Bernardo Bertoluccinin unudulmaz 5 filmi

  • Kino
Bernardo Bertolucci sadəcə italyan deyil, dünya kinosunun nəhəng kinorejissorlarından hesab olunur, «XX əsrin sonuncu böyük maestrosu» olaraq tanınır.
1960-cı illərin başlanğıcında filmlərini çəkməyə başlayan Bertolucci bir çox filmə imzasını atıb. Onun unudulmaz filmlərindən bəziləri...

«Konformist» (1970)
İtaliya-Fransa-Qərbi Almaniyanın birgə istehsalı olan bu siyası dramatik filmdə Bertolucci həm rejissor, həm də ssenaristdir. Faşist ideologiyasını tənqid edən bu filmdə milliyyətçilik, ortaq yaddaş kimi mövzulara toxunulur.

Filmin qəhrəmanı Marcello (Jean-Louis Trintignant) italyan diktatoru Mussolini-yə xidmət göstərən, sual-cavab etmədən itaət edən bir konformistdir. Bal ayı üçün Parisə gedən zaman ona yeni bir vəzifə verilir. Ondan İtaliyada faşizmə qarşı bir təhlükə olaraq qəbul edilən yaşlı bir professoru tapıb öldürməsi istənilir.
Davamı →

İslamla ilgili yeni düşüncələrdən

Müsəlman olan kəs nədən din azadlığının tərəfində dura bilər?
Fərabidə, Nəsirəddin Tusidə belə bir ideya var ki, gəlişmiş dinləri «gerçək-yalan», «üstün-aşağı» kateqoriyalarında bölmək yaxşı deyil və güman ki, Allah-tala onları özünə doğru müxtəlif yollar kimi qoyub. Daha sonra onlar artırırdılar ki, Tanrı hər xalqa bu xalqın ruhuna uyğun yolu vermişdir.
Boğazı daralmış çay daralmaqdan fışqırtı gücü qazanır. Bu, şiddətin gücüdür. Ancaq millət azman genişliyə yayılmış çay kimi də güclü ola bilər. Biz millət gücünü genişlik planında anlamaq istəyirik. Dini azadlıq və dini tolerantlıq millətin dini mədəniyyətdə genişliyidir. Bunun tərsi olan şiddətdir ki, İraqda, Pakistanda müsəlmanların bir-birini qırmasına gətirib çıxarır. Başqa dinlərə dözüm və sayğı, yəni din azadlığı belə şeylərə yol vermir və öyünməliyik ki, Azərbaycan tarixində belənçi dözüm və sayğı heç də az olmayıb.
Davamı →

Əzələ qıcolması

Orqanizmdə təxminən 640 əzələ var və onlar gün ərzində dəfələrlə yığılıb açılır. Əzələ qıcolması güclü ağrı ilə müşayiət olunan əzələ və ya əzələ qrupunun qeyri-iradi yığılmasıdır. Qıcolmalar, adətən, hərəkətinə iki oynağın cəlb olunduğu əzələlərdə baş verir. Problemə baldır və budun arxa, ön qrup, xüsusən də budun dördbaşlı əzələlərində daha çox rast gəlinir.

Həkim-endokrinoloq Gülay Məmmədova azərtac-a müsahibədə bu barədə deyib: “Əl və ayaq pəncəsi, qarın, döş qəfəsi əzələləri də qıcolmaya məruz qalır. Əzələlərdə qıcolmalar qaçış, tennis, üzgüçülük və ya digər fiziki məşqlər zamanı daha çox yaranır. Qıcolma kompüter arxasında oturanda, gəzinti zamanı və ya yuxulayanda da meydana çıxa bilər.
Davamı →

