Yunus
Reytinq
+56.45
Güc
126.92

Yunus

Düşüncə

SEVGİ MƏSƏLƏSİNDƏ HƏR KƏSİN DÜŞDÜYÜ SƏHVLƏR




(Mütləq oxuyun, xüsusən gənc qızlar oxusun!)
Əslində bu haqda-ailə və sevgi ilə bağlı, ayrıca bir kitab yazmağa, xüsusi bir kitab yazmağa ehtiyac var və belə görürəm ki bunu məndən başqa edəcək olanlar çox azdır. Çünki yazarlarımızın ya başı daha ciddi məsələlərə qarşıqdır, ya da gücləri çatmır. Çünki, sevgiyə dair hər cür roman, bədii əsər yazılsa da nədənsə bu məsələyə dair psixoloji kitab yazmaq, çox nadir haldır.
Hər nəysə, məsələnin çox aktual olmasını nəzərə alaraq, bundan sonra da çalışacam ki bu məsələyə tez-tez toxunum.

Bax mənə desəz ki, sevgi məsələsində ən kritik və ən əhəmiyyətli məsələ hansıdır-bu suala verəcəyim cavab, yəqin ki çoxlarından fərqli olacaq. Məncə ən həssas nöqtə budur: xəyalpərəstlik və ya ideal axtarışı! Və bu məsələ, xüsusən də qadınlar baxımından ciddi problem yaradan səbəbdir! Bir az izah edim.
Bax, məsələn feysbukda görürük ki, hansısa bir kişi yazar, əgər yaxşı şerlər, bədii statuslar yazırsa, əxlaqdan, vicdandan danışırsa, çoxlu qızlar dərhal ona xüsusi maraq göstərirlər. İlk baxışda bu normal və adi hal kimi görünür və bunun səbəbini həmin qızlardan soruşsan, deyəcəklər ki «o yazar, çox yaxşı insandır, çox incə qəlbə sahibdir, savadlıdır və s.» Ola bilər ki həqiqətən də bu qızlar səmimidirlər, düşündüklərini deyirlər. Amma bu o demək deyil ki bu belədir, əslində isə məsələ başqadır! Əslində isə qızlar ona daha çox məhz qarşı cins olaraq meyil edirlər! Eynilə, bir qadın yazar, meydana çıxsa və ideallıqdan, gözəllikdən danışsa ona da çoxlu kişi oxucu meyil edəcəkdir.
Kiminsə, sözümə şübhəsi ola bilər və hansısa qız durub deyə bilər ki «yox mən o yazarın cinsinə deyil, sırf mənəviyyatına rəğbət göstərirəm». Bax 2 arqumentlə, bu iddianın səhv olmasını sübut etmək olar. Birincisi, əgər sən doğrudan da ona sırf mənəviyyatına, əxlaqına ya da yaradıclığına görə rəğbət göstərirsənsə, bəs nədən ondan daha əxlaqlı, daha yaradıcı insanlara bu rəğbəti göstərmirsən?.. Peyğəmbərdən daha əxlaqlı insan yoxdur, niyə bu rəğbəti ona göstərmirsən?.. Ya da tutalım ki deyirsən filankəs, əla yazıçıdır. Yaxşı bəs ondan qat-qat güclü olan onlarca yazara bu rəğbəti niyə göstərmirsən?.. Hər halda, dünyada, xaricdə, ondan qat-qat güclü, çoxlu yazıçılar var.
