Рейтинг
+27.53

böyük musiqiçilər

46 üzv, 121 topik

Ludovico Einaudi | Müasir dövrün bəstəkarı

Ludovico EinaudiFilmlərdə, radiolarda, verilişlərdə və reklamlarda… onun musiqiləri hər yerdə eşitmək mümkündür.

İtalyan bəstəkar və pianoçu Ludovico Einaudi 23 noyabr 1955-ci ildə Turində dünyaya gəlmişdir. Onun atası Gulio Einaudi məşhur nəşriyyatçı, babası Luigi Einaudi isə İtaliya Respublikasının prezidenti idi.

Minimal musiqi janrının kralı piano üzrə ilk dərslərini anasından almışdır. Ludovikonun ilk albomu Le Onde 1996-cı ildə işiq üzü gördü. Onun əsərləri hər zaman qəlbləri fəth edir, performansları anşlaqla keçir.
Davamı →

Xəyyam Mirzəzadə

Bir var sadəcə baxıb, bir də var – Xəyyam Mirzəzadə demişkən “ildırımtək çaxıb” gedəsən!..
Ötən əsr Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin görkəmli nümayəndəsi, cari yüzilliyin əfsanələrindən biri, Dövlət mükafatı laureatı, Əməkdar incəsənət xadimi, Xalq artisti, professor, “Şöhrət” və “Şərəf” ordenli Xəyyam Hadı oğlu Mirzəzadə...

Qırxadək film, otuzadək səhnə musiqisi, sadalaya bilmədiyim sayda estrada və caz nümunələri, xeyli mahnılar yazmış, 55-ci ad günündən başladığı “Violin və orkestr üçün” əsərini 75-ci ad günü (“yubiley” yazmamağımın “nədən”i aşağıda) ərəfəsi tamamlamış bu sənətkarın həyat, yaradıcılıq və dür-düşüncə dünyasından –
Davamı →

Fyodor Şalyapin | Şöhrət yolu Bakıdan keçən müğənni

XX əsrin əvvəllərində Bakının mədəni həyatında böyük inkişaf başlamışdı. Avropa ölkələri ilə mədəni əlaqələr güclənir, şəhərə incəsənət xadimlərinin qastrollarının ardı-arası kəsilmirdi. O zaman “neft və milyonlar şəhəri”nin musiqili qonaqlarından biri də dünya şöhrətli rus müğənni Fyodor Şalyapin idi.

Fyodor İvanoviç Şalyapin 1873-cü ildə Rusiyanın Kazan şəhərində dünyaya göz açmışdı. Erkən çağlardan musiqiyə maraq göstərmiş, kilsə xorunda oxumuşdu. Bu müddətdə skripkada da ifa etməyi öyrənir və mütaliə ilə ciddi məşğul olur. Teatra sonsuz həvəsi onu müxtəlif truppaların tərkibində çıxış etməyə sövq edir. O, Kazan şəhərində qastrolda olan V.N.Lyubimov-Derqaçın kiçik operetta kollektivi ilə səfərə çıxır… Truppa 1891-ci ildə Bakıya gəlir. Burada fransız operalarından bir neçə partiya ifa edir. Görkəmli xanəndə Cabbar Qaryağdıoğlu ilə tanış olur…
Davamı →

Seyid Şuşinski - Şərq musiqisinin incisi

Seyid Şuşinski 1889-cu il aprelin 12-də Şuşa qəzasının Horadiz kəndində anadan olub. Musiqiçilərin hörmətlə “Ağa” deyə üz tutduğu Seyid Şuşinskinin tam adı Mir Möhsün Ağa Seyid olub. Seyid nəslindən olduğuna görə ona “Ağa” deyə müraciət ediblər.

Balaca Seyid atasını uşaq yaşlarından itiridiyindən onun tərbiyəsi ilə xalası Məşədi Hürzad məşğul olub. Dövrünün savadlı və açıqfikirli qadını olan Məşədi Hürzad Qarabağın qadın toylarında xanəndəlik edərmiş. 

İlk təhsilini mədrəsədə alan Seyid, dini mərasimlərdə və xalq şənliklərində çıxış edir. Seyidin peşəkar xanəndə kimi tanınmasında Azərbaycan xanəndəlik sənətinin beşiyi olan Şuşa mühitinin həlledici rolu olmuşdur. 

