Рейтинг
+28.98

ŞEİRLƏR

15 üzv, 46 topik

XX əsr Pakistan şeiri - Məhəmməd İqbal və Fəxxar Zaman

Məhəmməd İqbal
Böyük Pakistan şairi, filosofu, ictimai-siyasi xadim, XX əsr Müsəlman Şərqi ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi və nəhayət, Pakistanın «mənəvi atası» titulunu almış Məhəmməd İqbal 1873-cü ildə Pəncab əyalətinin Siyalkut kəndində, sufi ailəsində anadan olub. İlk təhsilini dini elmlər və «Qurani-Kərim» üzrə alıb. Mədrəsə təhsilini bitirdikdən sonra ərəb və fars dili müəlliminin məsləhətilə müsəlman xalqlarının ədəbiyyatına maraq göstərən İqbal Lahurda ali təhsilini başa vurub Şərq dilləri fakültəsində müəllim kimi çalışıb. İlk şeirlərinin dərci də həmin dövrə təsadüf edir. 1905-ci ildə Kembric Universitetinin Fəlsəfə və iqtisadiyyat fakültəsini bitirən İqbal Londonda yaşadığı 3 il ərzində Ərəb dili və ədəbiyyatı fakültəsində müəllim işləməklə yanaşı, Londonda böyük əks-sədaya səbəb olan bir sıra konfranslar təşkil edib. Sonrakı illərdə o, Almaniyanın Münhen şəhərində fəlsəfə üzrə doktorantura təhsili də alır. 1908-ci ildə Hindistana qayıdan, orada böyük heyranlıq və coşqu ilə qarşılanan Məhəmməd İqbal ölkənin siyasi həyatında fəal iştirak edib, xalqının maariflənməsi istiqamətində böyük işlər görüb.

Davamı →

Sevgi nəğməsi - Alampa

Anempodist İvanoviç Sofronov  (Alampa — ləğəbi);  2 (14) noyabr 1886-cı ildə Rusiya İmperiyasının tərkibində Saxa (Yakut) dairəsinin,  Yakutiya  vilayətinin Boturuss Ulusunun, 1-ci Joxsoqon  aymakında doğulub,  24 oktyabr 1935-ci ildə  vəfat edib. Yakut sovet ədəbiyyatının əsasını qoyanlardan birincisidir və ictimai xadim, şair, nasir və dramaturqdur.  Saxa-Yakut Respublikasında bu il Alampanın 135 illik yubileyi keçirilir. Şairin bu günümüzə qədər 150-dən çox şeri gəlib çıxıb. Tənqidçilər Alampanın  Yakut poeziyasına xüsusi lirik ruh gətirdiyini və cığır açdığını deyirlər. Onun ayrı-ayrı mahnıları bu gün də xalq arasında məşhurdur, öz dəyərini saxlamaqdadırlar. “Saxa ırıata” (Saxa mahnısı)  Yakutiyada Vətəndaş müharibəsi illərində xalq arasında himn kimi oxunub. Sonralar elə bu mahnının özü də ona ittiham kimi elan olunub.

Davamı →

Sabir Rüstəmxanlının şeirləri

EY QÜRBƏTİN DAĞLARI

Dünyanın hər yerində üz tutduğum dağlardı,
Çayıyla, bulağıyla ilhamımdı… çağlardı,
Dağ olmasa kim məni bu yadlıqda saxlardı
Yolları, cığırları, izləri xoş görmüşük
Ey qürbətin dağları, sizləri xoş görmüşük!

