Ancelina Coli

Amerikalı aktrisa, rejissor və ssenarist Ancelina Coli:
Azad olmaq – intuisiyalara tabe olmaq, heç kimə zərər verməmək və insanları səhvlərinə görə qınamamaq deməkdir.

İnsanlardan ən çox nə etmək istədiklərini soruşun. Məlum olacaq ki, onlar hələ etmək istədiklərini etməyiblər. Bax, bu məni, həqiqətən, məyus edir...

İnsan düşünəndə ki, sabah həyatda olmaya bilər, o artıq necə olmasından asılı olmayaraq, həyata dəyər verməyə başlayır.
Dünyanın necə böyük olduğunu anlamaq çox vacibdir.

...Sonra başa düşdüm ki, müşahidə etməkdən və qəzəblənməkdənsə, kasıbçılıq içində yaşayan insanlara yardım etməyin yollarını tapmaq lazımdır...

Tatuirovka, qan və çapıqlar – bax, mən bunlardan təşkil olunmuşam.
Psixoanalitikə ehtiyacım yoxdur. Seçdiyim rollar — bunlar mənim psixoanalitikimdir.
Ətrafımdakı bütün qızlar balerina olmaq arzusu ilə alışıb-yandığı bir vaxtda, mən vampir olmağı arzulayırdım.

Bir çox insanlar düşünür ki, həyatım qaranlıq sirlərlə zəngindir və əsas ideyam ölümdür. Ancaq mən həyatı başqalarından daha çox dəyərləndirdiyimə görə, ölüm barədə tez-tez fikirləşirəm.
Ardı →

Anna Axmatova

Anna AxmatovaŞöhrəti bu gün də azalmayan, hələ sağlığında rus ədəbiyyatının klassiki hesab olunan rus şairəsi, yazıçısı, ədəbiyyatşünası, tərcüməçisi Anna Axmatova yaradıcılığı ilə yanaşı öz faciəvi taleyi ilə məşhurdur.

Doğrudur, Anna Axmatova şəxsən həbs edilməyib, sürgün olunmayıb. Amma sovet rejimi onun doğmaları olan iki nəfəri — birinci əri Nikolay Qumilyov və oğlu Lev Qumilyova qarşı amansız davranıb.

1910-1018-ci illərdəki həyat yoldaşı Nikolay Qumilyov 1921-ci ildə güllələnib, oğlu Lev Qumilyov isə ömrünün 10 ilini barmaqlıqlar arxasında keçirib. Özünün isə yaradıcılığı nəzarət, daimi qadağa altında olub. Hətta ölümündən bir neçə onillik keçəndən sonra belə Anna Axmatovanın əsərlərinə qadağa mövcud olub. «Vətən xaini»nin anası və «vətən xaini»nin arvadı Anna Axmatovanın «təcrübəsi» öz əksini «Rekviem» poemasında tapıb.

Əsərlərinə qoyulan qadağalara, Kommunist Partiyasının ona qarşı «personal» nifrətinə baxmayaraq, Anna Axmatova sağlığında rus ədəbi mühitini daima öz ətrafına yığa bilib, dövrünün ən istedadlı gəncləri ilə əhatə olunub. Məşhur rus şairəsinin həyat hekayətini sizə təqdim edirik.
Ardı →

Enn Heteuey

Amerikalı aktrisa gözəl olmaqla yanaşı, müdrik, təvazökar və cazibədardır. Əlbəttə ki, istedadlıdır, lakin Hollivudda istedadlar çoxdur, təvazökarlar isə barmaq sayıdır. Enn isə başqa məsələ, o təmizdir, sadədir...

“Taleyim mənə qarşı çox səxavətlidir, onun mənə bəxş etdiklərini korlamaq istəmirəm” – aktrisa yüzüncü kərə bu kəlmələri işlətməkdən yorulmur...

O, Hollivudun təravətli simasıdır. İri gözləri, hissiyyatlı qalın dodaqları… Hər hərəkətində bir kübarlıq, bir incəlik var. Təbəssüm – saatlarla güzgü önündə məşq edilmiş təbəssüm deyil — təbiidir, uşaqcaşına təbii… Bu xanım sanki işıq saçır… O, daha qapalı, daha gizli, daha özündənrazı ola bilərdi. Lakin bu zaman da o, indiki Enn Heteuey olmazdı...

