İnsanları bir-birinə aşiq edən 36 sual

  • Sevgi
Psixoloq Arthur Aron 20 il öncə olduqca maraqlı bir sınaq keçirdi. O, daha öncə tanış olmayan kişi və qadını öz laboratoriyasına dəvət etdi və onlara biri-birinə ünvanlamalı olduqları 36 sualın siyahısını verdi. Onlar suallara səmimi cavab verməli, suallar bitdikdən sonra isə 4 dəqiqə ərzində biri birlərinin gözlərinin içinə baxmalı idi.

İnanılmazdır ancaq 6 ay sonra həmin kişi ilə qadın ailə qurmaq qərarına gəldi.

Bu sınaq niyə işləyir?
İnsanlar biri-birlərinə həssas olduqları mövzuda suallar verərkən və səmimi cavablar alarkən, onlar arasında yaxınlıq və güvən hissi yaranır. Bu suallardan həm də, münasibətlərin terapiyası zamanı effektivdir. Bu suallardan sonra sevgi qığılcımları qaçınılmazdır:

Davamı →

Sevgi nədir? | Sadiq Şamilov

  • Sevgi
İnsani hisslər ümumi məcmudur. Gəlin burdan “sevgi” adlı hissi alaq, çıxaraq ataq kənara sonra da onu incələyək görək sevilə bilirik mi və ya bu sevgi adlı şey nədir? Açın baxın kitablara, kimiləri sevgini sekslə bağlayıb, kimiləri isə ən yüksək hiss kimi adlandırıb. Daha kitablardan və ya şəxslərdən örnəklər verməyəcəm Freydi oxumayan onsuz da qalmayıb. İndi bu sevgi necə yaşanır, ya da nə etdirir? Bəlkə, sevgi dediyimiz şey sadəcə əziyyətdir. Şəxsən mənə maraqlıdır. Mən də oturub öz fikirlərimi yazdım. Ola bilsin doğrudur, ola bilsin səhvdir. Hər halda dilə gətirməyim özü də bir cəsarətdir. Uzatmayaq keçək fikirlərimə.

Sevgi nədir? Çox çətin sualdır. Çətin olmaqla yanaşı nisbi sualdır və buna uyğun olaraq cavabları da nisbdidir. Çünki bu sualı elm adamına versəz, sizə sevginin əslində hormon olduğunu, dopomin və seratonin kimi xoşbəxtlik hormonlarının toplusu olduğunu söyləyəcək. Hətta sevgi hormonu deyə bir formul da var ki, elm adamlarının dediklərinə görə, bu formul sevginin ana maddəsidir. Rəsmdə görürsüz.
Davamı →

Qadınların sevgidə etdiyi 6 səhv

  • Sevgi
1. Onların həyatına qarışıb özünüz haqqında unutmaq
Bəzən qadınların hisləri o qədər dərin olur ki, tamamilə sevgiyə qərq olurlar. Onların sevdikləri iş və məşğuliyyətləri, doğmaları sevginin kölgəsində qalır. Qadınlar düzgün etdiklərini düşünsələr də, bu, ən böyük səhvlərdən biridir. Çünki belə olduqda, kişi qadına olan marağını itirir.

2. Həyatının idarəsini kişiyə vermək
Qadınların bir qismi münasibətə başladıqdan sonra sevdiyi adamın təsirinə düşür və kişi qadının həyatını idarə etməyə başlayır. Bura sadəcə saç düzümü, geyim, makiyaj yox, həm də iş, dostluq, boş zamanında nəylə məşğul olmalı kimi vacib məsələlər də daxildir.
Davamı →

Aşiq olanda bədənimizdə nələr baş verir?

  • Sevgi
Xəstəlik hissi
İnsan aşiq olan zaman iştahasının itməsi və ya xəstələnməsi normaldır. Bu, bir insandan xoşlandığını bildirən siqnallardır. Stress hormonu kortizolun mədədəki qan damarlarını büzüşdürməsini eşq xəstəliyi olaraq adlandırmaq mümkündür. Bu narahatedici vəziyyət çox zaman qarşıdakı insanın yanında özünü daha rahat hiss etməyə başladıqdan sonra zamanla öz-özünə ortaya çıxır.

