Məkkəgülü çayı

Məkkəgülü (karkade) çayını ərəblər bütün xəstəliklərin dərmanı adlandırırlar. Sözsüz ki, bu içkinin belə qiymətləndirilməsi təsadüfi deyil. Öz zəngin tərkibi ilə məkkəgülü çayı bir çox dərdlərin təbii dərmanıdır.

Tərkibində 13 üzvi turşu olan bu içkinin dadı turş, rəngi qırmızıdır.

Hibiskus bitkisinin ləçəklərindən hazırlanan məkkəgülü çayı qan təzyiqi və 2-ci tip şəkərli diabet xəstəlikləri üçün olduqca faydalıdır.

Hibiskus bitkisi antioksidantlara zəngin olduğundan orqanizmi cavanlaşdırır, onu azad radikalların təsirindən qoruyur, xoşxassəli və bədxassəli şişlərin yaranmasının qarşısını alır.

Bu çayı soyuqdəymə və qripin profilaktikası üçün ən təsirli vasitə hesab etmək olar.

Öskürəyə qarşı xeyirlidir və xəstəlik zamanı yüksək temperaturu normaya salır.

Məkkəgülü çayı qan damarlarını möhkəmləndirir, qanda xolesterinin miqdarını azaldır, damar tıxaclarının yaranmasının qarşısını alır.
Ardı →

Türk qəhvəsi

 kofeTürk qəhvəsi yalnız Türklər tərəfindən hazırlanan, özünəxas bişirmə və təqdim etmə şəkli olan qəhvə növüdür. Türk qəhvəsi deyilincə ağla ilk gələnlər köpük, telvə (türklər qəhvənin dibində qalan çöküntüyə telve deyirlər), cezve (qəhvədan) və fincandır.

Tarixinə nəzər salsaq görərik ki, Türk Qəhvəsi Qanuni Sultan Süleyman dövründə, 1543-cü ildə Həbəşistandan İstanbula gətirilmiş və zamanla Osmanlılardan Avropaya keçmişdir. Avropada qəhvə uzun müddət Türk Qəhvəsi olaraq təqdim edilmişdir. Türk mədəniyyətinə xas güğüm(səhəng) və qəhvədanlarda bişirildiyi üçün Türk qəhvəsi olaraq xatırlanmağa başlanmışdır. O dövrdə açılan qəhvəxanalar sayəsində Türk xalqı qəhvə ilə tanış olmuşdur. Qəhvəxanalar söhbət edilən, oyun oynanan ictimai yerlərdir və Türk mədəniyyətində əhəmiyyətli bir yer tutmaqdadırlar.

Hazırlanması da olduqca maraqlıdı. Türk qəhvəsi istəyə görə sadə, az şəkərli, orta şəkərli və çox şəkərli olaraq təqdim edilə bilər. Qəhvəni bişirmədən öncə təqdim olunacaq fincan qədər su götürülür və həmin su qəhvədana tökülür. Bu çox qısa bir müddətdə olur və dərhal bu qarışıq qarışdırılır. Məsələn, bir adama orta şəkərli qəhvə bişirmək üçün, bir fincan soyuq su, iki dolu çay qaşığı qəhvə və iki çay qaşığı şəkər qəhvədana qoyulur. Qəhvədan az atəşli ocağa alınır və suyun üstündəki qəhvənin tamamilə çökməsi gözlənilir. Yaxşıca qarışdırılan qəhvə az atəşdə ağır-ağır bişirilir. Qısa bir müddətdə qəhvənin üzərində köpük meydana gəlməyə başlayır. Bu köpük və qəhvənin bir qismi soyuq olmayan fincana boşaldılır. Daha sonra qəhvədandakı qəhvə təkrar köpürənə qədər ocaqda tutulur və sonra qalan qisim də fincana boşaldılır.


Ardı →

Dünyanın ən uzun çayları

1. Nil Çayı, Afrika – Uzunluğu 6,650 km (4,132 mil). Keçdiyi ölkələr: Tanzaniya, Uqanda, Ruanda, Burundi, Konqo Demokratik Respublikası, Kenya, Efiopiya, Eritreya, Cənubi Sudan, Sudan and Misir Ərəb Respublikası.