İkinci arqument də budur: filan yazarın həqiqətən ixlaslı, səmimi olduğunu, sözləriylə əməllərinin eyni olduğunu hardan bilirsən?.. Vəhy alırsan?.. Yoxsa ekstrasenssən?...Sosial şəbəkədən tanıdığın, özünü heç realda görmədiyin, görsən də onunla birlikdə yaşamadığın ya da haqqında nəqli dəlil olmayan birisinin həqiqətən də səmimi olduğuna necə əmin ola bilərsən?.. Tutalım bir yazar, adını «ideal», «arif» ya da «kamil» qoyursa, maraqlı, axıcı yazılarla mənəviyyatdan danışırsa, irfani şerlər yazırsa, məgər bu dəlildir ki o həqiqətən də kamildir, haqq aşiqidir?....
1-2 istisna olmaqla, əslində heç kəs ideal deyil, (övliyalar xaric) fərq sadəcə budur ki bəziləri, savadlı olduğu üçün özlərini ideal kimi təqdim edə bilirlər, başqaları isə edə bilmirlər. Filan yazarı və ya filan ictimai xadimi ya da filan müğənnini çox sevirlərsə, bu o demək deyil ki o yaxşı və səmimidir. Bu o deməkdir ki o savadlıdır və ya istedadlıdır. Hətta bəzən istedad da vacib olmur, sevilmək üçün. Məsələn məşhur bir yazarımız var. Adam, statuslarında əslində xüsusi nəsə demir, sadəcə fb reklamlarına minlərcə dollar sərf etməklə (onun sponsor reklamı, hər gün qarşıma çıxır-çünki səhifəsini bəyənməmişəm) və bir də az-maz mənalı şeylər yazmaqla minlərcə oxucuya yol tapa bilir. Amma məsələn Dekartın reklamı getmir deyə, onu həmin yazardan az tanıyırlar və qat-qat az oxuyurlar. Yəni fakt budur ki, həmin bəy, Dekartdan daha güclü filosof hesab edilir, bizim səfeh məmləkətdə...
Uzun sözün qısası, bu qız əslində yazarın ya da müğənninin özünü deyil, öz xəyalındakı obrazı sevir, həmin adamı, xəyalındakı boşluğa yerləşdirib ehtiyacı təmin etməyə çalışır. O qızın, fitrətən xəyalında bir ideal kişi obrazı var, uşaqlıqdan var, amma bu qız anlamalıdır ki ideal, realda olmur.
Bəli, xüsusən cavan bir qız, çox xəyalpərəst ola bilər və adını «kamil» qoyan filan yazara rəğbət bəsləyə bilər, ya da filan müğənninin fanatı ola bilər, şüuraltında ona layiqli kişi kimi baxa bilər, amma onunla birlikdə yaşasa, onunla evli olsa, onun səhvlərini və ideal olmadığını görsə, şok keçirməsi qaçılmaz olacaqdır. Çünki xəyaldakı ilə realdakı toqquşur bu zaman.
Bilirəm, bu sözlərimi hər kəs həzm etməyə hazır deyil, amma hər halda fakt budur ki insanlar, xəyallarını, reallıqlarla doldurmağa çalışırlar, lakin bunun üçün düzgün yol seçmirlər. Bu həqiqəti nə qədər tez anlasaq, şok keçirməkdən o qədər tez yayınmış olacağıq....
Müəllif: Psixoloq Yunis Dürüst

“FEYSBUKUN VƏ HƏYATIN SİRLƏRİ” KİTABI 2-Cİ PARÇA: FEYS ƏFSANƏSİ BAŞLANIR!