Güc hissi
Uşaqlarını əzən maşını qaldırma gücünə malik olan analar haqqında eşitmisiniz? Eşq və qorxu hissinin birləşməsi fövqəladə vəziyyətlərdə qəfildən insanda təsəvvür edilməyəcək gücə yol açır. Hissi qüvvə adlandırılan bu fenomenin elmi baxımdan araşdırılması demək olar ki, imkansızdır. Çünki araşdırmalar zamanı bu fövqəladə vəziyyətlərin təqlidi çox çətindir. Bu hissi gücü təcrübədən keçirənlər isə sadəcə yeniyetmələr deyil, eyni zamanda, aşiq olan bütün insanlar bu insandan üstün olan gücü hiss edir. Aşiq olan zaman ifraz edilən oksitosin hormonu fiziki ağrıya qarşı dözümlülüyün də artmasına səbəb ola bilər.
Davamı →

SEVGİ MƏSƏLƏSİNDƏ HƏR KƏSİN DÜŞDÜYÜ SƏHVLƏR




(Mütləq oxuyun, xüsusən gənc qızlar oxusun!)
Əslində bu haqda-ailə və sevgi ilə bağlı, ayrıca bir kitab yazmağa, xüsusi bir kitab yazmağa ehtiyac var və belə görürəm ki bunu məndən başqa edəcək olanlar çox azdır. Çünki yazarlarımızın ya başı daha ciddi məsələlərə qarşıqdır, ya da gücləri çatmır. Çünki, sevgiyə dair hər cür roman, bədii əsər yazılsa da nədənsə bu məsələyə dair psixoloji kitab yazmaq, çox nadir haldır.
Hər nəysə, məsələnin çox aktual olmasını nəzərə alaraq, bundan sonra da çalışacam ki bu məsələyə tez-tez toxunum.

