Süd dişi və cift qan bankı nədir?


Müasir tibbin gündəmində kök hüceyrələri aktuallığını qorumaqdadır. Kök hüceyrə dedikdə, bədəndə mövcud olan sadə dil ilə desək yetişməmiş (yetkinləşməmiş) hüceyrənin inkişaf edərək digər hüceyrə növlərinə (məsələn, əzələ, sümük iliyi, qan, göz, dəri, sinir və s.) çevrilə bilən növüdür. Bu hüceyrələrin ən böyük əhəmiyyəti onun vasitəsilə aşağıda adı çəkilən ciddi və müalicəsi sual altında olan bir sıra xəstəlikləri müalicə etmək mümkünlüyüdür: şəkərli diabet, Parkinson xəstəliyi, Altsaymer xəstəliyi, osteoartrit, insult, onurğa beyni xəstəlikləri, ürək infarktı, xərçəng, keçəllik, dişlərin, görmə və eşitmə qabiliyyətinin bərpası, yaraların sağaldılması, kişi sonsuzluğu.
 
Alimlərin araşdırmalarına görə kök hüceyrələr ən çox körpənin cift və göbək ciyəsi qanında toplanır. Müəyyən müddətə qədər kök hüceyrələrin yalnız qanda olduğu düşünülürdü. Lakin 2003-cü ilə uşaq stomatoloqu Dr. Songtao Shi təsadüfi bir şəkildə uşaqların süd dişlərində aşkar etdi. Bundan sonra dental kök hüceyrəsi anlayışı yarandı.
Davamı →

İnsan orqanizminin maraqlı xüsusiyyətləri

İnsan bəşəriyyətin ən möcüzəli varlığıdır. İnsan orqanizmi, onun fəaliyyəti, daxili və xarici orqanların xüsusiyyətləri və s. Bütün bu proseslər mürəkkəb strukturun bir hissəsidir. İnsan bədənində 206 sümük, 32 diş, 10 barmaq, iki göz, iki qulaq, bir burun, bir ağız, bir ürək, iki böyrək və.s saymaq olar. Lakin bunlar hələ hamısı deyil. Bizə elə gəlir ki, biz bədən üzvlərimiz haqqında hər şeyi bilirik. Amma insan orqanizminin mürəkkəb quruluşunda xeyli sirli məqamlar var.

1. Omba sümüyünün möhkəmliyi qranitə bərabərdir. 
İnsan sümüyü — Yer üzündə ən möhkəm materiallardan biridir. Möhkəmliyinə görə onu beton və təxminən qranitlə müqayisə etmək olar. Təsəvvür edin, kibrit qutusu ölçüsündə sümük 9 ton kütlənin ağırlığına dözə bilər. Bu ağırlıq beton divarın daşıya biləcəyi ağırlığın 4 qatıdır. İnsan bədənində ən böyük sümük — böyük omba sümüyüdür. Hansını ki, yalnız ekstremal şəraitdə (avtomobil qəzası) sına bilər.
Davamı →

Ürək haqqında maraqlı faktlar

Orta yaşlı bir adamın ürəyi dəqiqədə təxminən 72 dəfə, gün ərzində 100.000 dəfə, həyatı ərzində isə təxminən 2.5 milyard dəfə döyünür.

 İnsan ürəyindən ömrü ərzində keçən qanın miqdarı, bütün gücü ilə işləyən mətbəx kranından 45 il ərzində axan suya bərabərdir.

Ürək döyünməsi ana bətninin 4-cü həftəsindən etibarən işləməyə başlayır.

Qadınların ürəyi dəqiqədə ortalama 78 dəfə döyünür. Müqayisə üçün kişilərdə bu rəqəm 72-dir.
Davamı →

Əl ilə toxuma işlərinin faydaları

Mil, milçə və tığla görülən əl ilə toxuma işləri cansığıcılığını aradan qaldırmaqla yanaşı, sağlamlığımıza da həddindən artıq müsbət təsir edir. Bəs əl ilə toxumanın faydaları nələrdir?

