Sevgi yaradıcılığı

Müsəlman şərqi ölkələrinin tarixi keçmişinin də, bu gününün də şahidlik etdiyi xoşagəlməz məsələlərdən biri qadın hüquqlarının pozulması, qadınların alçaldılması ilə bağlı eybəcər ənənələrlə bağlıdır. Klassik və müasir Azərbaycan ədəbiyyatında, eləcə də digər müsəlman şərqi ölkələrinin ədəbi nümunələrində tənqidə tutulan bu ənənələr çox zaman müsəlmanların arxaik və gericil milli mədəniyyətləri müstəvisində aşkarlanır. Əslində isə bunların yaşarılığını təmin edən, bunları gündəmdən – çağdaşlığımızın fonunda idbar görüntülərdə müəyyənləşən məişət münasibətləri gündəmindən – düşməyə qoymayan, tarixin arxivinə verilməkdən saxlayan başlıca məqam saxtalaşdırılmış dini yozumlardan su içməsi ilə şərtlənir. Bu yazıdan məqsədim gericil müsəlman ailələrində ərin öz zövcəsinə əl qaldırması kimi kobudluğun “dini” mündəricəsini aşkarlamaqdır.


Ardı →

Allahın Varlığına kiçik bir isbat

Kiçik bir kənddə olmuş bir hadisə .Kəndin ən varlı və pis insanı hər gün kəndliləri yoldan cixarmaqa çalışırmış .Allahın olmadığını hər şeyin öz özünə yarandığını deyir. Adam kəndliləri ətrafına yığıb bağırmağa başlamış Allah  varsa əgər mənə göstərin .Çoban ortaya çıxıb sənə Allahın var olduğunu sabah isbatlayacam .Sabah olmuş amma coban gəlməmiş.2 gün keçmiş yenə coban gəlməmiş. 3 gün coban gəlmiş. Pis insan çobana gülərək qoxduqun üçün gəlmirdinmi? Coban cavab verdi qoyunları otararkən güclü yağış yağdı çay daşdı və körpünü yuyub apardı. Kəndə gəlmək ücündə körpüdən kecməliydim.Pis adam soruşdu bəs necə keçdin çayı .Çoban cavab verdi bir yaşlı çinar ağacı vardı getdim ağacın yanına ağac öz — özünə qayıq oldu və mən qayıqa minib qarşı tərəfə keçdim. Zalım adam qəh-qəhə ilə gülmüş heç qoca çinarda qayıq olarmı .Sən bu dünyanın yerin göyün və hər şeyin öz-özünə bir təsadüf nəticəsində  əmələ gəldiyinə inana bilirsən  amma bir ağacın öz-özünə qayıq ola biləcəyinə inanmırsan .Zalim adam buna cavab tapa bilməz. Coban deyər indi hundurde oturduğun yerdən dur  gəl bura mən orda oturum Allahım var olduğunu isbatlayım .Zalım adam ordan düşər və çoban yuxarıda oturduqdan sonra deyər, bizi yaradan Allah sən axmaqı ordan düşürüb məni ora qaldırdı .Adamın başında bir an şimşəklər çaxmış heç bir şey deyə bilməmiş .


Davamı →

Tək qurtuluş Allahdir

Əgər 9 canli olsan belə ən cox 8 dəfə ölümdən qaca bilərsən.Bilki 7 nəslin Sultani belə olsan yerin 6 sənin məkanin olacaq ən cox 5 metr parça aparacaqsan.Yumacaqsan 4 açsanda gözünü.Bu dünya 3 günlük dünya Əzrailin yaninda 2 qat olub yalvarsan boşuna Əlbet 1 gün öləceksen Bax o gün hər şey 0-dan başlayacaq.
Axirətin sıxıntısı heç qurtarmaz.Dünyadan özünə cixiş yolu tap.Keçmişdə bir sürü günahın var.100 il günah işləsen belə Tək qurtuluş Allahdır.Allaha yönəlməkdən başqa carən yox.Nəyi gözləyirsən ölüm mələyinin səni qəbrə aparmasınımı ?Allah rəhməti olaraq axirəti anlatır sənə,ordan necə keçəcəyini deyir,ağıllı insan ordan keçməyi bilən insandir,günahlarından qurtulmaq istəyən insandır,günahlarını atib tövbə edən insandır.Allahım günahlarım çox sənin rəhmətin daha cox tövbə edirəm yaxşi insan olacaqam namaz qilacaqam günah etməyəcəyəm bunlari etsən nə itirərsən?