Ardı →

Aclıq hissini azaldan çay


Xüsusi dəvət, ya ziyafətə gedərkən aclığa tab gətirə bilməyəcəyinizi düşünürsüzsə, belə hallarda həddən çox aclıq hissini azaldacaq çay var. 

Ləvazimatlar:
1 böyük stəkan su

Yarım çay qaşığı, ya 1 paket çay

6 ədəd cökə yarpağı

1 balaca dəstə təzə nanə


Ardı →

Çay, yoxsa kofe?

Planetimizdə yaşayan insanları çay və qəhvə həvəskarlarına bölmək olar. Səbəb də odur ki, hər iki içkinin yaxşı dadı var və onların tərkibindəki kofein beynimizlə orqanizmimizə tonus verir.

Alimlərin yeni araşdırması hansı içkinin daha yaxşı olduğunu ortaya çıxarmaq məqsədi daşıyıb. Məlum olub ki, seçim qarşısında qaldıqda çaya üstünlük vermək yaxşıdır.

Parisdəki Jorj Pompidu adına Avropa Tibb Mərkəzinin əməkdaşları 4 il ərzində fərqli yaş qruplarından olan 131 min Fransa vətəndaşının məlumatını tədqiq ediblər. Bu zaman ərzində müşahidə olunan 95 nəfər damar xəstəlikləri ucbatından dünyalarını dəyişiblər. 632 nəfər isə fərqli səbəblərdən vəfat ediblər.

Üzərində müşahidə aparılan insanların həyat tərzlərinin araşdırılmasından sonra alimlər belə bir qənaətə gəliblər ki, hər gün çay içmək müxtəlif səbəblərdən ölüm riskini 24% azaldır. Bu amil aktiv siqaret çəkənlərdə özünü daha çox biruzə verib.

Xəstəliklərin profilaktikası nöqteyi-nəzərindən yanaşıldıqda isə mütəmadi çay içən adamlarda ürək-damar patalogiyaları riski azalıb.
Davamı →

Yaxşı çay dəmləməyin sirləri

Suyu qaynadarkən içindəki oksigeni itirməməsi üçün 10 saniyədən çox saxlanmamalıdır.

Qaynamış su yenidən isidilib istifadə edilməlidir.

Daha yaxşı rəng və aroması üçün su qaynayana kimi çayı çaydanlıqda saxlayın.

5-6 dəqiqədən çox qaynatmayın.

Metal yerinə şüşə dəmlikdən istifadə edin.

Çay damağınızda sərtlik və acılığa səbəb olursa, deməli, dəmlikdəki quru çayın miqdarı çoxdur.

Çay bulanıq görünürsə, aldığınız çayın orijinal olduğuna diqqət edin. Hazırladığnız çay köpüklənirsə, bu,  çayın keyfiyyətindən xəbər verir. Ancaq çox bulanıq və tünd bir rəngdədirsə, deməli, su və çayınız keyfiyyətsizdir.


Ardı →

Sadə pəhriz içkiləri

Pəhriz saxlamaq bir o qədər  asan deyil. Bunun üçün güclü iradə sahibi olmaq lazımdır. Bu sahədə çətinliyi olanlar pəhriz içkilərindən başlaya bilərlər. Sadə pəhriz üsullarından biri olan maye qəbulu pəhriz saxlayanlar üçün vacibdir.
Pəhriz içkilərinə yağlılığı çox olmayan süd, adi və mineral sular, tərəvəz suları, kofe və çay kimi içkilər daxildir:

Süd
Südün tərkibində zülal olduğundan toxluq hissini təmin edir və maddələr mübadiləsini sürətləndirməyə faydalııdr. Süddə olan kalsium mineralının nizamlı alınması göbək ətrafında meydana gələn artıq yağlanmalara təsir göstərir. Tam yağlı südlərə görə daha az kalorisi olan  südün tərkibində doymuş yağ və xolesterol var. Gündə 2 stəkan süd içmək sümük sağlamlığına faydalıdırdır. Yağlılığı çox olmayan süd  artıq çəki probleminə kömək edir.

Adi və mineral sular
Adi su: Əvvəla onu qeyd etmək lazımdır ki, su pəhriz üsulları arasında vacib olanıdır. Uzun müddət toxluq hissi ilə bərabər insan orqanizmində maddələr mübadiləsini sürətləndirməyə kömək edir.