Xüsusilə də orta yaşlı qadınların qış aylarında böyük bir həzz alaraq, hazırladıqları toxuma paltarlar, qarderobların əvəzolunmaz hissəsinə çevrilir. Soyuq havalarda bədənimizi isti saxalayan toxuma paltarlar, xəstəliklərə qarşı qoruyur, qəşəng bir görünüş əldə etməyinizə da kömək edir.
Davamı →

Əllər və barmaqlar haqqımızda nə deyir?

Barmaqlarınız sizin haqqınızda hər şeyi danışa bilər. Gizlətmək mənasızdır. Elm "əl falına" da baxa bilir. Elm maraqlı bir məşğuliyyət, anlayış və çıraqdır. Deyilənə görə, müasir insan Homo Sapiens-in tarixi ən az 20 min ildir. Bunun ən az 20 000 ilini insanlar müxtəlif rituallar, mədəniyyət obrazları və inancın formalaşması üçün sərf ediblər.

Başqa iş-gücləri mi yox idi görəsən?
Əksinə. Aclıq çəkməmək üçün təsərrüfata başladılar, heyvanları əhliləşdirdilər; təbiətlə danışmağı öyrəndilər — bir sözlə. Bu fəaliyyət sırasında da təbiəti izah etməyə güclü ehtiyac yarandı.
Onlar da izah etdilər. Çörək müqəddəsdir. İnsan öləndə ruhu aramızda gəzir. İldirımı hirslənmiş saqqallı kişi öz əsasından çıxarır və s. İnsanlar mədəni cəhətdən formalaşdıqca (inkişaf etdikcə demirəm) daha cəsarətli və bacarıqlı oldular. Tutub piramida tikəcək səviyəyə gəldilər.
Davamı →

Peyvənd haqqında 7 əfsanə


Nəzərinizə təqdim etdiyimiz peyvəndlər haqqında 7 əfsanə bir çox hallarda insanların düzgün qərar verməsinə mane olur. Vaksinləmənin müasir təxəyyüldə 130 ildən artıq müddət ərzində mövcud olmasına baxmayaraq, bu mövzuda hələ kifayət qədər yanlış fikirlər də var.

1-ci əfsanə: peyvəndlər artıq məğlub edilmiş xəstəliklər əleyhinə vurulur...
Onların faktiki olaraq məğlub edilmiş sayılması (əslində isə bu, sadəcə görüntüdür) məhz kütləvi şəkildə peyvənd olunmanın nəticəsidir. Buna kollektiv immunitet deyilir: əhalinin böyük əksəriyyəti peyvəndlənmişdirsə, infeksiyanın yayılması ehtimalı azalır. Lakin son illərin təcrübəsi göstərir ki, nə məğlub edilməsi zənn olunan qızılca, nə də inkişaf etmiş ölkələrdə uzun müddətdən bəri müşahidə edilmədiyi poliomiyelit heç də gündəmdən yox olmayıblar. Hazırkı qızılca epidemiyaları kollektiv immunitetin zəifləməsi ilə əlaqədardır (bəzi ölkələrdə peyvənd əleyhdarlarının fəallığı nəticəsində, bəzilərində isə iqtisadi səbəblərdən). Moskva, Ural və İrkutsk xəstəxanalarında poliomiyelit təkrarən 2010-cu ildə – Tacikistandan gələn miqrant ailələrdən olan bir neçə uşaq gətirildikdə müşahidə edildi, həmin vaxt xəstəliyə tutulmuş adamlardan 15 nəfəri dünyasını dəyişdi. Odur ki, infeksiyalar yalnız qismən və müvəqqəti məğlub edilmiş sayıla bilər. Tetanus (quruma), quduzluq və ya ensefalit (beyinin iltihabı) kimilərinin təslim etmək fikri yox idi də.
Davamı →