Ardı →

And içmək

Tez-tez rastlaşdığımız böyük and, lakin bu andı heçə sayaraq, unutqan insanların unutqanlığı. İnsan tələsərək və nə dediyinin vərqinə varmadan Uca Allahın adını utanmadan, yalanı Onun yaratdığı qulunun qarşısında doğru qəbul etsin deyə, Allahın adını dilinə gətirərək yalandan and içərək Böyük Yaradana qarşı müharibəyə qalxmış olur. İmam Sadiq (ə) belə buyurmuşdur: “Hər kəs yalan olduğunu bildiyi halda and içsə Allaha qarşı müharibəyə qalxmışdır”.

Pak və müqəddəs Allaha and içmək qadağandır. Bu barədə Quran bizlərə açıqlama göstərir: “Yaxşılıq etməkdən, təqvalı olmaqdan, xalq arasında barışıq yaratmaqdan kənar durmanız üçün Allahı öz and yerinizə çevirməyin. Allah eşidən və biləndir”.

Yalandan and içmək olmaz. Çalışmaq lazımdır yalan and içməkdən insan çəkinsin. Bəziləri yalandan and içməyə vərdiş edib və sanki onu kimsə asacaq. Bu səbəbdən tez-tez and içməyə adət etmişdir. Uşaqların, körpələrin böyüklərdən öyrəndiyi səhv fikirlərdən də biri məhz budur. Onların da Allaha and içərək danışmaları, çox sıxıcı və ürək ağrıdandır. Allah Təala buyurmuşdur: “Mən öz rəhmətimi yalandan and içən şəxsə şamil etmərəm. Hətta məcburi olaraq yalandan and içmək özündən sonra qalan övladlarınıza yoxsulluq gətirər”.

Biz pis mələkələrdən əl çəkməli və bizi günaha aparan əməllərdən çəkinməliyik.

Hazırladı:Zeynəb Aslanova


deyerler.org saytına istinadən


Davamı →

Gülüş barədə hədislər

«Mənim ondan razı, ya narazı olduğumu bilmədiyi halda gülən bəndəyə təəccüb edirəm»

Gülüş haqqında bir neçə hədis topladım. İnsanı düşündürən bu hədisləri sizlərlə paylaşmaq istədim.

“Gülə — gülə günah işlədən adam ağlaya- ağlaya cəhənnəmə gedər”.

“Üç cür adam Allahın qəzəbinə gələr: Tox ola- ola yeyən, gününü yatmaqla sovuran, mənasız yerə gülən”.
Ardı →

İmam Əli - dünya barədə

“Dünyadan o qədər al ki, sənə çatıb. O şey ki, səndən üz döndərib, görməməzliyə vur. Əgər belə ola bilməsən, ən azı istəklərini azalt”.

“Əgər dünya bir kəsə üz çevirsə, başqalarının yaxşlıqlarını müvəqqəti olaraq, ona verər. O zaman ki, kiməsə arxa çevirər, onun yaxşlıqlarını belə ondan alar”.

“O kəs ki, dünyanın dalınca gedər, ölüm də onun ardınca gedər ki, onu dünyadan aparsın. O kəs ki, axirətin dalınca gedir, dünya onun dalınca gedər ki, ruzisini ona çatdırsın”.

“İnsanlar dini məsələləri dünyanın xeyrinə görə tərk etməzlər, məgər o zaman ki, Allah ondan da ziyanlısını qarşılarına çıxarar”.
Ardı →

Valideynin hüququ

İslam — ictimai bir dindir. Onun davamçıları Allaha xatir bir-birini sevir və səmimi dostluq əlaqələri qururlar. Burada insanların səadət və xoşbəxtliyiyaranmış əlaqlərin kamilləşməsi ilə, başqa sözlə desək, bu əlaqənin ilahiləşməsi ilə tə’min olunur. Buna görə də bir müsəlman kimi üzərimizə düşən dini vəzifələrin bir qismi cəmiyyətlə bağlı olduğu halda formalaşır. Bu vəzifələri dərk edib onlara layiqincə əməl etmək həm Allahın razılığına, həm də bizim dünya və axirət xoşbəxtliyimizə səbəb olur. Əgər bu vəzifələrin nədən ibarət olduğunu bilmək istəsək, ilk növbədə başqalarının üzərimizdə hansı hüquqlara malik olduqlarını bilməliyik.
Burada biz valideyn-övlad hüquqları haqda söhbət açacağıq.
Ardı →

