Van Qoq: dahi və dəli rəssam

Van Qoq qulağını özü kəsib? Bu ağılabatmaz qənaət illərdir ki, hamı tərəfindən yekdilliklə qəbul edilməkdədir. Almaniyalı araşdırıcılar isə tamamilə başqa bir nəticəyə gəldiklərini, Van Qoqun qulağının başqa bir əlin «güdazına» getdiyini bu yaxınlarda elan etmişlər. Yaxşı, onda 1888-ci ilin 24 dekabrında doğrudan da bəs nə baş vermişdi? Fransanın kiçik Art şəhərində Van Qoqun «qulağını kəsmək» fikrinə kim düşübmüş?
Və onun qulağına «müştəri» çıxmışdı? Bu haqda mübahisələr yüz ildən çoxdur ki, səngimək bilmir. Əslində isə bu «tarixi hadisənin» özünün giriş hissəsinə zəmin yaradan xüsusi tarixçəsinə fikir verməyənlər az qalar Van Qoqu bir "əzabkeş" kimi qəbul etməyi təklif edirlər.
Davamı →

Salvador Dali haqqında

Salvador Dali: «Dəlilərlə mənim aramdakı yeganə fərq, onların dəli, mənimsə, dəli olmamağımdır»
Məşhur rəssam Salvador Dalinin (1904-1989) uşaqlığı mənəvi travmalarla keçmişdi. 6 yaşında sətəlcəmdən ölən qardaşından 3 il sonra dünyaya göz açmışdı. 1973-cü ildə qardaşını, uşaqlığını bu sözlərlə yada salırdı: «Anadan olan kimi, büt kimi sitayiş edilən bir ölünün ayaq izlərindən iməkləməyə başladım. Məni sevdiklərində belə, əslində onu sevirdilər, bəlkədə məndən daha çox sevirdilər...Bu mənimçün həyatımın böyük bir yarası idi». Valideynlərinin ona qoyduqları ad da qardaşının adıydı — Salvador. Rəssam mərhum qardaşına çox oxşayırdı, sanki onun əkiz tayıydı.


Ardı →

Ivan Kromskoy

1837-ci il 27 may tarixindən rusiyada anadan olmuş İvan Nokalayeviç Komskoy rəssam olmaqla yanaşı sənətşünas olmuşdur.Özu xırda burjuaziya ailəsindən olmasına baxmayaraq, İ.Kromskoyu məhşurləşdirən onun əsərləri olmuşdur.Özunun yaratdığı mədəniyyət xadimlərin portretləri ilə yanaşı rus kəndlilərin portretləri üzərində çox böyük həvəslə işləyirdi.Onun yaratdığı portretlərdən biri də “Naməlum Qadın” adlanan portretidir.Portreti 1883-cu ildə çəkmişdir.Portret Pavel Teretyakova məxsusdur.Yəni portreti rəssam çəkəndən sonra onun sahibi Pavel olmuşdur.Portretdə təsvir olunan qadının şəxsiyyəti məlum deyildir.Qadın portretdə sakit ruha malik, cəsarətli təsvir olumuşdur.
Ardı →

Abidin Dino - Nazim Hikmətin həbsxana yoldaşı

Sen mutluluğun resmini yapabilirmisin, Abidin
İşin kolayına kaçmadan ama
Gül yanaklı bebesini emziren
melek yüzlü anneciyin resmini degil
Ne de ak örtüde elmaların
Ne de akvaryumda
su kabarcıklarının arasında
dolanan kırmızı balıqın
…Sen mutluluğun resmini yapabilirmisin, Abidin N.Hikmət
Ardı →

Pablo Pikassonun "Əsirləri"

Onun həyatındakı yeddi qadının beşi dəli olub, ikisi intihar edib

Dünyada çox məşhurlar var ki, tarixə təkcə istedadları ilə deyil, həm də qadın düşkünü olduqlarına görə düşüblər. Məhz bu xüsusiyyətləri onlara ikili münasibətin formalaşmasına səbəb olub.

Qadının “əsiri” yox, əsl cəlladına çevrilən məşhurlardan biri də Pablo Pikasso idi. Bu rəssam təkcə qadın sevgisinin, ruhunun, hisslərinin qatili olmayıb… Özünün etirafına görə, hələ gənc ikən falına baxan bir qaraçı ona – “Sən heç kəsə xoşbəxtlik gətirməyəcəksən, Pablo” – deyib…
Davamı →

Piter Paul Rubens (1527-1640)