Tolerantlıq dərslərinə giriş

Gücümüz çatmadığımız hallar

Birdən düşündüm ki, sənət ki insanlar arasında harmoniya («qarmon» da bu sözdəndir), yəni uyarlıq yaratmaq iddiasındadır, insanlar arasında ən çox bölücülük salan nəsnələrdəndir. Yaşlı nəsil rəp «dır-dırına» dözə bilmir, gənc nəsil muğam «sızıltısına». Yaşlı nəsil Bakı göydələnlərindən deyinir, gənc nəsil bilmir, «bunnar” niyə deyinir?”
Eyni düşüncəni, yanılmıramsa, dinlə bağlı Kirkoqordan oxumuşdum. Dindar olan bu filosof mat qalırdı ki, dinlər insanları birləşməyə çağırır, ancaq işdə dürlü dinlər, təriqətlər törətməklə «kim düzdür, kim yaxşıdır» üstündə didişmə salır. Bu, nə sənətə, nə dinə yaraşan biabırçı durumun aradan getməsi üçün, artıq, adamları bezdirmiş tolerantlıq (dözümlülük) və «plyuralizm» (çoxculluq) sözləri, ideyaları var, ancaq di gəl ki:
Davamı →

Həndəsi fiqurlar, fır-fıralar və dünyanın sonu üzərinə düşüncə səpələntiləri

Dünyanın sonunu gözləyənlər sırasında durmasam da və hətta apokaliptik soraqlara azca qımışsam da indiyənəcən bu qonuda bir neçə müsahibə verməli olmuşam. Həvəssiz, ilhamsız bir neçə nəsnəni söylədim: Ortaçağda Katolik Avropasında xristianların İsusa inamının bir ayrılmaz yönü o idi ki, bu gün-sabah Qiyamət günü baş verəcək və Xristos möminləri xilas edəcək. Ancaq həmin dönəmdə hər il dünyanın sonunu gözləyən xristianlar, axırda, bezdilər və dində şübhə rüşeymləri cücərti verdi: əgər Qiyamət günü gəlmirsə, bəlkə dinimiz yanlışdır? Bax, belənçi quşquları yaxın buraxmamaq üçün də Ortaçağ Xristianlığından Məhşər gününun bəkləntisi, haçağ gəlməsi yığışdırıldı.
Davamı →

Xərçəngə səbəb olan 4 növ məhsul

Bütün dünyada xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkənlərin sayı ildən ilə dayanmadan artır. Alimlərin fikrinə görə, bunun səbəblərindən biri sağlam olmayan qidalanmadır. Mütəxəssislər xərçəng xəstəliyinə səbəb ola bilən 4 qrup qida məhsullarını təyin ediblər.

Şəkərlə zəngin olan qidalar
Şəkərdən sui-istifadə bir çox xərçəng növünün (düz bağırsaq, süd vəzi, sidik kisəsi, mədə, qida borusu və s.) riskini artırır. Şəkərin (qlükoza) orqanizmdə parçalanması xərçəng hüceyrələrinin artması prosesini stimullaşdırır.

Bu tək şəkərə deyil, şəkər əvəzedicilərə də aiddir. Mütəxəssislərin fikrinə görə, şəkər əvəzediciləri şəkərdən qat-qat daha ziyanlı və təhlükəlidir ki, onlardan tam imtina etmək lazımdır.
Davamı →

Limonad

Limonad sərinləşdirici alkoholsuz içkidir. Onun tərkibi limon şirəsi, şəkər və sudan ibarətdir. Limonad açıq-sarı rəngdə, limon qoxusuna və təravətləndirici dada malik olur. Limonadı ilk dəfə XVII əsrdə Fransada I Lüdovik dövründə sarayda hazırlamışlar. Sarayda limon şirəsi və zəif limon tinkturasından limonad hazırlanmışdır. Deyilənlərə görə onun hazırlanmasına səbəb təsadüf nəticəsində bir monarxın limos şirəsinin üzərinə şəkər atması olub. Həmin dövrdə kral bu içkini çox bəyənmiş və bütün əhaliyə isti günlərdə limonad içməyi əmr etmişdir.