Nadir və gözəl səsə malik Seyid Şuşinski xanəndəlik sənətinin sirrlərinə yiyələnmək üçün iki il Mir Möhsün Nəvvabın yanında oxumuşdu. Onun xanəndə kimi yetişməsində Cabbar Qaryağdıoğlunun böyük təsiri olmuşdur. O, Seyid Şusinskini Şərq musiqisinin incisi adlandırmışdı.
Davamı →

Mstislav Rostropoviç

Mstislav RostropovichMstislav Rostropoviç 1927-ci ildə Azərbaycanda, Bakı şəhərində dünyaya gəlmişdir. Atası Leopold Rostropoviç qismən belorus-polyak zadəganlar nəslinə məxsus Orenburqdan Bakıya mühacirət etmiş rus əsilli musiqiçi idi. Rostropoviç uşaqlıq və gənclik illərini Bakıda keçirmişdir.

İkinci dünya müharibəsi illərində ailəsi yenidən Orenburqa, daha sonra 1943-cü ildə Moskvaya köçür. Rostropoviç artıq dörd yaşında ikən anasından pianino ifaçılığının sirrlərini öyrənir. On yaşında isə atası, tanınmış violonçel ifaçısı və vaxtilə Pavlo Kasalasın tələbəsi olmuş Leopold Rostropoviçdən ilk dəfə violonçelin incəliklərini öyrənir.

1943-1948-ci illərdə Rostropoviç Moskva Konservatoriyasında təhsil alır, 1956-cı ildə bu Konservatoriyanın violonçel ifaçılığı şöbəsində professor təyin edilir. Rostropoviç Moskva Konservatoriyasına cəmi 16 yaşında qəbul olur və burada piano və violonçel ifaçılığı ilə yanaşı dirijorluq və bəstəkarlıq ixtisaslarına da yiyələnir. Müəllimləri arasında isə Dmitri Şostakoviç və Sergey Prokofyev kimi sovet-rus musiqisinin nəhənglərini misal göstərmək olar.
Davamı →

Dinu Lipatti

Dinu LipattiDinu Lipatti 1917-ci ildə Buxarestdə musiqiçi ailəsində anadan olmuşdur. Atası skripkaçı Pablo de Sarasate və Karl Fleşin şagirdi olmuşdur. Dinu Milli kollecdə oxuyaraq, Mixail Jordan fortepiano və bəstəkarlıq dərsləri alırdı.

Sonra Buxarest Konservatoriyasına daxil olan Dinu öz mahir ifaçılıq istedadı ilə hamını heyran edir. Burada tələbələr tərəfindən təşkil olunan konsertdə Dinu E. Qriqin fortepiano konsertini virtuoz ifası ilə heyrətləndirir.

1932-ci ildə Lipatti özünün bəstələdiyi fortepiano, skripka və fortepiano üçün sonatinası mükafata, həmçinin “Qaraçılar” simfonik süitasına görə Qran-pri mükafatına layiq görülmüşdür.
Davamı →

Xan Şuşinski

Azərbaycan muğam sənətinin korifeylərindən, Qarabağ xanəndəlik məktəbinin görkəmli nümayəndələrindən biri də Xan Şuşinskidir. Əsl adı İsfəndiyar olan böyük sənətkar 1901-ci il avqustun 20-də Qarabağın məşhur tayfalarından olan Cavanşir sülaləsinə mənsub Aslan bəyin ailəsində dünyaya göz açıb. 

Balaca İsfəndiyarın ustadı İslam Abdullayev öz dövründə “Segah İslam” kimi tanınırdı. O, məclislərin birində İsfəndiyarın səsini bəyənib və onu özünə şagird götürüb. 

İsfəndiyara “Xan” adının verilməsinin maraqlı tarixçəsi var. “Segah İslam” tələbəsi İsfəndiyarla birgə Ağdamın Novruzlu kəndində bir məclisdə imiş. Ev sahibi İslam Abdullayevin arzusu ilə qrammofonu qurur və Təbrizli Əbülhəsən xanın ifasında “Kürd Şahnazı”nı dinləyirlər. Hamının heyranlıqla qulaq asdığı bu ifadan sonra “Segah İslam” üzünü İsfəndiyara tutub deyir: “Bəlkə sən də bizim üçün “Kürd Şahnazı” oxuyasan?”. 
Davamı →

Ditrix Fişer-Diskau

Ditrix 1925-ci ildə Berlində qədim musiqi ənənələrinin davamçısı və təbliğatı ilə məhşur olan ailədə anadan olmuşdur. Uşaqlıq illərindən artıq musiqi ilə məşğul olan Ditrix özünü həm müğənni (bariton), ifaçı-pianist və dirijor kimi sınamışdır.

