Kassa apparatlarının yaranma tarixi

Hazırda istənilən müəssisə kassa-nəzarət apparatlarından istifadə edir. Lakin çox az sahibkar ilk kassa apparatının məhz bir tacir tərəfindən yaradıldığını bilir. Bu tacir isə öz növbəsində yaratdığı ixtira ilə satıcılarından ondan pul oğurlamasına son qoymuş və öz biznesini gəlirli etmişdi.

Tacirlər uzun əsrlər boyu öz gəlirlərini dəqiqliyi ilə təyin edə bilmirdilər. Müəssisə sahibi heç bir halda öz satıcılarını dürüst olmağa məcbur edə bilmirdi. Bu isə satıcılar tərəfindən gəlirin mənimsənilməsinə gətirib çıxarırdı.

Davamı →

Qabyuyan maşının kəşfi

Koçrane evində tez-tez ziyafətlər verən varlı qadın idi. Özü isə heç vaxt qab yumurdu. Bunun üçün xüsusi xidmətçiləri vardı. Onun üçün dəyərli olan bu qablar hər dəfə yuyulan vaxtı sınırdı. Koçrane buna çarə tapmaq üçün xüsusi aparat lazım olduğunu düşünürdü. Hansı alimə söylədisə, heç kim onun istədiyini ixtira edə bilmədi. Beləcə o da bunu özü etdi.

Onun “əgər heç kim bir qabyuyan maşın icad etmirsə, o halda bunu özüm edəcəyəm!” — deyə qışqırdığı bildirilir. Əvvəlcə qab-qacaqların ölçülərini ölçdü. Daha sonra onlar üçün bölmələri düzəltdi. Onların hər biri xüsusilə qablara, fincanlara uyğun şəkildə hazırlandı.
Davamı →

Dəniz dibindəki elektrik axınlarının mənbəyi

Elm adamları 3 il əvvəl dənizin dibində kəşf edilmiş, ancaq səbəbi aşkar edilməmiş elektrik axınlarının mənbəyini tapıblar. Beynəlxalq tədqiqat qrupu dəniz dibində elektrik naqilləri kimi işləyən bakteriyaları kəşf ediblər.

Danimarka və ABŞ-dan elm adamları biomühəndislik sahəsində çox mühüm kəşfə imza atıblar. Tədqiqatçılar dəniz dibində kəşf edilmiş yeni bakteriya növünün elektrik axını hasil etdiyini müəyyən ediblər. Sözügedən bakteriyanın çox kiçik hissəsində cərəyan ötürən naqiləbənzər çıxıntıları olduğu məlum olub.

Elm adamları elektrikli bakteriyanın üzvi elektronika sahəsində yeniliyə səbəb olacağını, hətta insan bədəninə nəql edilən protezlərin təkmilləşdirilməsinə imkan verəcəyini bildiriblər.


Ardı →

Bağdad batareyası

1938-ci ildə alman arxeoloq Vilhelm Koniq tərəfindən tapılan vazaya bənzər bir əşya “Bağdadbatareyası” adlandırılır. Bəs 2000 illik tarixi olan bu əşyadan batareya kimi istifadə edildiyinə dair qənaətə necə gəliblər? Çünki bu əşyadan batareya kimi istifadə edilibsə – ki, aparılan tədqiqatlar bunun doğru olduğunu göstərir – mədəniyyətin daima təkmilləşdiyi, qədim xalqların isə ibtidai şəraitdə yaşadığına dair bütün nəzəriyyələr əsassız qalır.

Ağız hissəsi asfaltla örtülmüş bu torpaq qabın içində mis boru var. Alt hissədən mis diskə bağlanmış bu borunun içində dəmir çubuq üst tərəfdəki asfalt qapağa bərkidilmişdir. Çubuq borunun içinə doğru sallanmış vəziyyətdədir, ancaq heç bir nöqtə ilə birləşmir.


Ardı →

Kərtənkələ ayaqlarının texnologiyaya verdiyi ilham

Kərtənkələlərin yerin cazibə qüvvəsinə baxmayaraq, tavanda və divarda suda yeriməsi təmin eden fiziki qanun nədir və texnologiyaya necə ilham vermişdir?

Hər canlı növünün məhz ehtiyacına uyğun ayaqları var. Qartalın güclü pəncəli, ördəyin pərdəli, insanın bədəninin bütün ağırlığını daşıyan mükəmməl ayaqları var. Fərqli xüsusiyyətlərə malik ayaqlardan biri də kərtənkələnin ayaqlarıdır. Çünki kərtənkələ ayaqları qızğın qumların və ya suyun üzərində yerimək üçün əlverişli olduğu kimi, şüşənin üstündə və ya tavanda yeriməyə də uyğundur.

