Biznes Proses və onun informasiya texnologiyaları ilə uyğunlaşdırılması (BP and IT alignment)

Bildiyimiz kimi, İT hər bir şirkət üçün əsas biznes funksiyasını həyata keçirir və İT-yə yatırılan investisiyanın gələcəkdə yüksək gəlir gətirəcəyi gözlənilir. İT-nin müəssisələrdə, təşkilatlarda tətbiqinin aşağdakı üstünlükləri vardır:

  1. Qiymətin azaldılması
  2. İşin standartlaşdırılması
  3. Məhsuldarlığın artırılması
  4. Əlaqələrin genişləndirilməsi
  5. Risk idarəsinin genişləndirilməsi
  6. Yeni biznes strategiyasının yaradılması

    

İT vasitəsi ilə biznesin bütün formal və qeyri-formal prosesləri təyin edilir. İT funksiyası şirkətin məlumat bazasını yalnız əldə saxlamır, həmçinin bölüşdürür və istifadə edilməsinə şərait yaradır. Bütün bunlar göstərir ki, biznesin İT uyğunlaşması biznesin başa düşülməsini daha da asanlaşdırır. İT tətbiq edilməzdən əvvəl əsas müəyyən etmək lazımdır ki, şirkətin nəyi var və ən əsası şirkət hansı işləri görür. Şirkətin uğurunun əsas səbəbi onun işinin düzgün təhlil edilməsidir. Təhlil mərhələsinin əsas faktorları aşağıdakılardır:


Ardı →

Biznes Proses ( Business Process)

Biznes proses müəyyən bir nəticəyə nail olmaq məqsədi ilə bir-biri ilə əlaqəli bir sıra funksiya və fəaliyyətlərdən meydana gəlir. Bu proses nəticəsində əldə edilən gəlir şirkətin daxili və xarici müştəriləri üçün dəyər yaratmalı və onlar tərəfindən yararlı qəbul edilməlidir. Reallaşdırılan funksiyalar şirkətin birdən çox departamenti tərəfindən və ya biri tərəfindən icra edilir. Bu funksiyaların icrası gedişində departamentlər bir-biri ilə resurs, maliyyə, informasiya mübadiləsi edirlər. Bir növ öz aralarında məntiqi bir bağ yaradırlar. Bir sıra funksiya və vəzifələr sıra ilə yerinə yetirilir, buna ardıcıl əlaqəli vəzifələr deyilir. Bəziləri isə eyni zamanda gerçəkləşdirilir ki, bunlar isə paralel vəzifələr olaraq adlandırılır. İş prosesləri tək bir təşkilat içərisində reallaşdırıldığı kimi, bəzən birdən çox təşkilatı da əhatə edə bilər. Birinci növdən proseslərə təşkilati, ikinci növdən proseslərə təşkilatlar arası iş prosesləri adı verilir. Proses yanaşması, Adam Smitin iş bölgüsü və Frederick Taylorun optimallaşdırılmış vəzifə yanaşmalarının əksinə olaraq, görüləcək işi bir sistem olaraq ələ alır. Bu yanaşmada vəzifələrin bir-birindən müstəqil olaraq tək-tək optimallaşdırılması yerinə, prosesin bütününün performansının optimallaşdırılması hədəflənər.


Ardı →

Təəssüf ki, axmaqlıq onu gəzdirənə əzab vermir

Twitterdə “Goldman Sachs Elevator” adlı hesab var. Hesabın sahibi Con Levefr deyir ki, o Vall-Stritdə-birjaların yerləşdiyi binada liftdə gedən söhbətləri tvitləyir.

Qeyd: Vall Strit — ABŞ-da, Nyu-York şəhərində, Manhetten kvartalının cənubunda, ölkənin aparıcı maliyyə qurumlarının qərargahlarının yerləşdiyi küçədir. İqtisadi inkişaf dövrlərində bu qurumlar iqtisadiyyatın maliyyələşməsində vacib rol oynayırlar.

Həmin Twitter hesabından seçilmiş maraqlı sitatlar:
Mən hər telefon söhbətinə belə başlayıram: “Qulaq as, telefonun enerjisi çox az qalır, hər an sönə bilər, nə deyəcəksənsə, tez de”.

İnsana balıq tutmağı öyrət və o seçkidə balıq vəd edənlərə səs verəcək.

Əgər sizdə maddələr mübadiləsi yaxşı gedirsə, saçınız tökülməyibsə və yaxşı işiniz varsa, cavan evlənməyin – 10 ildən sonra seçim edərsiniz.

Mən səninlə razılaşardım, amma onda ikimiz də səhv olacağıq.

Musiqi o vaxt gözəl idi ki, çirkin adamlara oxumağa icazə verirdilər.

Əgər məni işdən çıxaracaqlarsa, o zaman mən arvadımın nə qədər sədaqətli olduğunu biləcəm, əgər vəzifəmi yüksəldəcəklərsə, onda mənim nə qədər sədaqətli olacağımı bəlli olacaq.