Culiya Robertsə bənzəmək...
Onu ulduzların şəxsi həyatı heç vaxt maraqlandırmayıb, daha dəqiq desək, onların kiminlə yatması, hansı plastik əməliyyat etməsi və s… Enn sadəcə, uşaqlıqdan kinonu sevib və “Gözəlçə”dəki Culiya Robertsə bənzəməyi arzulayıb. O qədər çox arzulayıb ki, nəticədə, bu gün Ennin xarici görünüşünü və mimikalarını məhz Culiya Robertsə bənzədirlər. Culiya ilə yanaşı,Heteueyi eleqant, təkrarolunmaz Odri Hepbernə də bənzədirlər. Enn etiraz etmir...

Enn Heteueyin adı və soyadı Şekspir mütəxəssislərinin bu dahi dramaturqun bioqrafiyasını yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edir. Axı Şekspirin həyat yoldaşının adı da məhz belə idi. Bütün həyatı boyu Enn İngiltərəyə, buranın adət-ənənəsinə və teatrına maraq göstərib.
Uşaq ikən Enn teatr dərnəklərinə gedir, tez-tez kinosınaqlara qatılırdı. Məktəbi bitirdikdən sonra Brodveydəki tamaşalarda uşaq rollarını oynamağı arzulayırdı. Ancaq teatr prodüserləri onun uşaq rollarını oynamaq üçün çox hündür olduğunu, yaşca böyük rolları canlandırması üçün də çox gənc olduğunu hesab edirdilər. Lakin gələcək aktrisa həvəsdən düşmür və bir neçə serialda çəkilir,daha sonra isə “Şahzadənin gündəliyi” filmi üçün sınaqlara qatılır və rola təsdiq edilir.


Ardı →

Mariya Sibilla Merian

Mariya Sibilla Merian ilk qadın entomoloqdur (Entomologiya — zoologiyanın həşərat, böcəklər bəhsi) 1647-ci ildə Almaniyanın Frankfurt şəhərində anadan olub. 3 yaşında atasını itirib. 1651-ci ildə anası Mariyanı rəsm çəkməyə cəsarətləndirən natürmort rəssam Cakob Marrel ilə ailə qurur. 

Mariyanın təbiətə olan böyük marağı ilə rəsm çəkməyə olan həvəsinin birləşməsi daha 13 yaşındaykən müxtəlif növ bitki və böcək təsvirləri yaratmasına səbəb olur.

1665-ci ildə Mariya ögey atası Marrelin şagirdi Cohann Andreas Qraff ilə ailə qurur. Ondan iki qız övladı olur. 1667-ci ildə Mariya ailəsi ilə birlikdə Nürnberq şəhərinə gedir. Orada ilk peşəkar uğurlarını əldə edir. 1681-ci ildə ögey atası vəfat edir və ailə mirası yerbəyer etmək üçün Frankfurta dönmək məcburiyyətində qalır.

Mariya 1685-ci ildə 38 yaşındaykən həyat yoldaşından ayrılır. Anası və qızları ilə birlikdə Hollandiyada qatı protestant cəmiyyət olan Labadistlərə qoşulur. Bu dövrdə Surinam plantasiyalarından gətirilən tropik bitkilərə qarşı böyük bir həvəs, maraq hiss edir.
Ardı →

Naomi Uotts

İngiltərəli aktrisa Naomi Uotts:Naomi Uotts
Rol almaq üçün rejissorla yatmaq vacib deyil...
Bəzən mənə elə gəlir ki, xoşbəxtlik Hollivudun daha bir uydurmasıdır...

Həyatda hər bir şeyin öz səbəbi var. Əgər insan istəsə, onu tapacaq...
Deyə bilərəm ki, bəxtim hardasa gətirib. İlk böyük uğuru on üç yaşımda qazandım, bu yaşda insan, əslində, kim olduğunu dərk etməyə başlayır.

Kino sınaqlar – təhqiredici və alçaldıcı bir şeydir. Səni üzünə baxmayan insanların yanına salırlar və bəlkə də, yarım il məşq etdiyin səhnəni oynamağına yalnız beş dəqiqə vaxt verirlər. Bu heç də xoşagələn proses deyil.