İnsanlarla xoş danışmaq vəzifəsi

(Dəyərli əxlaq alimi Ustad Ənsarianın nəzərlərinə əsasən)

Çox həssas olan dil kiçik üzv olaraq, böyüklük və əzəmətin nişanəsidir. Dil — ya nicat, ya da insanın dünya və axirətdə fəlakətinə səbəb olan amildir. Dil — ailə və cəmiyyəti həm sakitləşdirə bilər, həm də ailənin, millətin sakitliyini poza bilər. Dil insanları islah da edə bilər, abır-həyalarını qoruya da bilər, onların abır-həyasını apararaq, sirlərini aşkar da edə də bilər.

Quran bütün insanları, xüsusilə də iman sahiblərini dəvət edir ki, insanlarla xoş danışınlar. Quran ayələrindən başqa, Peyğəmbər (s) və İmamlarımızdan (ə) bizə çatan hədislərdə də dilin əhəmiyyəti haqda çox sayda hədislər gəlmişdir ki, onları toplasalar, kitab şəklində ola bilər. Əmirəl-möminin (ə) buyurur: “Dil — insanın tərəzisidir” (yəni hər bir insan öz dilinin vəziyyətinə görə qiymətləndirilər). Həzrət Peyğəmbər (s) dilin gətirə biləcəyi fəsadlar barədə buyurur: “Ey Allah! Elə bir əzaba düçar etmisən ki, başqa bədən üzvlərini bu cür əzaba düçar etməmisən. Ona deyilər: “Bu kəlmə səndən çıxdı və yer üzünün şərqinə və qərbinə çatdı. Bu kəlməyə görə möhtərəm qan tökülmüşdür. Möhtərəm mal qarət edilmişdir. Möhtərəm abır-həya aradan getmişdir”.
Ardı →

Dünya görüşünün insanın əməllərinə təsiri

Dünyagörüşü insan həyatına istiqamət verir. Dünyagörüşü səbəb olar ki, insan xüsusi, fərdi və ictimai rəftarlara yiyələnsin. Əgər dünyagörüşü düzgünsəmtdə formalaşarsa, insanın rəftarı düzgün şəkil alacaqdır. Ancaq əgər bu dünyagörüşü yanlış səmtdə olarsa və ya varlıq aləminə şübhə ilə baxarsa, istər-istəməz rəftarına da mənfi təsir qoyacaqdır. Onun ən zəif mənfi təsiri — vəzifələrinə və ya üzərində olan təkliflərinə qarşı biganə və tənbəl olmağı ilə nəticələnər. İnsan zehninə gələn suallara cavab verməsi üçün ən azı varlıq aləmini düzgün tanımalıdır. Əgər insan özü üçün bu məsələni həll edə bilməsə, onun düzgün əxlaqi dəyərlər axtarışı faydasız olacaqdır.
Ardı →

Qeybət ən böyük günahdır

Qeybət, adından göründüyü kimi, kiminsə eybini açmaq deməkdir, istər bu eyb fiziki olsun, istərsə də əxlaqı, istər onun əməli haqqında olsun, istərsə dəsözləri haqda. Və hətta o şeylər ki, həmin insana aiddir, libası, evi, həyat yoldaşı, övladları və başqa bunun kimi şeylər haqqında deyilən sözlər — qeybətdir.

Ona görə də kiminsə zahiri sifəti və hamıya məlum olan xasiyyəti haqda danışmaq Qeybət sayılmır, ancaq o şərtlə ki, bu söhbətlərdə eyb axtarmaq və məzəmmət xarakteri olmasın, əks halda haramdır. Məsələn məzəmmətlə deyəsən ki, filankəs, kordur, boyu alçaqdır, rəngi qaradır və ya dazdır.

O eyblər ki, gizli sayılır onları hər niyyətlə olursa olsun, açıqlamaq haramdır və Qeybət sayılır. İmam Sadiq (ə) buyurur: «Qeybət odur ki, müsəlman qardaşın haqda elə bir şey söyləyəsən ki, Allah onu gizli edib və ancaq o şeylər ki, aşkardır — tündxasiyyəti və tələsmək kimi xüsusiyyətlər qeybətə daxil deyildir. Amma böhtan odur ki, elə bir şey deyəsən ki, həmin adamda o şey olmasın»
Ardı →