Ayranlı aş

Tərkibi:
Qatıq – 300 qr.
Qaragöz lobya – 200 qr.
Sarımsaq – 3-4 diş
Çuğundur yarpağı – 2-3 ədəd
Pərpətöyün – yarım dəstə
Keşniş- şüyüd – yarım dəstə
Su – 1 l.
Un – umac üçün

Hazırlanması:
Lobyanı iri qazanda bişənə kimi qaynadırıq. Bişən kimi üzərinə xırda doğranmış göyərtiləri, çuğundur yarpağını səpirik. Ayrı bir qabda undan umac hazırlayıb üstünə əlavə edirik və qarışdırırıq, oddan götürürük. Bir qədər soyuyandan sonra soyuducuya qoyulur. Bir neçə saatdan sonra soyuducudan çıxarılır, üzərinə sarımsaq-qatıq səpilir və qarışdırılır. Ayranlı aş çox duru olmamalıdır. Nuş olsun!
Davamı →

Maxara

Maxara – Azərbaycan milli mətbəxinin, xüsusilə də Zaqatala, Balakən rayonlarının ən sevimli və qədim yeməklərindəndir. Formasına görə günəşə bənzədilir. Hazırlanması isə çox sadədir.

Ərzaqlar:
Yumurta – 3 ədəd
Un – 1 kq.
Süd – 1 litr
Duz – 0,5 ç.q.
Su – 500 ml.
Şəkər tozu – 250 qr.

Hazırlanması:
Əvvələ yumurtalar sındırılır, üzərinə şəkər tozu əlavə edilir və qaşıqla və ya yumurta çırpanla qarışdırılır. Qarışdıra-qarışdıra buraya süd də əlavə edilir. Sonra duz və un tökülür, qarışdırılır. Qatı alındısa, bir az da süd-su əlavə edə bilərsiz. Xəmir blinçik xəmiri kimi bir az duru olmalıldır, qatı yox.
Davamı →

Şəki pitisi

Tərkibi:
  • Sümüksüz qoyun əti: 250 q (əzələ liflərinin olmadığı yumşaq hissələrdən)
  • Noxud: 100 q
  • Quyruq: 60 q
  • Soğan: 1 baş (kiçik)
  • Quru gavalı: 1 ədəd
  • Duz, istiot, zəfəran, sumaq: zövqə görə

Davamı →

Şabalıdlı Şəki pitisi

Tərkibi:
  • Sümüksüz qoyun əti – 160 qr
  • Noxud – 30 qr
  • Quyruq – 20 qr
  • Baş soğan – 20 qr
  • Şabalıd – 30 qr
  • Quru gavalı – 20 qr
  • Zəfəran
  • İstiot
  • Duz
  • Sumaq

Hazırlanması:
Adi piti kimi hazırlanır, yalnız kartof əvəzinə şabalıd götürülür. Şabalıd ayrıca bişirilir və təmizlənir.

Payız vaxtı hər paya 30 qr heyva qatılır. Pitinin yanında sumaq və təmizlənmiş soğan verilir. Nuş olsun!
 
Davamı →

Azərbaycan kulinariyasında işlənən dadlandırıcılar

Xörəyin dadını, rəngini və ətrini dəyişdirmək üçün Azərbaycan kulinariyasında müxtəlif məhsullardan istifadə edirlər. Bunlardan ən çox işlənəni aşağıdakılardır:

Abqora – kal üzümün sızılmış suyundan hazırlanır. Müxtəlif cür xəmir xörəklərinə və kalorili xörəklərdə dadlandırıcı kimi istifadə edilir.

Albuxara – girdə, çəyirdəkli, açıq sarı, meyxoş təmli meyvədir. Albuxara bağ gavalısının bir növüdür. Azərbaycan kulinariyasında ət xörəklərində istifadə edilir.

Alça – növündən asılı olmayaraq qurudulmuşu, xörəklərə turşməzə dad vermək üçün istifadə edilir.
Davamı →

Unudulmuş Azərbaycan plovu

Bildiyimiz kimi aşın (plovun) 90-dan çox növü var. Bu növlərin hər birinin ayrı-ayrılıqda hazırlanma metodu və özünəməxsus dadı vardır.
Amma indi söz açdığımız aş (plov) növündən yəqin ki, əksəriyyətin xəbəri yoxdur. Bu aşın (plovun) çox nadir bir növüdür, çox unikaldır və unikal da hazırlanma metoduna malikdir. Belə ki, əvvəllər bu aşı (plovu) əsasən, ölkəmizin cənub zonasında daha çox hazırlayarmışlar. İndi yalnız cənub bölgəsindən olan uzunömürlülərin bu aş barəsində məlumatı olar.

Bu aşın hazırlanma metodu belədir: düyü suda qaynadılır, süzülür və soyudulur. Düyü bir az soyuduqdan sonra qamışdan (nazik göl qamışından) hörülmüş dar səbətlərə qoyulur və hər hansı bir yerdən asılır. Düyü bir müddət səbətin içində asılı halda qalır və bu müddət ərzində düyülər bir-birinə möhkəm yapışaraq quruyur — “düyü lavaşı” formasını alır. Sonra aşı daha doğrusu, “düyü lavaşı”nı səbətdən çıxarılır. Yeyərkən isə o hissə-hissə qoparılaraq soyuq halda yeyilir, bu aşın əlavəsi olaraq balıq və kababdan istifadə olunur.