Zaman keçdikcə, bütün bunlar dərin yaralara çevrilir və elə bir vaxt gəlib çatır ki, qadir olduğunu, sadəcə, göstərə bilmirsən. Buna gücün çatmır. Məhz bu səbəbdən, Devid Linçin mənim üçün etdiyini heç vaxt unutmayacağam. Məni “Mulholland Drive”ın sinaqlarına çağıranda elə də yaxşı formada deyildim. Ancaq o, mənim yorğunluğumun, məyusluğumun və qəzəbimin arxasında gizlənən istedadı görə bildi.
Ardı →

Mirey Matye

Fransanın vizit kartı və ya sadəcə, Mirey Matye… Bu zərif qadın bir əsrin simvoluna çevrilməyi bacardı...

İnsan sevəndə nə yatır, nə yeyir, nə işləyir...Mirey Matye
Fransa estradasının ulduzu Moris Şevalye Matye haqda demişdi: “O, həmişə küçənin günəşli tərəfi ilə yeriyir”.

Ürəkləri fəth edən lirika və yüksək vokal mədəniyyəti – bunlar Matye uğurunun əsasını təşkil edir. Matye dünyanın ən böyük, ən prestijli musiqi zallarında belə öz ifası ilə isti ev ab-havası yaratmağa nail olmuşdu..
Fransalı gözəl müğənni 1947-ci ildə Avinyonda anadan olub.

— “Bəxtim çox gətirib, mən o qədər kasıb ailədə anadan olmuşam ki, həyatda işləmək və daha çox işləməkdən başqa yolum olmayıb” – Matye müsahibələrində qeyd edir.

Dünya məşhurluğunu qazanmamışdan öncə Mirey poçtda çalışırdı, konvertləri yapışdıra-yapışdıra o, dodağının altında sevdiyi mahnıları zümzümə edirdi.
Mireyin musiqidəki ilk addımları heç bir uğurdan xəbər vermirdi. 1962-ci ildə on beş yaşlı qız özünü musiqi yarışmalarından birində sınamaq qərarına gəlir, nəticə uğursuz olur. Növbəti konkurslardakı uğursuzluqlarına da baxmayaraq, Mirey ümidini itirmir. Uğuru dadana qədər mübarizə aparır və istəyinə nail olur.
Ardı →

Mila Kunis

Mila   KunisYəhudi əsilli, Ukrayna doğumlu, amerikalı aktrisa. Məşhur kişi jurnalı FHM 2013-cü ilin ən cazibədar qadınlarının siyahısını açıqlamağa hazırlaşırdı. Siyahıda Beyons, Rihanna, Kim Kardaşyan kimi məşhurların olmasına baxmayaraq, nəticə hər kəsi təəccübləndirdi. Birinciliyi gənc və gözəl aktrisa Mila Kunis əldə etmişdi.

Yəhudi əsilli Mila Kunis 1983-cü ildə Ukraynanın Çernivits şəhərində mühəndis ailəsində dünyaya gəlib. Anası Elvira fizika müəllimi, atası Mark isə mühəndis-mexanik olan Mila 8 yaşına qədər Ukraynada yaşayır. 1991-ci ildə Ukraynada getdikcə vüsət alan antisemitzm Kunis ailəsini Amerikaya immiqrant olaraq köçməyə vadar edir. Bununla da, ailənin və Milanın çətin günləri başlanır.

Mila müsahibələrinin birində belə deyir: “Əgər mənə sual versələr ki, həyatınızın hansı illərini silmək istərdiniz? Mən tərəddüd etmədən deyərdim ki, Amerikaya köçdüyümüz ilk 1 ili. Çünki mən hər gün ağlayırdım. Mən mədəniyyət başa düşmürdüm. Mən insanları başa düşmürdüm. Mən dili başa düşmürdüm. Mən kollecə daxil olarkən, yazdığım ilk essenin ilk cümləsi belə olmuşdu: 7 yaşında özünü kor və kar hiss etmək”
Ardı →

Zərif casuslar

Qadınlardan, xüsusilə də gözəl qadınlardan casus kimi istifadə olunması ənənəsinin tarixi qə­­dim dövrlərə gedib-çıxır. Bu ənənə indi də davam etdirilir. Əsrlərboyu yüzlərlə, minlərlə, on minlərlə casus qadın olub, müxtəlif əməliyyatlar həyata keçiriblər. Onların çoxu barədə, de­­mək olar ki, heç nə bilmirik. Amma fəaliyyəti ilə dünyaya səs-küy salan, adı tarixə düşən ca­­sus «ledilər» də az deyil.