Döyüşkənlik geni

Qədim zamanlarda hərbidə yeni əsgərlər arasından kimləri döyüşdə ön cərgəyə qoymaq məsələsini həll etmək üçün bir sıra metodlar olub. Metodlardan biri belə idi: yeni əsgərləri bir cərgəyə düzürlər, orduda bu işə baxan mütəxəssislər var, onlar hansısa bəhanə ilə əsgərləri danlayır və söyür. Eyni zamanda onların sifət və bədən reaksiyalarını izləyir ki görsün kimlər daha bərk qəzəblənir.

Kimlər ki qəzəbini biruzə verirdi, onları ön cərgə üçün seçirdilər. Çünki onlar döyüş başlayanda baraban səsi, ura sədaları ilə cuşa gəlib qırıcı kimi döyüşə atılır, arxa cərgələrdəki cəsarətsizləri də cuşa gətirirdilər. Döyüşdə qırılanlar əsasən ön cərgədəkilər olur, arxa cərgədəkilərin sağ qalıb evə qayıtmaq, nəsil vermək şansı daha çox olurdu.
Davamı →

Yeni doğulan uşaqlar haqqında maraqlı məlumatlar

— Yeni doğulan uşağın bədənində təxminən bir stəkan qan olur.
 
— Uşaqlar doğulduqlarında sümük sayları 300-dür. Uşaq böyüdükcə sümükləri birləşərək yetkinlik dövründə 206-ya çatır.
 
— Uşaqlar bir şey istədikdə qışqırar, ya da inildəyirlər, ancaq ağlamazlar. Çünki ilk üç həftə boyu göz yaşı istehsal edə bilmirlər. Göz yaşı kanalları hələ tam olaraq inkişaf etmir. Gözlərini sağlıqlı tutacaq qədər nəm istehsal edirlər. Ancaq bir neçə həftə ərzində göz yaşı axıda bilməzlər.
 
— Uşaqlar doğularkən diz qapaqları olmur. Diz qapaqları 6 ayadək tamamən inkişaf etmir.
Davamı →

Şampunlar haqqında maraqlı faktlar

Gündəlik istifadəmizə daxil olan kimyəvi məhsullardan biri də saç şampunlarıdır. İndi ancaq saç yuyarkən işlədilən şampunlar vaxtilə fərqli məqsədlər üçün də istifadə edilirmiş.

1. 1800-cü illərin sonlarına qədər insanlar şampunları tualet, mətbəx dəzgahı və hətta dişlərini təmizləmək üçün istifadə edirdilər.

2. İddiaların əksinə, saçı yağlı göstərən maddə “sebum” su keçirməz olduğu üçün şampunların baş dərisinə o qədər də faydası yoxdur.

3. Şampundakı maddələrin sadəcə yüzdə 50-si su ilə reaksiyaya girir.
Davamı →

iPhone haqqında ən maraqlı faktlar

29 iyun 2007-ci ildə, yəni düz 10 il əvvəl ABŞ-da ilk iPhone smartfonları satışa buraxılmışdı. iPhone nəinki mobil texnologiyalar bazarında əsl inqilab edib, həmçinin dünyanı tamamilə dəyişib. Telefon yalnızca zəng və sms aləti olmaqdan uzaqlaşdı. Artıq insanlar əllərində həyatlarını birdəfəlik olaraq dəyişmiş fərdi kompüterə sahib idilər.

1. 1 milyarddan çox iPhone satılıb
Rəsmi statistikaya əsasən, Apple şirkəti bütün bu zaman ərzində ilk versiyadan başlayaraq 1 milyarddan çox iPhone satıb. 2017-ci ilin birinci rübündə satışların əhəmiyyətli dərəcədə enməsinə (78 milyondan 50 milyon cihaza qədər) baxmayaraq, Apple dünya smartfon bazarında lider olaraq qalır.
Davamı →