Bu aş növündən adətən, çobanlar, uzun yol gedənlər daha çox istifadə edirmişlər. Çunki aş çox gec xarab olur, hətta demək olar ki, xarab olmurdu. Bu aş “səbət aşı” adlanır və kulinariyamıza unudulmuş aş növü kimi daxil edilmişdir.

Mənbə: azens.az



Davamı →

Yarpaq dolması

4-6 porsiya üçün nəzərdə tutulub

Ərzaqlar:yarpaq dolması

450g çəkilmiş qoyun və ya mal əti, və yaxud ikisinin qarışığı
1 orta baş xırda doğranmış soğan
½ stəkan yumru düyü
½ stəkan xırda doğranmış keşniş
½ stəkan xırda doğranmış şüyüd
½ stəkan xırda doğranmış nanə
1 çay qaşığı duz
¼ çay qaşığı və yaxud zövqə görə istiot
80 kiçik və ya 40 iri üzüm yarpağı (ikiyə bölünmüş)
3 xörək qaşığı ərinmiş kərə yağı
½ stəkan su


Ardı →

Kələkoş

Bilirəm, yəgin çoxunuz bu adı oxuyanda deyəcəksiniz ki — NƏ? Bəli, bəli, Kələkoş. Bəzi mənbələrdə buna Kəlləkooş da deyilir.Təəccüblənməyin. Şorbadır, özüdə Azərbaycan milli mətbəxinə aid. Amma sözün düzü, mən Bakıda yaşadığım müddət ərzində bu şorbanın nə adını eşitmişdim, nə də ki danına baxmışdım. Artıq Amerikadaykən kulinariya kitabımın üzərində işləməyə başladığımda, bir neçə mənbədə bu ada rast gəldim. Amma reseptsiz.

Bakıdan əlimə çatan qadın jurnallarının birində Kələkoş sözü diqqətimi cəlb etdi. Bu, elə reseptini axtardığım Kələkoş idi! Amma bu dəfə adın yanında resept də var idi! Beləliklə sirr dolu Kələkoşu bişirmək fürsətini əldə etmiş oldum. Çox ləzzətli şorbadır! Tez-tez menyumuza qonaq olur. Buyurun, siz də dadına baxın. 


Ardı →

Xəngəl

Soyuq qış günlərində Azərbaycan mətbəxində daha çox isti, xəmir xörəklərinə müraciət olunur. Bu xörəklərin içində Xəngəl ən məşhurudur. Xəngəlin bir neçə növü var: Yarpaq xəngəli — Quru yaxud Süzmə xəngəl kimi də tanınır, ət bulyonunda bişirilən Sulu xəngəl, içərisi qiymə ətlə doldurulan Ət xəngəli, şor pendirlə doldurulmuş Şor xəngəli, Şimal-qərb zonasının əsas yeməyi olan Qabaq (Balqabaq) xəngəli (o zonada xəngələ xingal deyirlər). Duzlu suda bişirilmiş bu xəngəllər süfrəyə zövqə görə əridilmiş yağ, ədviyyatlı sous, sarımsaqlı qatıq, sirkə-sarımsaq, acika, hətta nar şirəsi ilə birlikdə verilir. Bu dadlar isə öz növbəsində xəngəli daha tamlı, ləzzətli edir.
Davamı →

Azərbaycan mətbəxində içkilər

ayranMətbəximizin növ müxtəlifliyi ilə zəngin hissələrindən biri – içkilərdir. Tutdan, zoğaldan və digər bitkilərdən araq çəkilir ki, bundan əsasən müalicəvi vasitə kimi istifadə edirlər. “Araq” – dilimizdə “ağ içki” mənasını verir (aq – ağ, ar – içki deməkdir, kefir sözündəki “ir” də içki mənasındadır). Digər tərəfdən “ar” sözü “arınmış” sözündən olmaqla təmiz, təmizlənmiş mənasını da verə bilər.

Distillyasiyanın köməyi ilə müxtəlif bitkilərdən alkoholsuz müalicəvi araqlar, cövhərlər və digər distillyasiyalar hazırlayırlar.

Buna misal olaraq, nanədən çəkilən araq, gülabı, qarışıq otlardan hazırlanan “çal araq” göstərilə bilər. Qədim zamanlardan Azərbaycanda “buza” – pivə də hazırlanır. Rus sözü “buzit” də bu sözdən törəmişdir.

Digər türk mətbəxlərində olduğu kimi süddən və turşumuş süd məhsullarından “ayran”, “atlama”, “bulama” kimi çoxlu içkilər mövcuddur.

Meyvə şirələrindən, müxtəlif bitki cövhərlərin və qənddən istifadə etməklə növbənöv şərbətlər düzəldirlər. Şərbətlər süfrəyə əsasən plovla verilir, bayramlarda və mərasimlərdə içilir. “Ovşala”, “qəndab”, “itburnu suyu”, “səlab” kimi içkilər təkcə süfrəni bəzəmir, həm də müalicəvi xassələrə malikdirlər.


Ardı →