Kütləvi surətdə satılan limonadın tərkibi limon şirəsindən, limonada dad və rəng verən süni qarışımdan ibarət olur. Onun hazırlanması zamanı şəkərdən, rəngləndiricilərdən, müxtəlif meyvələrin şirələrindən istifadə edilir. Limonadı konservləşdirərkən isə müxtəlif kimyəvi konservantlardan, qida qatqılarından, ortofosfor turşusundan, benzoate natri və aspartamdan (şəkərəvəzedicilər) istifadə edilir. Limonadın bir çox növləri vardır. Bunlara Sitro, Düşes, Limonad, Buratino, Kren Soda, Baykal, Tərxun və s. aiddir. Limonad 0,5-2,5 litrlik şüşə və ya plastic qablaşdırmalarda satılır.
Davamı →

Boşanmış psixoloqdan qızıl dəyərində evlilik məsləhətləri

16 illik evliliyi boşanma ilə nəticələndi və o da, izləyicilərinə tövsiyələr etdi. Tövsiyələrində bir az peşmanlıq da hiss edilirdi. Boşanmış amerikan psixoloq Gerald Rogersin tövsiyələri izləyicilərindən minlərlə bəyənmə və rəy aldı. Gerald Rogers tövsiyələrinin bəlkə başqa münasibətlərini xilas edəcəyini düşünərək, Facebookda bunları yazdı: “Çox sevdiyim bir qadını 16 il davam edən bir evlilikdən sonra itirmiş biri olaraq sizə bəzi məsləhətlər vermək istəyirəm.” Onun bəzi tövsiyələrini sizlərə təqdim edirik:

Münasibətiniz barəsində tənbəl olmayın!
Unutmayın ki, ürək əmanət ediləcək ən vacib, ən müqəddəs xəzinə olduğu halda, o, sizi seçdi. Buna görə də münasibət barəsində qətiyyən tənbəl hərəkət etməyin. Bir münasibətdə yadınızda saxlamalı olduğunuz ilk şey nə qarşınızdakının sizə aid, nə də sizin qarşınızdakına aid olduğunuz gerçəyidir. Ona evlənmə təklif etdikdə onun ürəyinin sahibi olmaq və bunu qorumaq üçün istədiyi və layiq olduğu insan olmağa söz vermiş olursunuz.
Davamı →

Ekranlaşdırılmış ədəbi əsərlər - Qoca və dəniz

  • Esse
Yazıçıya dünya şöhrəti gətirən, Nobel mükafatına layiq görülən əsər Santyaqo adlı qocanın dənizdə marlin balığını tutmasından, onun nəhəng balıqlarla mübarizəsindən bəhs edir.

84 gün dənizə balıq ovuna çıxan, lakin bir balıq belə tutmayan qocaya qəsəbədə hamı uğursuz kimi baxır. Yalnız balaca dostu Manolindən başqa. Manolinin atası ona Santyaqo kimi bəxti gətirməyən balıqçı ilə dənizə çıxmağa qadağa qoyur və ancaq uğurlu balıq ovu edənlərlə işləməyi tapşırır. Amma oğlan tez-tez qocanı yoluxur, onun qayğısına qalır. Onların söhbətinin əsas mövzusu Santyaqonun gəncliyi, dəniz, balıqlar və qocanın pərəstişkarı olduğu, beysbol oyunçusu Co Di Madcodur (amerikalı beysbolçu, beysbol tarixində ən görkəmli nümayəndələrdən biri). 
Davamı →

Kamamber və bri pendirləri

Kamamber və bri normandiyalıların və fransızların inək südündən hazırladıqları pendirdir. Kamamber ən qədim fransız pendirlərindəndir. Bri pendiri də məşhur kamamber pendirinin bənzəridir.

Bu pendirlərin nə zamandan və kimlər tərəfindən hazırlanması barədə heç yerdə məlumatlara rast gəlinməmişdir. Yanlız onların orta əsrlərdə ən məşhur pendir olmaları barədə məlumatlar var.

Bu pendirlər barədə ilk dəfə 744-cü ildə yazılmış məlumatlar var. Belə ki, 744-cü ildə Fransa kralı bu pendiri yeyərkən ”Bu mənin ömrümdə yediyim ən dadlı yeməkdir.” söyləmişdir. 1815-ci ildə isə bri pendiri Fransada pendirlərin kralı adına layiq görmüşdür.
Davamı →