Рейтинг
+6.23

İntellekt və təhsil

27 üzv, 42 topik

Tanınmış akademik övladına “5” yazmağımı istədi

Kərəm kişidir, yoxsa arvad? Hər dəfə dərs keçəndə, valideynlərlə görüşəndə qiymətləndirmə ilə əlaqədar bir xeyli ideyalar yaranır və bunları da yazıya köçürmək üçün kompyuterin qarşısına keçəndə reallıqlar və faktlar o qədər sərt hücum edir ki, başımı itirib yazını da yarımçıq qoyuram. Amma bu dəfə iş yoldaşlarımdan birinə məişət zəminində verdiyim suala aldığım cavab bu məqaləni yazmağıma səbəb oldu. Artıq 7 ildir ki, orta məktəb təhsilində kurikulum islahatı həyata keçirilir, amma müəllimlərimiz və valideynlərimiz bu layihəni bilmərrə yaxına buraxmaq və qəbul etmək istəmirlər ki, istəmirlər. Hətta iş o yerə çatıb ki, müəllimlərin təkmilləşmə kurslarında apardığım seminarda müəllimlərdən biri dedi ki, yeni nazirimiz gəldi, yəqin kurikulumu yığışdırarlar.
Bunu o zaman dedi ki, mən bir doxsan dəqiqə bu müəllimlərə kurikulum layihəsinin nəzəri məsələlərini kənara qoyub vətəndaşyönümlü təhsilin mahiyyətindən danışmışdım. Elə dərsdə yadıma bir əhvalat düşmüşdü. Orada deyə bilməsəm də, indi yazmağı vacib bilirəm.
Ardı →
 

Zahid Qədimli ilə müsahibə

“Azərbaycanda təhsilin vəziyyəti pisdir”, “Misir  təhsilimizin düşmənidir” və s. deyənlər nə qədər çox olsa da, o da həqiqətdir ki, istedadı olanlar özlərinə onsuz da yol açır.

Bacarıqlı və təhsili sayəsində uğur qazanmış gənclər arasında saytımzın aktiv istifadəçisi, ACCA-in F5 (Perfomance Management) istiqaməti üzrə 2012-ci ilin dekabr sessiyasında 76 bal yığmış Zahid Qədimlinin də adı var. Dünyada 21-ci, Azərbaycanda isə 1-ci yeri tutmuş Zahid bizim bəzi suallarımzı cavablandırır.

Qısa arayış: Qədimli Zahid Qəhrəman oğlu 1991-ci ildə doğulub, 2009-cu ildə Qafqaz Özəl Gimnaziyasını fərqlənmə attestatı ilə bitirib. Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının BBA proqramında (Georgia State University-nin birgə layihəsi əsasında trəhsil verilir) menecment ixtisası üzrə təhsil alır. 2012-ci ilin iyul ayından başlayaraq GRBS-də mühasib kimi çalışır. İngilis və türk dillərini yaxşı bilir, tez əsəbiləşir)) Hobbiləri kitab oxumaq,  musiqiyə qulaq asmaq, İT sahəsində baş verən yeniliklər bardə məlumatlar toplamaq, Facebookda vaxt öldürmək və s.


Ardı →
 

Yaddaşı möhkəmlətmək

Mütəxəssislər daha yaxşı yaddaşa sahib olmağın 10 qaydasını tapıblar. Araşdırma «Yahoo» portalında da yer alıb. Beyin əzələlərini hərəkətə keçirərək, daha güclü yaddaşa sahib olmağın yolları aşağıdakı kimidir:
1.Bir şeyi öyrənmək üçün əl hərəkətlərindən istifadə etmək beyinin məlumatı qavramasını asanlaşdırır.
2. Fasiləsiz ən azı 6 saat yatmaq
3.Sakitlik və stresdən uzaq durmaq beyinə məlumatı qavramağa və onu yadda saxlamağa kömək edir.
4.İdman beynin bütün, xüsusilə yaddaşa cavabdeh olan hissəsinə qan dövranını yaxşılaşdırır.
5. Brokolli, kələm, qabaq, yaşıl bitkilər, gilas, qırmızı alma, badımcan və üzüm kimi meyvə və tərəvəzlər yaddaşı qüvvətləndirir.
6.Oxumaq və oxunan kitabı müzakirə etmək yaddaşı gücləndirir. Beyinin düşünmək üçün cavabdeh hissəsini gücləndirmək üçün tərcümə ən yaxşı variantdır.
7. Qoxu xatırlamağa kömək edən hissdir.
8. Tək bir işlə məşğul olmaq beynə ötürülən informasiyanı yadda saxlamağa yardımçı olur. Məsələn, kitab oxuyarkən televizora baxmamaq, yemək bişirərkən telefonla danışmamaq.
9. Mahnı əzbərləmək
10. Daima yeni şeylər öyrənmək də yaddaşın güclənməsinə yol açır.
 