 Yerin cazibə qüvvəsinə qarşı divarda və tavanda yeriyən kərtənkələ
Kərtənkələlərin divarlara və tavanlara dırmanarkən yerin cazibə qüvvəsinə qarşı müqavimət göstərən milyonlarla mikroskopik tükcükdən təşkil edilmiş ayaqları bu canlıların tavana yapışmasına kömək edir. Elm adamları kərtənkələnin bu xüsusiyyətlərini təqlid edərək müxtəlif sahələrdə istifadə etmək üçün plasterlər  istehsal ediblər.


Ardı →

Ölümlərini “kəşf edənlər”

Həm şöhrət, həm də pul gətirən şeylərdən biri də kəşfdir. İnsanlar həmişə nəsə icad etməyi arzulayıblar. Ancaq bəziləri var ki, kəşfləri insanlara fayda versə də, özlərinin ölümünə səbəb olub:

Mariya Küri – kimyaçı

İki dəfə Nobel mükafatını qazanan ilk qadın olan Küri də öz ixtirasının qurbanı olub. Çox yüksək radioaktivliyə malik radium və polonium elementlərini kəşf edən Küri I Dünya Müharibəsində yaralı əsgərləri müalicə etmək məqsədilə radiumdan alınan radon qazından istifadə edib. Ömrünün böyük hissəsini radioaktiv elementlərin içində keçirən Kürinin sağlamlığı getdikcə pozulub. Küri 4 iyul 1934-cü ildə 66 yaşında anemiyadan dünyasını dəyişib. 

Tomas Endrüs — memar
İrland Tomas Endrüs mindən çox insanın ölümünə səbəb olan “Titanik” gəmisinin memarlarından biri olub. Endrüs da həmin gəminin sərnişinləri kimi Atlantik okeanının dibinə yuvarlanıb. 
Ardı →

Müsəlmanların 20 ən böyük kəşfi

Mübarək Ramazan ayını yaşadığımız bir vaxtda bütün dünyada İslama və müsəlman dünyasına olan diqqət artmaqdadır. Dünya mətbuatında yer alan yazılar da bünü sübut edir. Dünyaca məşhur ingilis «The Independent» qəzeti öz sayında müsəlmanların 20 ən böyük kəşfinin siyahısını dərc edib. «Sabah.com.tr» saytının məlumatına görə, qəzet müsəlmanların qəhvə, tibb ləvazimatlarının dizaynı və qələm kəşflərinin bəşəriyyətin yaşayışına necə təsir etdiyini açıqlanıb.

Müsəlmanların 20 ən böyük kəşfi:

Ardı →

Güzgü necə icad olub?

Günümüzdən 4 min il əvvəl, Orta şərq və İtalyanın şimal seqmentlərində, yanardağ lavalarının parlaq artıqlarının cilalanılmasıyla, görünüşü əks etdirən ilk aynalar edildi. Gümüşləmə üsuluyla ayna əldə etmə texnikas(n)ı isə, 14. əsrdə Venedikdə inkişaf etdirildi. Venedikliler, bir şüşə təbəqəsinin arxa səthinə civə sürərək, ayna etməyi bacardılar və o tarixdən sonra bu şüşə parçası, xüsusilə qadınların əllərindən düşməz oldu. . 
Əsldikləri otağının içində olan hər şeyi əks etdirən xaricbükey aynalar, ilk dəfə 14. əsrdə Almaniyanın Nürnberg şəhərində edildi. Şüşə ustaları, üfləmə üsuluyla şüşə kürələr meydana gətirdikdən sonra, bunları ortadan ikiyə bölürlər, sonra da iç qisimlərini incə bir civə təbəqəsiylə örtərək dışbükey aynanı əldə edirdilər. İndiki vaxtda ayna etmək üçün istifadə edilən üsulun təməlləri isə, 1835-ci ildə, Alman kimyagəri Justus von Liebig tərəfindən atıldı. Gümüşnitrat, xüsusi bir üsulla şüşəyə tatbikedildiğinde, içindəki gümüş şüşəyə yapışır və beləcə son dərəcə dəqiq görünüş verən bir ayna əldə edilirdi. Gümüşnitratı şüşəyə suvanarkən təhlil etmək üçün, ümumiyyətlə şəkər ya da Rochelle duzu istifadə edilirdi.

Davamı →