1949-cu ildən bir çox ölkələrdə qastrol səfərlərində olmuşdur. Həmçinin bir sıra festivalların daimi nümayəndəsi (Edinburq – 1952, Bayreyt – 1954, Zalsburq — 1956) olmuşdur. 1948-ci ildən Berlin Operasının truppasının nümayəndəsi kimi qastrollarda çıxışlar etmişdir.

O Berlində Alman Operası, Münhendə Milli Teatr, Vyana Operası, London Kovent-Qarden Teatrı, Karneqi-Xollda konsertlər vermişdir.

Ditrix həmçinin vokal ifaçısı kimi də məşhur dünya dirijorlarının iştirakı ilə konsertlərdə böyük uğurları olmuşdur. Ditrixin sonuncu konserti 1992-ci ildə baş vermişdir. Ditrix bir sıra mükafatlara layiq görülmüşdür.
Davamı →

Svyatoslav Rixter

Svyatoslav RixterSvyatoslav Rixter 1915-ci ildə Ukraynanın Jitomir şəhərində musiqiçilər ailəsində dünyaya gəlib.
1922-ci ildə ailə Odessa şəhərinə köçür. Burada Rixter bəstəkarlıq və fortepianodan dərs keçir. Rixterin ilk ifa etdiyi əsər F.Şopenin nokturn olmuşdur. İlk solo konserti də məhz F.Şopenin əsərlərindən ibarət idi.

1937-ci ildə Rixter Moskva Konservatoriyasına Q.Neyqauzun fortepiano sinfi üzrə daxil olur. 1940-cı ildə Konservatoriyanın kiçik zalında S.Prokofyevin 6-cı sonatasını ifa etmişdir.

Müharibə illərində Rixter Moskva və SSRİ-nin bütün şəhərlərində, hətta blokadada olan Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) şəhərində də qastrol səfərlərində olmuş, konsertlər vermişdir.

Bir sıra musiqi xadimləri ilə dostluq nəticəsində Rixteri qərb ölkələrində qastrol səfərlərinə getmək icazə verilmirdi. Buna baxmayaraq, Rixter dostlarından S.Prokofyevin əsərlərini (9-cu sonatası, M.Rastropoviçin iştirakı ilə) böyük həvəs və məharətlə ifa edirdi.
Davamı →

Fyodor Şalyapin

Feodor ChaliapinFyodor Şalyapin 1873-cü ildə sadə kəndli ailəsində Kazan şəhərində dünyaya gəlmişdir. 1889-cu il Şalyapiniin aktyorluq bacarığının başlanğıcı idi. Bu illərdə o, V.B.Sereebryakovun dramatik truppasına daxil olaraq, burada tamaşaya qoyulan P.İ.Çaykovskinin “Yevgeniy Oneqin” operasından Zarestkinin partiyasının ilk çıxışı olur.

1893-cü ildə Moskvaya, sonra isə 1894-cü ildə Sankt-Peterburq şəhərlərində böyük müvəffəqiyyətlə konsertlər verir. Məhz böyük hörmətlə qəbul olunan Şalyapin Sankt-Peterburq İmperator Teatrında bir sıra operaların əsas qəhrəmanlarının ifası ilə seçilirdi. Və bu məqsədlə də o Mariinsk Teatrına işə düzələrək burada opera truppasının tərkibində (“Faust” Ş.Quno, “Ruslan və Lyudmila” M.Qlinka) işləməyə başlayır.

1896-1899-cu illərdən Şalyapin məşhur xeyriyyəçi S.İ.Mamontovun təkidi ilə Moskva opera teatrının truppasına daxil olur. Onun repertuarı geniş idi. Belə ki bura N.A.Rimski-Korsakovun – “Pskovityanka” (İvan Qroznıy), “Sadko” (Varyaj qonağı), “Motsart və Salyeri” (Salyeri), A.S.Darqomıjskinin – “Su pərisi” (Dəyirmançı), M.İ.Qlinkanın — “İvan Susanin” (İvan Susanin), M.P.Musorqskinin – “Boris Qodunov” (Boris Qodunov), “Xovanşina” (Dosifey) operaları daxildir.
Davamı →