“Təcili yardım” çağıranda

Əlbətdə ki, sonradan bəlaya düçar olan adama kömək etməkdənsə, ilk növbədə istənilən bədbəxt hadisənin qarşısını almağa çalışmaq lazımdır.

Bunun üçün sadəcə olaraq özünüzə, öz yaxınlarınıza, uşaqlarınıza qarşı kifayət qədər diqqətli olmağınız, sizi bir çox təhlükəli vəziyyətlərdən qoruyar. Bütün bunlara baxmayaraq, hər hansı bir bədbəxt hadisə baş vermiş olarsa, ilk növbədə vahiməyə düşməmək, hay-küy salmamaq, özünüzü ələ almaq lazımdır. Çünki, bu zaman məhz sizin biliklərinizdən, düzgün və savadlı hərəkətlərinizdən, sizə yaxın olan adamın sağlamlığı və hətta həyatı da asılı ola bilər!

Beləliklə, kim isə sağlamlıq və həyat üçün təhlükəli olan bir vəziyyətə düşərsə, ilk növbədə 103 nömrəsinə zəng vurmaqla “təcili yardım” çağırmaq lazımdır! İdeal halda – kömək edənlərdən biri “təcili yardıma” zəng etməli, digəri isə ləngimədən zərərçəkənə həkimə qədərki ilk tibbi yardım göstərilməsinə başlamalıdır. Həyat üçün təhlükəli olan aşağıdakı hallarda “təcili yardım” çağrılması mütləq tələb olunur:
Ardı →

Qıcolmalar zamanı ilk yardım

Qıcolmalar – bədən əzələlərinin nəzarətsiz tutma şəklində yığılmasıdır. Bəs, qıcolma tutması hansı şəkildə baş verir?

Belə ki, bu zaman insan birdən-birə bir neçə saniyə ərzində sanki donub qalır, sonra göz qapaqları bağlanır və o yıxılır, daha sonra isə ətraf əzələləri yığılmağa başlayır. Bəzi hallarda isə əksinə olaraq insanın bədəni mil kimi dartılaraq gərginləşir. Adətən xəstənin ağzından xeyli köpük xaric olur, bəzən isə qusma da baş verir. Qıcolma tutmasının sonunda qeyri-ixtiyari sidik ifrazı da ola bilər. Qıcolma tutması xəstənin yuxuya getməsi ilə başa çatır. Yuxu bir neçə dəqiqədən bir günə qədər davam edə bilir. Bəzən xəstə özünə gəldikdən sonra özünü qeyri-adi aparır – buna da hazır olmaq lazımdır!

Kiçik uşaqlarda qıcolma tutmasının formalarından biri — huşun itirilməsi, bayılma, kəskin şəkildə əzginlik kimi əlamətlərlə meydana çıxır ki, bu zaman uşaq birdən-birə yumşalır və ətrafdakı hadisələrə heç bir reaksiya vermir.

Qıcolmaların ən böyük təhlükəsi ondan ibarətdir ki, bu zaman dilin qatlanması və ya qusuntu kütləsinin tənəffüs yoluna düşməsi tənəffüsün dayanmasına səbəb ola bilər. Tənəffüsün dayanmasının profilaktikası üçün, xəstəni sadəcə olaraq böyür üstə uzatmaq lazımdır. Zərərçəkənin ağzından onun dilini zorla çıxarmağa cəht etməyin!

Qıcolmalar həm böyüklərdə həm də uşaqlarda təsadüf edilə bilər.
Ardı →

Suda boğulma zamanı ilk tibbi yardım

Suda batanı xilas edərkən ehtiyatlı olmaq lazımdır. Belə ki, suda batan hər şeydən tutmağa cəhd etdiyi üçün o, xilasedəni də batıra bilər.

Batan şəxsə arxa tərəfdən yaxınlaşmaq, onu saçlarından, paltarının yaxalığından və ya qoltuqaltı nahiyəsindən tutaraq üzünu yuxarı çevirməklə onunla birlikdə sahilə tərəf üzmək lazımdır. 

Batan şəxsin sifəti mütləq suyun səthindən yuxarıda olmalıdır.

Suda boğulma zamanı ilk tibbi yardım:

— dərhal “təcili yardım” çağırmaq;


Ardı →

Uşaqlarda baş travmaları zamanı ilk yardım

Kiçik yaşlı uşaqlarda ən çox təsadüf edilən travma – kəllə-beyin travmasıdır. Bunun da əsas səbəbi uşağın yıxılmasıdır. Balaca uşaqlar bələndikləri stoldan, divandan və s. hündürlüklərdən və əksər hallarda da başıaşağı olmaqla yıxılırlar.