Bax mənə desəz ki, sevgi məsələsində ən kritik və ən əhəmiyyətli məsələ hansıdır-bu suala verəcəyim cavab, yəqin ki çoxlarından fərqli olacaq. Məncə ən həssas nöqtə budur: xəyalpərəstlik və ya ideal axtarışı! Və bu məsələ, xüsusən də qadınlar baxımından ciddi problem yaradan səbəbdir! Bir az izah edim.
Bax, məsələn feysbukda görürük ki, hansısa bir kişi yazar, əgər yaxşı şerlər, bədii statuslar yazırsa, əxlaqdan, vicdandan danışırsa, çoxlu qızlar dərhal ona xüsusi maraq göstərirlər. İlk baxışda bu normal və adi hal kimi görünür və bunun səbəbini həmin qızlardan soruşsan, deyəcəklər ki «o yazar, çox yaxşı insandır, çox incə qəlbə sahibdir, savadlıdır və s.» Ola bilər ki həqiqətən də bu qızlar səmimidirlər, düşündüklərini deyirlər. Amma bu o demək deyil ki bu belədir, əslində isə məsələ başqadır! Əslində isə qızlar ona daha çox məhz qarşı cins olaraq meyil edirlər! Eynilə, bir qadın yazar, meydana çıxsa və ideallıqdan, gözəllikdən danışsa ona da çoxlu kişi oxucu meyil edəcəkdir.
Kiminsə, sözümə şübhəsi ola bilər və hansısa qız durub deyə bilər ki «yox mən o yazarın cinsinə deyil, sırf mənəviyyatına rəğbət göstərirəm». Bax 2 arqumentlə, bu iddianın səhv olmasını sübut etmək olar. Birincisi, əgər sən doğrudan da ona sırf mənəviyyatına, əxlaqına ya da yaradıclığına görə rəğbət göstərirsənsə, bəs nədən ondan daha əxlaqlı, daha yaradıcı insanlara bu rəğbəti göstərmirsən?.. Peyğəmbərdən daha əxlaqlı insan yoxdur, niyə bu rəğbəti ona göstərmirsən?.. Ya da tutalım ki deyirsən filankəs, əla yazıçıdır. Yaxşı bəs ondan qat-qat güclü olan onlarca yazara bu rəğbəti niyə göstərmirsən?.. Hər halda, dünyada, xaricdə, ondan qat-qat güclü, çoxlu yazıçılar var.
İkinci arqument də budur: filan yazarın həqiqətən ixlaslı, səmimi olduğunu, sözləriylə əməllərinin eyni olduğunu hardan bilirsən?.. Vəhy alırsan?.. Yoxsa ekstrasenssən?...Sosial şəbəkədən tanıdığın, özünü heç realda görmədiyin, görsən də onunla birlikdə yaşamadığın ya da haqqında nəqli dəlil olmayan birisinin həqiqətən də səmimi olduğuna necə əmin ola bilərsən?.. Tutalım bir yazar, adını «ideal», «arif» ya da «kamil» qoyursa, maraqlı, axıcı yazılarla mənəviyyatdan danışırsa, irfani şerlər yazırsa, məgər bu dəlildir ki o həqiqətən də kamildir, haqq aşiqidir?....
1-2 istisna olmaqla, əslində heç kəs ideal deyil, (övliyalar xaric) fərq sadəcə budur ki bəziləri, savadlı olduğu üçün özlərini ideal kimi təqdim edə bilirlər, başqaları isə edə bilmirlər. Filan yazarı və ya filan ictimai xadimi ya da filan müğənnini çox sevirlərsə, bu o demək deyil ki o yaxşı və səmimidir. Bu o deməkdir ki o savadlıdır və ya istedadlıdır. Hətta bəzən istedad da vacib olmur, sevilmək üçün. Məsələn məşhur bir yazarımız var. Adam, statuslarında əslində xüsusi nəsə demir, sadəcə fb reklamlarına minlərcə dollar sərf etməklə (onun sponsor reklamı, hər gün qarşıma çıxır-çünki səhifəsini bəyənməmişəm) və bir də az-maz mənalı şeylər yazmaqla minlərcə oxucuya yol tapa bilir. Amma məsələn Dekartın reklamı getmir deyə, onu həmin yazardan az tanıyırlar və qat-qat az oxuyurlar. Yəni fakt budur ki, həmin bəy, Dekartdan daha güclü filosof hesab edilir, bizim səfeh məmləkətdə...
Uzun sözün qısası, bu qız əslində yazarın ya da müğənninin özünü deyil, öz xəyalındakı obrazı sevir, həmin adamı, xəyalındakı boşluğa yerləşdirib ehtiyacı təmin etməyə çalışır. O qızın, fitrətən xəyalında bir ideal kişi obrazı var, uşaqlıqdan var, amma bu qız anlamalıdır ki ideal, realda olmur.
Bəli, xüsusən cavan bir qız, çox xəyalpərəst ola bilər və adını «kamil» qoyan filan yazara rəğbət bəsləyə bilər, ya da filan müğənninin fanatı ola bilər, şüuraltında ona layiqli kişi kimi baxa bilər, amma onunla birlikdə yaşasa, onunla evli olsa, onun səhvlərini və ideal olmadığını görsə, şok keçirməsi qaçılmaz olacaqdır. Çünki xəyaldakı ilə realdakı toqquşur bu zaman.
Bilirəm, bu sözlərimi hər kəs həzm etməyə hazır deyil, amma hər halda fakt budur ki insanlar, xəyallarını, reallıqlarla doldurmağa çalışırlar, lakin bunun üçün düzgün yol seçmirlər. Bu həqiqəti nə qədər tez anlasaq, şok keçirməkdən o qədər tez yayınmış olacağıq....
Müəllif: Psixoloq Yunis Dürüst
Davamı →

Sevginin kimyası

  • Sevgi
Bu yazımızda sevgiyə psixoloji, sosioloji, romantik və hətta maddi olaraq yanaşanlardan fərqli olaraq biz də kimyəvi baxımdan yanaşacağıq.

Bir çoxumuz hesab edirik ki,sevginin simvolu ürəkdir. Ancaq ürəyin sevgi ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Sevginin qaynağı beyindir. Amerikalı antropoloq Helen Fişerə görə: ehtiras nə qədər artsa, beyində həyəcan və həzz duyğularının yaranmasına səbəb olan hormonlar daha çox xəbərdar edilir və aktiv hala gəlir. Dofamin, noradrenalin və feniletilamin maddələrinin artıq sekresiyası nəticəsində əllərimiz daha çox tərləyir, tənəffüsümüz sürətlənir, təzyiqimiz və nəbzimiz yüksəlir! Aşiq olanların iştahdan kəsilməsi, yuxusuzluq çəkməsi məlum əlamətlərdir. Bütün bunların səbəbi də hamımız üçün çox əhəmiyyət daşıyan hormonlardı.
Davamı →

Məşhur yazarın sevgidən dəli olan qızı

  • Sevgi
Adel sindromu barədə hər birimiz eşitmişik. Buna sevgi xəstəliyi də deyilir. Hamımız platonik sevgi yaşayan insanlarla qarşılaşmışıq. Bu sevgi realda var olmayan, xəyalda qalan, həyata keçməyən sevgidir. Platonik sevgidə hər şey romantik və ruhi müstəvidə olur. Bu sevgi fiziki doyum üçün deyil, hisslərin doyumu üçündür.

