinikadayam. Qardaşım Elçin, yoldaşı Reyhan, bir də kürəkənləri Orxan dəhlizdə dayanıblar. Görəsən, Orxanın ana-atası hanı? Niyə gözə dəymirlər? Əşi onlar elə əvvəldən onsuz da Fidanı istəmirdilər də. Nə qədər dedim e Reyhana ki, vermə onlara qızı, adam deyillər.

Davamı →

Migel de Unamuno | Sadəqəlbli don Rafael, ovçu və oyunçu

Düşüncələrinin onu keçmişə apardığı və qəlbini ötən sevginin xatirələri doldurduğu zamanlarda o, zamanın sanki uçmasını, hava qədər yüngül, bihudə keçən  saatların axıb getməsini daha kəskin hiss edirdi.
O gözlər! Onlar daha onun yoluna işıq saçmırdılar, hardasa dumanlı uzaqlarda onun üçün büsbütün sönərək eləcə  qalmışdılar, unudulmuş sözlərin əks-sədası isə dağların o üzündəki dənizin küyü qədər boğuq səslənirdi. Gizli çeşmələrin pıçıltısı kimi.

Davamı →

Seymur Baycan - Ölümün təvazökar cazibəsi

İnsan həyatda tez-tez yaxşı adamlarla rastlaşır, lakin çox təəssüf ki, bu görüşlərdən xatirədən başqa heç nə qalmır. Bəzən görürsən elə olur ki, üfüqdən durna qatarı keçir, zəif əsən külək onların şikayətli və qəmli qaqqıltısını gətirir, lakin bir dəqiqədən sonra mavi səmanın uzaqlarına nə qədər acgozlüklə baxsan da, orda heç bir nöqtə də görmürsən, heç bir səs-səmir eşitmirsən. Adamlar da belə olur, görürsən ki, təsadüf etdiyin adamların sifəti və danışığı sizin keçmiş həyatınızda itib-batır və kiçik bir xatirədən başqa onlardan heç bir iz qalmır.

Davamı →

Azad Qaradərəli - Erməni doktorun gündəliyi və Qarabağın qara hekayətləri (romandan parça)

Mən bir kənd müəllimi idim. Hərdən hekayələr və məqalələr yazardım. Sonra məktəb direktoru oldum. Kəndimizdə ibtidai məktəb orta məktəbə çevriləndə, yeni məktəb binası tikiləndə, o məktəbdəki uşaqlar səs-səsə verib oxuyanda  özümü dünyanın ən xoşbəxti sanırdım.
Sonra ilk kitabım çıxdı. Sonra rayon qəzetində çalışdım. Sonra raykomda işlədim. Sonra 20 Yanvar faciəsi baş verdi və mən etiraz əlaməti olaraq Sov.İKP sıralarından çıxdım… Sonra… bu sonuncu “sonra” kimi ağır şey olmayıb həyatımda – onda mənim kəndim, rayonum, Qarabağım erməni və rus birləşmələri tərəfindən işğal olundu. Evim, şəxsi kitabxanam, məktəbim, ata yurdum, yaşı bilnməyən qəbiristanım dağıdıldı… Əlyazmalarım yandı...

Davamı →

Onlardan Allaha şikayət edin

Qanın su yerinə axdığı Suriyada, üzərinə silah tuşlayan caninin gözlərinin içinə baxan körpə uşaq bu sözləri ilə, Yer üzünün mərhəmət hissini itirməmiş bütün sakinlərini ağlatmışdı: «Sizdən Allaha şikayət edəcəyəm. Ona hər şeyi danışacağam».
Bu hadisəni – insanlıq dərsini xatırlayırsınız, yəqin. Və hər xatırladığınızda qəhər boğazınıza dirənir, əllərinizlə üzünüzü qapayıb ağlayırsınız. Əmin olursunuz ki, dünyanı «qan çanağına» döndərən heç bir iqtisad-siyasi məqsəd, bir körpənin yanağından süzülən göz yaşlarına dəyməz…

Davamı →