Ardı →

Çaya çox dadlı və faydalı əlavələr

Mədənin işini çaya olan əlavələrin köməyi ilə necə qaydaya salmaq olar? Çay Azərbaycanda ən məşhur içkilərdən biridir, bəlkə də birincisidir desək yanılmarıq. Bu ətirli içkini biz həm soyuq qış aylarında, həm də ki, qızmar yay mövsümündə istifadə etməyə artıq alışmışıq.

Ənənəvi olaraq biz çayı şirniyyat, mürəbbə və ya kəllə qənd ilə içirik. Bir çoxları çayı xüsusi ədviyyatlarla dəmləməyi sevir. Bu zaman bəzi əlavələr faydalı hesab edilir, digərləri isə yox. Biz sizə orqanizminiz üçün faydalı olacaq çay üçün bir neçə ədviyyat barəsində məlumat verəcəyik.

Sitrus meyvələrinin qabıqları
Bu əlavə üçün limon və portağal qabıqları uyğun gələcək. Onların qabığında həzm yoluna və əhval-ruhiyyəyə müsbət təsir edən xeyli miqdarda C vitamini, flavonoidlər və bərk liflər mövcuddur.

Anis (xırda zirə)
Anislə dəmlənilmiş çay həzmə, öskürək və boğazda ağrılar, böyrəklərin, bağırsaqların və ciyərlərin iltihabı vaxtı kömək edir.

Gülümbahar (kalendula)
Kalendula soyuqdəymə və angina vaxtı effektiv vasitə hesab edilir. Antivirus təsirindən başqa o həm də antibakterial və sətəlcəmə qarşı təsir göstərir.
Ardı →

Çay

Beş-altı yaşlarında bir oğlan valideynləri ilə meşədə gəzərkən birdən şəffaf sulu çay gördü. O, təmiz sudan içdi, sonra isə əyləncə xatirinə əlinə kiçik budaq alıb çayın suyunu bulandırmağa başladı.

Çayın dibi palçıqlı idi, ona görə də həmin an qum, tökülmüş yarpaqlar və hər cür zir-zibil suyun səthinə qalxdı. Bir az əvvəl dupduru olan çay içmək üçün yararsız oldu. Çayın çirkli suyuna baxmaq oğlanı tezliklə bezdirdi. O, budağı çaya atıb anasının yanına qaçdı. 

Bu ərəfədə uca dağların başında başqa bir oğlan da əlində budaq çayda oynayırdı. Onun da könlündən suyu bulandırmaq keçdi. Lakin çayın dibi daşlı olduğundan budaq qırlıdı və oğlan heç nə əldə etməyərək ordan uzaqlaşdı. Su hələ də saf və təmiz idi. 

Bəzi insanlar da təmiz sulu çay tək xeyirxah və mehriban görünürlər. Lakin bilmədən xətrinə dəysən, görərsən ki, meşə çayından palçıq və zir-zibil qalxdığı tək onun da qəlbindən şübhə, xırdaçılıq, təkəbbür və köhnə incikliklər baş qaldırar.
Davamı →

Müxtəlif ölkələrin çay adətləri

Hər ölkənin çayla bağlı müxtəlif adətləri var.

Yaponiya – Çaya şəkər və ya süd əlavə etmək kobudluq əlaməti sayılmasa da, əvvəlcə çaydan bir qurtum içib dadına baxmalısınız.

İngiltərə  —  Çayı qırışdırdıqdan sonra qaşığı nəlbəkiyə qoymaq lazımdır. Qaşığın qoyulduğu istiqamətlə fincanın qulpu eyni tərəfə baxmalıdır. (Əlbəttə ki, şahzadə ilə birlikdə çay qonaqlığında deyilsinizsə, bunlara riayət etməyə bilərsiniz)

Argentina – Çayı bombilla adı verilən otla qarışdırmayın. Üstdəki çayın yarpaqları quru qalmalıdır.

Mərakeş – Bir mağaza sahibi ilə oturub çay içirsinizsə, çaylar bitənə qədər heç bir məhsulun qiymətini soruşmayın.

Çin – İşarə və orta barmağı birləşdirib, iki dəfə masaya astaca vursanız, sizə çay servisi edən insana təşəkkür etmiş olursunuz.
Ardı →