Flamand rəngkarlıq məktəbinin banisi olan Piter Paul Rubens flamand barokko məktəbini İtaliyadakından sonra deyil, onunla paralel yaradıb. Flamand Barokkosu italyan barokkosundan getdikcə fərqlənməyə başlayır: flamand barokkosunda dini mövzular əvvəlcə azalır, sonra isə tamamilə yox olur. Rubens həm dini, həm də antik mifologiya süjetlərini eyni ustalıqla qələmə alırdı. Hər iki halda o, «bütpərəst» təsiri bağışlayırdı. Lakin Rubensin daimi və əsas sifarişçisi yezuit ordeni (cəmiyyəti) idi. Əsil barokko rəssamı kimi Rubens çılpaq və yarıçılpaq təsvirlər yaradırdı. Çılpaq qadın bədənini isə o, xüsusi ustalıqla yaradırdı. Rubensin Antverpen mərhələsinə aid olan ilk əsərlərində Venetsiya və Karavaco təsiri duyulur. 1630-cu ildən sonra Rubens yaradıcılığının yetkin dövrü başlayır. Bu tarix onun I arvıadı İzabella Brantın ölümü və onun Yelena Fourmenlə evlənməsi ilə başlayır. Dünyaya 3 mindən çox əsər bəxş edən Rubensin ən məşhur əsərləri bunlardır: «Persey və Andromeda» (1620-1621), «Levkippin qızlarının oğurlanması» (1619-1620), «Yunanların amazonkalarla döyüşü» (1615-1619), «Arvadı İzabella Brant ilə avtoportreti» (1609), «Yelena Fourmen uşaqları ilə» (1636), «Şuba» (1638-1640), «Ər-arvad Rubenslərin portreti» (1631), «Göldən qayıdan kəndlilər» (1635), «Kəndli rəqsi» (1636-1640), «Qulluqçu İnfanta İzabellanın portreti» (1625), «Mariya Mediçi və Fransa kralı IV Henrixin kəbini» (1622-1625), «Mariya Mediçinin tacqoyma mərasimi» (1622-1625) və s.
Davamı →

Renato Quttuzonun qırmızı rəngi

Sənin qırmızı rəngin
fəhlənin və şairin
mübarizlərin gerçəkliyinin,
ağrının, ümidin və qələbənin
yeganə qırmızı rəngi olacaq.
Pyer Paola Pazolini

Çağdaş Avropa rəngkarlığı postmodernizmdən başlayaraq, XX əsr rəssamlığı üçün çox xarakterik olan tendesiyalara bu gün də sadiqdir: plastik formaların deformasiyası, stilistik kompozisiya həlli, kətan səthində formaların qismən dağıdılması, kətan arxasında illizion sahə yaradılması və s. Bu zaman kətan rəsmin məhdud elementlərini əks etdirən ekrana bənzəyir?
Ardı →

"Paris Məktəbi" rəssamları-2

Amadeo Modilyaninin ən yaxın dostlarından biri heykəltəraş Jak Lipşits idi. Modilyaninin “Jak Lipşist xanımı ilə” tablosu bu dostluqdan bir nişanədir. 1915-1925-ci illərdə Jak Lipşist Modilyaninin kiçikhəcmli heykəllərindən və rəngkarlıq əsərlərindən və eləcə də kubizmdən təsirlənən əsərlər yaradıb.

Lipşistin cəmi bir neçə əsərinin adlarını sadalamaqla sənətkarın kubist rəngkarlıqla genetik bağlılığını aydınca izləmək imümkündür. “Gitara ilə natürmort”, “Musiqi alətləri”, “Gitaraçı”, “Dənizçi gitara ilə” və s. O, kubist rəngkarlığa məxsus lirik duyğuları, hiss və həyəcanları plastik heykəltəraşlıq dilinə transformasiya etməklə yeni ifadə vasitələri yaratmağa nail oldu. O, bürünc fiqurlara rəngkarlıq elementləri əlavə edə bildi və bu əsərlər dünyada ajur heykəltəraşlıq nümunələri kimi tanındı. “Ana və uşaq”, “Azmış oğulun qayıtması” bu qəbildən olan əsərlərin bariz nümunələridir.
Ardı →

"Paris məktəbi" rəssamları-1

İyirminci əsr təsviri sənətində, ümumiyyətlə incəsənət tarixində “Paris məktəbi” rəssamları önəmli yer tutur. Maraqlıdır ki, bu rəssamların arasında mənşəcə bir fransız sənətkar belə yoxdur. “Paris məktəbi”nə mənsub olan rəssamlar Birinci Dünya Savaşı ərəfəsində və savaşdan sonra Avropanın müxtəlif ölkələrindən, fərqli mədəniyyətlərdən gəlib kosmopolit Parisdə məskunlaşan, burada yaşayıb-yaradan sənətkarlardır. Bununla belə, onların yaradıcılığını Fransız mədəniyyəti konteksində qəbul etmək və incələmək ən düzgün yoldur.


Ardı →