Bir çoxlarınız yəqin ki, bilir: feys əfsanəsinin başlanğıcı, əvvəli, nə çox uzaq nə də çox yaxın bir zamana- 2003-cü ilə gedib çıxır. Belə ki, hər şey, bütün həngamə onunla başladı ki, ABŞ-də universitet tələbəsi olan Mark Zukerberq adlı bir şəxs, bir internet proqramı, bir sayt yaratdı. “Feysməş” (“Facemash”) adlanan sözügedən sayt əvvəl sırf universitet çapında fəaliyyət göstərirdi. Lakin, ya vəlvələdən ya zəlzələdən, necə oldusa, ilginc bir şəkildə (bu məsələyə bir az sonra toxunacağıq) hər şey, qısa müddətdə dəyişdi və bu proyekt, əvvəlcə ABŞ-ın hər tərəfinə, sonra da bütün dünyaya yayıldı və… bir əfsanəyə çevrildi. 2004-cü il fevralın 4-ü tarixində sosial şəbəkə olaraq rəsmən istifadəyə verildiyi zaman “di feysbuk”(“The Facebook”) adlanırdı, 2005-ci ilə gəlindiyində isə “di” (“the) hissəsi atılaraq bu günkü (facebook) adını aldı. 2006-cı ildə isə feysbuk artıq bütün dünyaya açıq hala gəlmişdi və dünyanın harasında yaşamasından asılı olmayaraq, hər bir internet istifadəçisi ona qoşula bilirdi.
Davamı →

FEYSBUKUN VƏ HƏYATIN SİRLƏRİ” KİTABI 1-Cİ PARÇA: “ÖN SÖZ” VƏ FEYSBUK

“Necə xoşbəxt olaq; bunun üçün nə etmək lazımdır?” “Ümumiyyətlə, xoşbəxtlik nədir, necə bir şeydir?”....bu bütün insanların-yaşından, cinsindən, peşəsindən, təhsilindən, maraqlarından, dünyagörüşündən asılı olmayaraq hər kəsin bilmək istədiyi, cavabını öyrənmək istədiyi sualdır. Əlbəttə, bu da təbiidir, çünki hər kəs xoşbəxt olmaq istəyir! Bu sual, tarixən hələ ilk bəşər övladından bəri insanları düşündürmüş və onların beynini məşğul etmişdir. Bax, elə qarşınızdakı kitab da bu məqsəd üçün yazılmışdır; xoşbəxtliyi tapmaq və ona çatmaq üçün! Və bu mövzu, hər birimizi maraqlandırdığı üçün, məncə, elə birlikdə bu suala cavab tapmalıyıq; hamımız bir yerdə, xoşbəxtliyi aydınlaşdırıb sonra da ona qovuşmalıyıq. Odur ki, kitab, başdan sona qədər, sizinlə söhbət və ünsiyyət şəklində olacaqdır. Məhz birlikdə, həqiqəti aydınlaşdıracağıq.
Davamı →

FEYSBUK, REAL BİR YERDİR YOXSA QEYRİ-REAL?

Biz sözdə feysbuka nə qədər virtual, qeyri-real aləm desək də əslində o, bizdə elə real həyat qədər təsir buraxır! Yəni ana səhifədə olarkən, çoxlu profilləri görərkən özümüzü heç də robotların arasında hiss etmirik elə insanların, real şəxslərin arasında hiss edirik! İndi sual edirəm: gündəlik yaşamda, real həyatda tanımadığımız, bilmədiyimiz bir kəsi bizə tanıdan şeylər nələrdir? Ən birinci onun görünüşü! Birinci görməliyik, gözümüzlə qavramalıyıq. İndi feysdə görünüş varmı? Bəli, var-şəkil! Daha sonra hansı amillər var, hansı ki tanımadığımız birisini bizə tanış edir? Onun haqqında olan məlumatlar! Adı, yaşı, işi, peşəsi, maraqları, bəyəndikləri....Bəs bunları feysbuk verə bilirmi? Bəli bunların hamsını elə feysbuk da verə bilir! Bir insanı tanımaq üçün üçün lazım olan bütün amillər feysbukda var!
Davamı →

ƏN BÖYÜK SƏHV HANSIDIR?

Belə bir kritik bir sual ortaya çıxır: həyatda insanın ən böyük səhvi nədir?...Hansı səhv, ən böyük və nəticəsi ən ağır səhvdir?..

Cavab: Həyatda insanın ən böyük səhvi, öz səhvini qəbul etməməsidir!..Bəli, bəli, ən böyük səhv, məhz budur!...Bütün səhvlərin başlanğıcı məhz, budur-öz səhvini qəbul etməmək və ya görməzdən gəlmək!...