Solaxaylıq

Orta əsrlərdə solaxaylıq iblis əməli hesab edilirdi. Xaçpərəstlər bunu şər qüvvələrlə bağlayırdılar. Belə münasibət nağıllarda da özünü göstərir. Bir çox Şərq və Qərb nağıllarında “sağla getsən xoşbəxtlik, solla getsən bədbəxtliklə üzləşəcəksən” ifadəsinə rast gəlirik. Müasir dövrümüzdə də solaxaylar üçün bütün qapılar açıq deyil. Misal üçün, Yaponiyada ər arvadının solaxay olduğunu bilsə, onu boşaya bilər.
Alimlər indiyədək solaxaylığın yaranma səbəbləri ilə bağlı ümumi fikrə gələ bilməyiblər. Ən geniş yayılmış mülahizə beynin sağ və sol yarımkürələri arasındakı funksiyanın bölüşdürülməsi ilə bağlıdır. 1921-ci ildə psixologiya ilə bağlı nəşrlərin birində solaxaylar kəmağıllar kimi göstərilirdi. XX əsrin sonunda isə tamam başqa nəzəriyyə ortaya çıxır. Bir sıra dahi şəxsiyyətlərin, rəssamların, ixtiraçıların, aktyorların solaxay olduğu nəzərə alınaraq, bu təzahür dahiliyin əlaməti kimi qiymətləndirilməyə başlanır.
Ardı →
 

Çox ağıllı olmaq üçün çalışmayın

Adamlar tez-tez beyinlərini daha yaxşı işləməyə məcbur etmək, diqqəti və yaddaşı yaxşılaşdırmaq üçün hər cür preparatlardan istifadəyə can atırlar. Lakin alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, insan artıq öz inkişafının son həddinə çatıb və o, daha ağıllı ola bilməz, həblər isə düşüncə prosesini yalnız korlaya bilər.
İngiltərənin Uorik Universitetində çalışan psixoloq Tomas Hills xatırladıb ki, təkamüldə hər şey bir-birilə qarşılıqlı əlaqədədir. Orqanizmin hətta hansısa xırda xüsusiyyətinin dəyişməsi dərhal bütün sistemin dəyişməsinə gətirib çıxaran zəncir yarada bilər. Əlbəttə, yaxşı olardı ki, insanın boyu 2,5 metr olsun. Onda bu zaman ürək qanı belə yüksəyə qovmaq üçün gücləndirilmiş rejimdə işləməli olardı. Ona görə də insanın orta boyu 180 santimetrdən çox olmur.
Ardı →
 

İndiqo uşaqlar

İndigo — qeyri-adi qabiliyyətə, fenomen istedada malik yeni nəsl insanlar.
İndiyə qədər elm hesab edirdi ki, Homo Sapiens təkamülün ən yüksək dərəcəsidir. Amma alimlər indi daha çox ehtimal edir ki, bizim öz növümüz də inkişaf mərhələsindədir. Söhbət indigo uşaqlardan gedir.
“İndigo uşaqlar” haqqında ilk dəfə amerikan ekstrahiss və sinestetiki Nensi Enn Tepp 1982-ci ildə çıxardığı “İşıq vasitəsilə həyatı necə qaydaya salmaq olar” kitabında qeyd etmişdir. Ekstrahiss insanların auralarını yoxlaması zamanı bu qeyri-adi uşaqların aurasının başqalarından fərqli rəngdə — tünd göy rəngdə olduğunu bildirmiş və belə auralı insanları indigo insanlar adlandırmışdır.