Cazibədar casus
 2010-cu ilin yayında Vaşinqtonla Moskva arasında aparılan casus mübadiləsi, xüsusilə də, An­­na Çapman adı, yəqin ki, hamının yadındadır. Rusiyanın ABŞ-dakı casus şəbəkəsinin əsas sima­­larından olan Anna Çapman azadlığa buraxılandan sonra, haqqında söz-söhbətlər yayıldı.

Anna 1982-ci ildə Rusiya xüsusi xidmət orqanının əməkdaşı olan Vasili Kuşenkonun ailəsin­­də anadan olub. Uşaqlıqdan oxumağa, öyrənməyə xüsusi maraq göstərən Anna ölkəsinin ən yaxşı institutlarında ali təhsil aldıqdan sonra, işləmək üçün Avropaya üz tutur. Elə burada da gələcək həyat yoldaşı, məşhur “Aşan” supermarketlər şəbəkəsinin sahibi ilə tanış olur. Amma nədənsə bu izdivacın ömrü uzun sürmür.
Ardı →

Dünyanın məşhur qadın rejissorları

XXI əsrdə, sivilizasiyanın inkişaf etdiyi dövrdə yaşamağımıza baxmayaraq “Bəzi peşələr qadınlar üçün deyil” deyimi hələ də aktualdır. Qadın-təyyarəçi, qadın-siyasətçi, qadın-hərbçi və s. gördükdə bu deyimə qarşı çıxanlara haqq qazandırırıq. Çətin peşələrdən biri də rejissorluqdur. Düzdür, kino yaranandan bu günə qədər rejissor qadınların sayı kişilərə nisbətən azdır. Lakin dünya kino sənətində iz qoyan qadın rejissorlar da kifayət qədərdir. Onlardan bəzilərini təqdim edirik.

Leni Rifenştal
1902-ci ildə Berlində anadan olub. İlk qadın rejissorlardan hesab edilir. 1931-ci ildə şəxsi kinostudiyasını açıb, ssenarist, rejissor və prodüser kimi fəaliyyət göstərib. 1932-ci il Berlin kinofestivalında qızıl medala layiq görülmüş “Mavi işıq” (“Das blaue Licht”) filmi ilk rejissor işi idi. Sonra Hitler onu nasist partiyası üçün filmlərin istehsalına rəhbər təyin edib. “Əzmkarlığın zəfəri” (“Triumph des Willens”) adlı məşhur sənədli təbliğat filminin, eyni zamanda “Olimpiya” (“Olympia”), “Xalqların bayramı” (“Fest der Völker”), “Vadi” (“Tiefland”) və s. filmlərin müəllifidir.


Ardı →

Cahidə Sonku

Cahidə SonkuCahidə Sonku… İlklərə imza atan qadın. İlk qadın rejissor və ilk qadın kinoprodüser. Türk filminin və teatrının ulduzu. Bütün bunları bir qadın bacarmışdı, bəli. Həm də bunu etməyin möcüzə sayıldığı bir şəraitdə — 30-cu illərdə. Bütün dünyada qadının daha çox əzildiyi və kişilərin aparıcı olduğu bir dövrdə o çıxdı, teatrda oynadı, filmdə çəkildi, üstəlik, rejissorluğu da sınadı. Türk tamaşaçısı o günə qədər aktrisa görmüşdü, əlbəttə, ancaq Cahidə qədər gözəlini görməmişdi. Sarı saçları ilə hamını valeh edirdi. O vaxtlar çox az qadının cəsarət edib geyindiyi dekolte paltarları, oynadığı iddialı rolları ilə “fetiş” olmuşdu Cahidə Sonku. Kişilər ayaqqabısından şampan içmək üçün növbəyə dayanırdı.

Sonkunu sənətə Möhsün Ərtoğrul qazandırmışdı. Məşhur rejissor, aktyor və prodüser. Ərtoğrulun diqqətini çəkmək, rəğbətini qazanmaq elə də asan deyildi, təbii. Di gəl, kino sahəsində heç bir təhsili olmayan on yeddi yaşlı bir qız bunu bacarmışdı. Amma Ərtoğrulun bir şərti var idi: fədakarlıq.  Ailəsini, dostlarını, şəxsi həyatını — hər şeyi unudacaqdı Cahidə. Sadəcə işləyəcək, çox işləyəcəkdi. Və o, çox çalışdı.


Ardı →