Ardı →

Biznesdə sizə vaxt qazandıracaq 5 məsləhət

Biznes sahibi, korporasiya rəhbəri və ya müstəqil professional olmağından asılı olmayaraq, müvəffəqiyyət qazanmaq vaxtını düzgün dəyərləndirmək deməkdir.

Səhv 1 : Əlavə vaxtdan düzgün istifadə etməmək
Hər hansı bir layihəni tez bitirmisən və ya işin bu həftə həmişəkindən yüngüldür. Əlavə qalan vaxtını cari müştərilərlə xərcləmək yerinə, yeni layihələr üzərində işləmək üçün sərf et. Əgər başqası üçün işləyirsənsə, vaxtını özünü daha da inkişaf etdirmək üçün istifadə et.

Səhv 2 : Xərclərini ödəyə biləcək adamlara vaxt sərf etmək
Vaxtını sənin haqqını qarşılamağı bacarmayan qeyri – kommersiya təşkilatlarına sərf et. Başlamazdan əvvəl layihəni öz portfelində istifadə edə biləcəyinə dair razılıq  al.

Sən bəzən öz böyük cəhdlərini cəmiyyətə çatdıra biləcək yüksək profilə sahib alıcılara da iş təklif edə bilərsən. Fakturanı tam qiymət ilə təqdim et və öz deduksiyanı güzəşt kimi qeyd et. Əmin ol ki, qeyri – müəyyən bir vəddən daha çoxunu əldə edəcəksən. 

Səhv 3 : Alıcıların sənin biznesini anladığını fərz etmək
Variantlar haqda ətraflı məlumat ver. “Budur, 250 dollarlıq vebsayt belə olur, 2500 dollarlıq vebsayt isə belə olur”. Alıcılar sənin xidmətinə yeni qoşulduqda, davamlı məzənnələr haqda onların nadir hallarda xəbərləri olur. Onlar başa düşə bilməzlər ki, sən mükafat əldə etmisən və buna sevinirsən.


Ardı →

Biznesdə rəqabət

Rəqabətin aydın dərk edilməsi biznesdə uğurun əsas elementlərindən biridir. Hətta sizin məhsul və ya xidmətiniz bazardakı unikal boşluğu doldursa da başqa şirkətlər eyni müştərinin ehtiyaclarını təmin etmək üçün başqa variantlar təqdim edə bilər. Rəqabət barədə düşünərkən öyrənməli olduğunuz əsas şey müştərilərin hansı məhsulu və xidməti digərindən daha üstün tutduğudur.

Rəqabət birbaşa (eyni məhsulun satışında rəqabət)  və dolayı (eyni bazarda rəqabət) ola bilər. Birbaşa və dolayı olmasından asılı olmayaraq rəqabətin intensivliyi biznesdə uğura hərtərəfli təsir edir. Bu səbəblə sənayedə başqalarından daha üstün olduğunuzdan əmin olmaq üçün biznes planlaşdırmada rəqabətin bütün növlərini nəzərə almaq vacibdir. 

Birbaşa rəqabət
Oxşar məhsul və ya xidmət təklif edən çoxsaylı bizneslər arasında birbaşa rəqabət yaranır. Burger King və McDonald's birbaşa rəqiblərdir.

Müştərilər bir şeyi haradan almalı olduqlarına qərar verərkən qiymət, məkan, xidmət səviyyəsi və məhsulun xüsusiyyətləri arasındakı müxtəlifliyi nəzərə alır. Ancaq heç də bütün müştərilər bu xüsusiyyətləri eyni dərəcədə qiymətləndirmir və məhz buna görə rəqabət yaranır. Biznesinizin mövqeyini müəyyənləşdirməklə müxtəlif növ istehlakçıya nail ola bilərsiniz. Məsələn, varlı istehlakçıları hədəfləyən bizneslər qiymətlə bağlı rəqabət aparmır lakin hədəf auditoriyası işçi təbəqə olan biznesdə rəqiblərdən biri eyni məhsulu daha aşağı qiymətlə təqdim edə bilər. Rəqibinizin mövqeyini müəyyənləşdirməklə onun biznesindəki boşluqları öyrənə bilərsiniz.


Ardı →

Biznesi necə qurmaq olar?

Öz şəxsi biznesini qurmaq, əlbəttə ki, hər bir kəsin arzusudur. Ancaq bunu sadəcə arzulamaqla reallaşdırmaq olmaz. Bəs bu çətin işdirmi? -Əlbəttə çətindir. Və təbii ki, hər kəs özünə bu sualı verir-Mən bunu edə bilərəmmi? -Əlbəttə edə bilərsiniz! Təcrübədən keçmiş və doğru yollardan istifadə etməklə siz də öz biznesinizi qura bilərsiniz. Hələ də gec deyil, elə indidən başlayın. Aşağıda göstərilən yollar sizə öz biznesinizi qurmaqda əminliklə deyə bilərik ki, köməklik edəcək:

— İlk növbədə ideyanız olsun. Bu ideya hazırlamaq istədiyiniz hər hansı bir məhsul və ya insanların ehtiyacı olduğunu düşündüyünüz xidmət ola bilər. Yaxud, bu elə bir şey ola bilər ki, insanlar hələ də ona ehtiyacları olduğundan xəbərsizdirlər, çünki belə bir şey hələ kəşf edilməyib.