Adel sindromu öz adını məşhur fransız yazıçısı Viktor Hüqonun qızı Adelin adından götürüb. O qeyri-adi sevgisi ilə tarixə düşmüş qadınlardan biridir.
Davamı →

Sevgisizlik

  • Sevgi
Müdriklərdən birinin kəlamlarından oxuyuruq: «Sevgidə günəş kimi ol»...
Necə ola bilər, axı? Günəş kimi olmaq mümkündürmü? Biz hara, Günəş hara? "Özümüzü bədii çalara bürünmüş bu şeir parçası ilə niyə aldadaq?" – fikri bəzi oxucuların zehnindən keçə də bilər.

Uşaq kitablarından oxuyuruq: «Günəş bizdən təxminən 150 milyon km məsafədə yerləşir. Məsafənin uzaqlığı Yerdə yaşayan canlıların onun istiliyi və işığından faydalanmasına mane olmur. Əgər Günəş sönsə, işıq, istilik verməsə, Yer üzündə olan su, hətta hava donar. İnsanlar, heyvanlar, bitkilər məhv olar».
Geniş izah yazmıram, özünüz müqayisə edin. Dünyanın ağrısını-acısını, duzlusunu-şirinini görmüş müdrik qocanın gəldiyi nəticə və uşaqların ilk oxuya başladıqları zamanda öyrəndikləri həqiqət.
Davamı →

Çətin münasibətlər

  • Esse
«Facebook» da tez-tez qadın-kişi münasibətlərindən yazıram. Bu sahə üzrə araşdırmalar aparır, çoxlu insanla və cütlüklərlə görüşür, onların aralarında yaranan böhranları təhlil edirəm. Həmçinin, o insanlara böhrandan çıxmaqda əlimdən gəldiyi qədər yardımçı oluram. Çalışıram xoşuma gələn bu sahə üzrə özümü daha da inkişaf etdirim. Məqsədim insanlara faydalı olmaqdır. İnsan mürəkkəb varlıqdır. Bizim cəmiyyətimizdəki insanlar isə ağır sosial-iqtisadi məngənəsində daha çox mürəkkəb varlığa çeviriliblər. İnsanlar bir-biri ilə normal dil tapıb, dolana bilmirlər. Təəccüblü deyil ki, son statistikaya görə, ölkəmizdə bir ayda 1000 boşanma halı qeydə alınır.

Ola bilər, kimlərsə deyə bilər ki, ölkəmizdə sonsuz sayda problem olduğu halda niyə qadın-kişi münasibətlərindən yazırsan. Cavabım çox sadədir. Bəlkə də, bütün problemlərimizin kökü münasibətlərdəki böhranlara bağlıdır. Baxın, bir ailə təsəvvür edək. Həmin ailədə ata və ana öz funksiyasını yerinə yetirmirsə, yəni öz övladlarına düzgün tərbiyə vermirsə, pis nümunə olursa, qorxu, təzyiq içində və ya ərköyün, eqoist şəkildə böyüdürsə, sabah cəmiyyətin bir parçası olan həmin vətəndaşlar daim problemlər ifraz edən bir qüvvəyə çevriləcəklər.
Davamı →

''Kişilər sevə bilmir'' deyən qadınlara xitab!

  • Esse
İngilis yazıçısı Virciniya Vulf-un "Özünə aid bir otaq" kitabından yadımda qalan bu misraları sizlərlə bölüşmək istəyirəm:

«Xəyali planda qadın son dərəcə əhəmiyyətlidir, həqiqi həyatda isə tamamilə əhəmiyyətsiz. Şeiri bir başdan digər başa əhatələyər, tarixdə isə heç görünməz. Uydurma yazıda kralların və fatehlərin həyatlarına hökm edər, gerçək həyatda ailəsinin barmağına bir üzük keçirdiyi hər hansı oğlanın köləsidir. Uydurma yazıda ən ruhlandırıcı sözlər, ən dərin düşüncələr onun dodaqlarından tökülər, gündəlik həyatda, demək olar ki, heç oxuyub-yaza bilməz və ərinin malıdır. Tarix qadından demək olar heç söz etməz».
Davamı →