Ona görə ki, əgər böyüklərdə baş, ümumi bədən uzunluğunun 1/8 hissəsini təşkil edirsə, uşaqlarda bu rəqəm ¼ hissəyə bərabər olur, yəni onların başı bədənlərinə nisbətən daha ağır olur. Bundan başqa, böyüklər yuxıldıqda reflektor olaraq başlarını qoruyurlar — əllərini qabağa verir və s. Uşaqlarda bu qoruyucu refleks formalaşmamış olur.

Əlbəttə ki, uşaqların yıxılmasının qarşısını hər vasitə ilə almaq lazımdır. Heç bir halda, hətta ən kiçik uşaqları da onları bələdiyiniz stolun üstündə, divanda nəzarətsiz qoymayın. Əgər sizə uşaq üçün digər otaqdan nə isə gətirmək, telefona cavab vermək, qapını açmaq və s. lazım olarsa, uşağı da mütləq özünüzlə aparın! Uşaqları uzun müddət ərzində otaqda tək qoymayın – onlar hər şeylə maraqlandıqları üçün stolun, stulun, şkafın və s. ev əşyalarının üstünə qalxmağı xoşlayırlar. Uşaqlarla gəzərkən də diqqətli olmaq lazımdır.

Əgər bütün bunlara baxmayaraq uşaq yıxılarsa, ilk növbədə onun vəziyyətinə diqqətlə nəzarət etmək tələb olunur.


Ardı →

Termik yanıqlar zamanı ilk tibbi yardım

Dərinin və dərialtı toxuma qatlarının zədələnmə dərəcəsinə görə yanıqlar 4 dərəcəyə ayrılır: 

1-ci dərəcəli yanıq zamanı dərinin yalnız səthi qatları zədələnir. Bu zaman zədələnmiş sahədə qızartı və ağrı qeyd edilir.

Yanıqların bu dərəcəsində adətən xüsusi müalicə tələb olunmur. Belə yanıqlar heç bir iz buraxmadan tez bir zamanda sağalırlar.

2-ci dərəcəli yanıq zamanı dərinin xarici qatındakı hüceyrələrin ölməsi və lay şəklində aralanması baş verir. 2-ci dərəcəli yanıq da 1-ci dərəcəli yanıq kimi başlayır, ancaq sonradan dəridə içərisində sarımtıl maye olan qabarcıqlar (suluqlar) yaranır.


Ardı →

İlan sancmaları zamanı ilk tibbi yardım

ilan sancmalarıİlan sancmaları üçün xarakterik əlamət 1-2 qanayan nöqtədən ibarət olan yara və güclü ağrının olmasıdır. Sancma yerində dəri qızarır, şişkinləşir, göyərmələr yaranır.

Zərərçəkəndə ürəkbulanma, qusma, soyuq tər, nəfəsalmanın çətinləşməsi, yuxululuq qeyd olunur. Dərhal “təcili yardım” çağırın!

“Təcili yardım” gələnə qədər: 

— Zərərçəkəni təcili halda, ayaqları bir qədər yuxarı olmaqla uzadın və tam sakitlik təmin edin. Zərərçəkən heç bir halda hərəkət etməməlidir. “Təcili yardım” maşınına qədər onu xərəkdə aparmaq lazımdır! 

— İmkan olduqda sancmadan sonrakı ilk 10 dəqiqə ərzində yaradan zəhəri sıxıb çıxarmağa çalışmaq lazımdır. Bunun üçün yara sahəsində dərini elə sıxın ki, oradan bir neçə damcı maye çıxsın.


Ardı →

Şok zamanı ilk yardım

Tibdə şok adı altında – orqanizmdəki orqan və toxumalarda qan dövranının kəskin şəkildə pozulması prosesi anlaşılır.

Müvafiq tibbi tədbirlərin görülməsi ilə şokun inkişaf etməsinin qarşısı alınmazsa, xəstə 5-30 dəqiqə ərzində boğulmadan və ya 24-48 və daha artıq saat ərzində müxtəlif orqanlarda baş verən ağır geriyədönməz dəyişikliklər nəticəsində həlak ola bilər.