Ardı →

Puldan daha əhəmiyyətli olan...

    Bir sahibkar başdan-ayağa borcun içində idi və bundan çıxış yolunu tapa bilmirdi. Borc sahibləri onun üstünə çökmüşdülər. Mal verənlər ödəniş etməsini tələb edirdilər. O başını  əllərinin üzərinə salladıb, şirkətinin iflasdan nəyin qurtara biləcəyi haqda xəyala dalaraq, parkda skamyaların birində oturmuşdu. Birdən onun qarşısında naməlum qoca bir kişi peyda oldu. — Görürəm ki, sizi nəsə narahat edir, — dedi. Sahibkarı dinlədikdən sonra qoca dedi, — «Düşünürəm ki, sizə yardım edə bilərəm». O, sahibkardan adını soruşdu, bir çek imzaladı və «Bu pulları götürün. Düz bir ildən sonra burada yenidən görüşərik və siz onları bu vaxt mənə geri qaytara bilərsiz.» deyərək, onu (sahibkarın) əlininin içinə qoydu. Daha sonra arxaya çevrildi və qəfil göründüyü kimi də yoxa çıxdı. Sahibkar əlində o zaman dünyada ən varlı insanlardan biri olan Con Rokfeller tərəfindən imzalanmış 500000$ dəyərində olan çeki gördü.
Ardı →

MMC qeydiyyatı

Əgər biznesmen öz fəaliyyətini hüquqi şəxs yaratmadan həyata keçirə bilirsə, şirkət onun nəyinə gərəkdir və buradan o, nə mənfəət əldə edir? İlk baxışdan, bu sualın cavabı aydındır və hüquqi şəxsin yaradılmasında tələbat aktual deyil. Amma sizi məhdud məsuliyyətli cəmiyyət (MMC) və ya səhmdar cəmiyyət (SC) yaratmağa sövq edə biləcək iki əhəmiyyətli səbəb var.


Qeydiyyatın zəruriliyinin ilk səbəbi — sizin daşınar və daşınmaz əmlakınızın mülkiyyət iddialarından qorumaqdır. Şəxsi şirkətin qeydiyyatı, dövlətin və ya üçüncü şəxslərin iddialarından müdafiə və ya sığorta növüdür. Fərz edək ki, siz hüquqi şəxs yaratmadan bizneslə məşğul olursunuz. Kreditorlar sizin bütün daşınar və daşınmaz əmlakınıza (avtomobilinizə, mənzilinizə, torpaq sahənizə) cərimə tətbiq edə bilər.


Firmanın qeydiyyatının zəruriliyinin ikinci səbəbi ƏDV ödənişi ilə bağlıdır. Bəzi hallarda sizdən bu verginin ödəyicisi olmaq və ƏDV məbləği göstərilməklə, qaimələri təqdim etmək hüququna malik olmaq tələb ediləcək. Məsələn, ƏDV ödəyiciləri ilə işləməkdən mənfəət əldə edən iri korporasiyalara mal satarkən və ya xidmət göstərərkən bu cür məsələ meydana çıxa bilər.  


Ardı →

Biznesin qeydiyyatı

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası hər bir vətəndaşa müstəqil surətdə, yaxud kiminləsə birlikdə sahibkarlıq fəaliyyəti həyata keçirmək hüququ verir. Sahibkarlıq fəaliyyəti xidmətlərin göstərilməsinin, malların satışının və qanunla qadağan olunmamış digər fəaliyyət növlərinin öz riskləri və mümkün itkiləri hesabına həyata keçirilməsini nəzərdə tutur.


Deməli, siz bizneslə məşğul olmağı qərara almısınız və bunu hansı formada həyata keçirməyi düşünürsünüz. Hər bir variantın müsbət və mənfi xüsusiyyətlərini nəzərdən keçirək.


Ardı →

İqtisadi terminlər

AÇIQ TİPLİ SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ - səhmlərini müstəqil surətdə abunəçilər arasında özgəninkiləşdirmək hüququna malik, Nizamnamə fondunun minimum məbləği 20 milyon manatdan az olmayan səhmdar cəmiyyətdir;.
ADEKVAT MƏNFƏƏTLİLİK(adequate profitability) — Aktivlər əvəzolunmanın amortizasiya olunmuş xərclərinə istinad edilməklə qiymətləndirildikdə, qiymətləndiricinin həmin xərclər barədə rəyini əsaslandıra biləcəyinə təminat vermək məqsədilə təşkilatın istifadə etdiyi yoxlama meyarı.
ADVALOR VERGİ(ad volorem tax)-Əmlakın peşəkar ekspert-qiymətləndirici tərəfindən müəyyənləşdirilməli olan dəyərindən faizlə hesablanan vergi.
Davamı →