İzah edək.


Tutaq ki məsələn mağazadan bir əşya almısan. Amma bu əşya, keyfiyyətsiz çıxıb...Və məlum olub ki sənin, tutaq ki texnologiya barədə biliklərin yetərli deyil...Amma bu, sənə xoş gəlmir...Yetərsiz olduğunu, savadının bu sahədə az olduğunu qəbul edə bilmirsən, deyirsən ki «yox e, mən hər şeyi bilirəm, həmçinin də texnologiyanı da..» Və öz yetərsizliyini də evdə belə əsaslandırırsan ki «bu əşya, özü zavodskiy defektdir, problem məndə deyil»…
Davamı →

DƏLİLİ GÖRMƏKMİ YOXSA, ÖZÜN TAPMAQMI: HANSI DAHA FAYDALIDIR? VƏ YA ƏDƏBİYYATLA FƏLSƏFƏNİN FƏRQİ


Hər şeyi hər yerdə dəlil-sübutla demək, vacib də deyildir lazım da deyildir. Bəli fəlsəfi, akademik bir ortamda və ya müəyyən xüsusi şəraitlərdə təbii ki arqumentasiyalı danışmaq lazımdır amma məsələn elə burda, sosial şəbəkədə, ümumi xitab etmək zərurəti ilə fəlsəfi danışmaq, bir araya sığmaya bilir. Yəni əvvəla hər şeyi hər dəfə dəlillə danışsan gərək onda hər dəfə böyük bir məqalə və ya əsər yazasan.
Qaldı ki ümumiyyətlə hər şeyi dəlillə demək kimi bir zərurət varsa bəs onda ağıl nəyə lazımdır? Hər şeyi dəlillə danışmaq, tapmacanı deyib sonra da onun cavabını da deməyə bənzəyir. İndi bunun mənası və faydası nədir? Faydası ola bilər, amma hər zaman yox.
Davamı →

İNSANIN PSİXOLOJİ EHTİYACLARI NƏLƏRDİR?

«Feysbukun və Həyatın Sirrləri» kitabında, insanın əsas psixoloji ehtiyaclarını açıqlamışam və kitabdan müvafiq bölümdən bir parçanı təqdim edirəm:

"...İnsanlar həyatdan nə istəyirlər, nələrə maraq göstərirlər, nələrə bağlanırlar, hansı şeylər insanlar üçün daha önəmli və daha cəlbedicidir?

Bu şeylər, yəni, insanlar üçün mühüm olanlar, hər halda bir sıralama, bir piramida kimi düzüləcəkdir: 1-ci önəmli şey, 2-ci önəmli, 3-cü önəmli şey, 4-cü önəmli şey, 5-ci önəmli şey… Bax, indi sizcə, insan üçün ən vacib, 1-ci şey nədir? Yəni o nədir ki, həmin şey olmadan, ümumiyyətlə, insan yaşaya bilməz və başqa şeylərin də, bir əhəmiyyəti qalmaz?..
Davamı →

DEPRESSİYANIN SƏBƏBİ



Əgər bizdə ciddi psixoloji problemlər, depressiv durum varsa, bu, əksər hallarda uzun bir zamanın, müəyyən proseslərin nəticəsidir. Yəni zamanla, aylar, illər ərzində yığılıb böyüyən məsələ və problemlərin nəticəsidir. Belə demək olar ki əslində bizimlə bağlı bütün proseslər elə beynimizdə, zehnimizdə gedir. Ümumiyyətlə durum belədir ki, əgər hansısa bir məsələdə düzgün qərar vermiriksə və ya hansısa səhv addım atırıqsa bu amil, insana və onun zehninə heç də təsirsiz ötüşmür və zehində, belə desək, bir kəsir, defisit yaradır.
Davamı →