Davamı →

Azərbaycan ədəbiyyatının səhnəsi: Şair və tale

Azərbaycan poeziyasının son yüz ildə başına gələnləri bir yerə toplayıb onu kaleydoskop kimi fırlatsaq, çox-çox maraqlı hadisələrin şahidi ola bilərik. Əlbəttə, bildiyimiz şeylərin bu «dar macalda» görünməsi qəribə hisslər bəxş edəcək, hər gün gördüyümüz hadisələr bu təsadüfdə qəlbimizi həyəcanla dolduracaq, bizə elə gələcək ki, yol kənarında bitən çiçəklərin də baxışları var və onlar min illərdi üfüqlərin qaşını aşan ağ yola baxırlar. Yəni məlum bir mətndə deyildiyi kimi, biz taleyi seçə bilmirik, tale bizi ümidimiz gəlməyən bir yol kənarında qəddarcasına gözləyir.

Davamı →

İki şəhərin zaman tunelində

Canavarlar Qarabağda qaldı,
hərə əlində bir ovuc torpaq,
ağzında bir qurtum su,
ciyərlərində bir udum hava gətirdi ordan.
Sözlü qızlar sevgilərini qaçaqaçda
salıb itirdilər...
Bakıda doğulub. Yaşı çatmayıb Qarabağdan qaçanların cərgəsinə qoşulmağa. Ruhu köçkündür. Didərgin kimi gəzir Bakı küçələrini. Şeirləri həmişə ələ verir onu.  Ağdam səngərinin havası var bütün şeirlərində. Bütün köçkün uşaqların taleyini yaşayır, onların acısına ağlayır. Ana bətnində didərgin düşən uşağı da onun hissləri kimi özündə, ruhunda duyur:

Davamı →

Səsimizi necə eşitdirməli

Hər şair öz məxsusiliyi ilə ədəbiyyatı zənginləşdirir, əksi ilə – yəni alışdığımız ədəbi tərzlərlə ancaq az oxumuş oxucuları, zövqü bərkə-boşa düşməmiş mütaliə həvəskarlarını təəccübləndirmək olar. Koman Şova fərqli deyim tərzi ilə dünyada (ədəbiyyatda) öz mövqeyini qurub və bu ədəbi istehkamda onu qoruyan, heç şübhəsiz ki, dayandığı poetik mövqedir.

Davamı →

Həqiqəti ala bilmədim yalanın əlindən

Maya Angeleou (1928-2014) Zəncilərin Azadlıq Hərəkatının ən fəal təmsilçilərindən sayılan qadın şair və aktivistdir. O, ABŞ-ın Missouri əyalətinin Louis şəhərində dünyaya göz açıb. Şairin əsl adı Marguerite Annie Johnsondur. Onun dünyaya göz açdığı yerlərdə insanların kölə olması qanuni idi. Bu köləlik vaxt-bivaxt vətəndaş müharibələrinə səbəb olurdu, dava-dalaş, qan-qada gündəlik həyat normalarından idi. Ata-anasını vaxtsız itirən Maya sonralar ona bu adı verən qardaşı Bailay ilə birgə Stamps vilayətinə köçürlər – nənəsinin yanına.

Davamı →

Müşfiqlə Dilbərin məhəbbət tarixçəsi

Müşfiq:  Xatırla sevgilim dün axşam çağı,
               Yandı gözlərimdə eşqin çırağı
               Saçlarından ilham aldığım zaman
               Sardı gözlərimi incə bir duman.
               Nə yüksəyi gördüm, nə də alçağı...
Dilbər:   İstərəm el-oba səndən danışsın,
               Hicrindən gecəm də sübhə qarışsın.
               Müşfiq nəğməsi ilə qoy yansın ürək,
               Dilbərin qəlbində şam tək alışsın
Davamı →

Gözləyirəm

Gözümü yolda qoyub ali-bəşər, gözləyirəm,
Bilirəm ki, gələcək, şamu-səhər gözləyirəm.

Səhəri gözləsə bir kəs, yuxu getməz gözünə,
Nə deyim mən də yalandan, o təhər gözləyirəm?

O zaman ki, yetişər vəslə tamam aşiqlər,
Xoş olar hali-pərişanım, əgər gözləyirəm.
Davamı →