Ardı →
 

Daun sindromu

Müasir dövrdə səhiyyənin qlobal problemlərindən biri gen xəstəlikləri və onlarla mübarizədir. Gen xəstəlikləri hələ xeyli vaxt bundan öncə aşkarlanıb. 1865-ci ildə çex bioloqu Qreqor Mendel apardığı təcrübələr zamanı bəzi xəstəliklərin məhz genlər vasitəsilə keçdiyini müəyyənləşdirib. Həmin illərdə alimlər tərəfindən birmənalı qarşılanmayan Mendelin bu kəşfi onun ölümündən 16 il sonra qəbul edilib.

Gen xəstəlikləri arasında birinci yeri Daun sindromu tutur. Bu xəstəliyi 1866-cı ildə ingilis həkimi Con Daun aşkarlayıb. O, xəstəliyi başqa cür adlandırsa da, sonradan bu sindroma həkimin adını veriblər. Ancaq xəstəliyi aşkarlayan həkim onun müalicəsini tapa bilməyib. İllər keçməsinə baxmayaraq, mütəxəssislər hələ də bu xəstəliyin müalicəsini tapa bilmirlər. Belə körpələrin yaşamaq şansı yarıbayarıdır. Sağ qalanların da əksəriyyəti yeniyetməlik yaşına çatdıqda dünyasını dəyişir.


Ardı →
 

Dama oyunu

Dama — taxta lövhə üzərində aparılan strateji oyun növüdür. O tam informasiyaya əsaslanan oyun qrupuna daxildir. Beəliklə, bir oyun strategiyası işləməklə onu bəxtdən asılı olmayarq udmaq olar.Bu oyun növü əsasən Rusiya və Niderlandda geniş yayılmışdır.


Ardı →
 

Oxumuram, əl çəkin!

Uşağın məktəbdəki uğuru və uğursuzluğuna heç kim etinasız yanaşmır.  Nəyə  görə bəzi uşaqlar asant və həvəslə oxuyur, digərləri çətin öyrənsədə çalışır, üçüncü tip isə  yaxşı qabiliyyəti var amma oxumaq istəmir, bütün bunlar uşağı məktəbə gedən hər bir valideyini düşündürür.  Ümumilikdə isə məktəbdə uğur əldə etməyən uşaqları 2 qrupa bölmək olar. Biri bacarmır, digəri isə oxumaq istəmir. Bu uşaqlarla işləmək üçün müxtəlif yanaşma və müxtəlif metoddan istifadə etmək lazımdır. Oxumaq istəyən lakin müəyyən səbəblərdən oxuya bilməyən uşaqlarla işləmək nisbətən asandır bununla bağlı mütəxəssislərin təcrübəsi  də var. Bəs oxumaq istəməyən uşaqlarla nə etməli? Bunun üçün valideyinlər müxtəlif metodlar düşünə bilər, onlardan bəziləri ilə sizi tanış edək.
Qədim öyrətmə üsulana görə oxumaq bayram, hədiyyə hesab olunurdu. Uşağa yalnız özünü yaxşı aparanda kitab oxumaq imkanı verilirdi. Özünü pis aparanda ona kitab oxumaq qadağan edilirdi.
Ardı →
 

Zehni fəaliyyəti gücləndirən qida məhsulları

Rusiya Tibb Elmləri Akademiyasının Qidalanma institutunun alimləri müxtəlif qidaların beyin fəaliyyətinə təsirini öyrənərək maraqlı nəticəyə gəlmişlər. Məlum olmuşdur ki, beyin hüceyrələrinin fəaliyyətini ən adi qida məhsullarının köməyi ilə stimulə etmək olar. Əsas məsələ hansı məhsulun tərkibində nədən nə qədər olduğunu bilməkdir.
İnsan beyni mürəkkəb mexanizmdir və onun normal fəaliyyəti üçün sinir hüceyrələri (100 milyarddan artıqdır) çoxlu miqdarda enerji almalıdır.


Ardı →