Şok travmalar nəticəsində güclü qanaxmalar, yanıqlar zamanı qan plazmasının itirilməsi və ya orqanizmin susuzlaşması (çoxsaylı qusma, ishal), cərrahi əməliyyatdan sonra yaraya təhlükəli mikrobların düşməsi nəticəsində və ya orqanizmin özündə iri irin ocağının yaranması zamanı, məsələn, peritonit, yenidoğulmuşlarda göbək yarasının irinlənməsi və s. (septik şok), həmçinin güclü allergenin orqanizmə düşməsinə orqanizm tərəfindən verilən reaksiyası (anafilaktik şok) nəticəsində baş verir.


Ardı →

Kəsilmələr, deşilmələr, yaralar zamanı ilk yardım

Dəridə istənilən yara və ya kəsikləri, xüsusən də söhbət uşaqlardan gedirsə, nəzarətsiz qoymaq olmaq. Uşaqlarda dərinin hətta kiçik zədələnməsi belə, ağır irinli prosesin, həmçinin tetanusun inkişaf etməsinə də səbəb ola bilər!

Tetanus – sinir sistemini zədələyən infeksion xəstəlikdir. Onu Clostridium tetani bakteriyası törədir. Bu xəstəliyin simptomları – baş ağrıları, əsəbilik, bədən əzələlərinin spazmı, qıcolmalar, tənəffüsün dayanması. Belə xəstəyə vaxtında təcili tibbi yardım göstərilməzsə, o, həlak ola bilər. Tetanusun ən yaxşı profilaktikası – vaksinasiyadır (bütün uşaqlara planlı şəkildə uşaq poliklinikalarda vurulan “ADS” və ya “AKDS” peyvəndi).

Bundan əlavə istənilən, hətta ən kiçik yara və ya cızılma sahəsi əsaslı şəkildə diqqətlə işlənməlidir. Vaxtında peyvənd olunmuş uşaqlara, adətən, əlavə profilaktika tələb olunmur. Lakin hər halda zədə almış uşaq həkimin müayinəsindən keçməlidir və məhz həkim tetanus əleyhinə xüsusi zərdabın bu uşağa vurulub-vurulmaması ilə bağlı məsələləri həll etməlidir!


Ardı →

Heyvan dişləmələri zamanı ilk tibbi yardım

İnsanların istənilən istiqanlı heyvanlar (it, pişik, siçovul, tülkü, canavar və s.) tərəfindən dişlənməsi zamanı əsas təhlükə onların quduzluq virusu ilə yoluxmasıdır!

Quduzluq – istənilən məməli heyvanların ağız şirəsi ilə insana keçən təhlükəli infeksion xəstəlikdir. Əgər insanı quduz heyvan dişləyərsə, xüsusi müalicə sxemi tətbiq edilmədiyi halda onu 100% hallarda ölüm gözləyir!!! Bu hal uşaqda baş verdikdə onun həlak olması daha qısa müddət ərzində baş verir!

Buna görə də hər hansı heyvan dişləməsi zamanı ən əsas vəzifə “təcili yardım” çağırmaq və zərərçəkmiş insanı travmatoloji məntəqəyə çatdırmaqdır! Tibb işçiləri tərəfindən müayinəyə qədər isə zərərçəkənə mütləq ilk tibbi yardım göstərmək lazımdır.


Ardı →

kardiologiyada yenilik - kardioarginin

Файл для скачивания

Unikal kardioprotektor

 

Tərkibi: 1 ml-də 170 mq arginin asparaginat, 140 mq diarginin suksinat, 40 mq maqnezium asparaginat, 45 mq kalium asparaginat.

 

Farmakoloji xüsusiyyətləri: Antihipertenziv və adaptogenxüsusiyyətlərə malik olan kardio- və endotelprotektiv metabolik vasitədir. Preparat miokardın işemiyasını azaldır, koronar qan dövranını yaxşılaşdırır, tac və periferik damarların endotelinin funksional vəziyyətini normallaşdırır, antihipoksik, membranstabilləşdirici, antioksidant və antiradikal xüsusiyyətlərə malikdir. Arterial hipertenziya zamanı arterial təzyiqin normallaşmasını təmin edir və damarların ümumi periferik müqavimətini azaldır. Preparatın antihipertenziv təsiri azot oksidin donoru kimi argininin endotelasılı vazodilatasiyanı gücləndirməsi hesabına reallaşır, bundan əlavə bu aminturşunun arterial təzyiqi normallaşdırması və orqanizmin maye mühitlərinin osmolyarlığını və qan  həcmini stabil saxlaması xassəsi onun sintezə peptidergik hormon olan arginin vazopressini qoşması ilə bağlıdır. Preparatın metabolik kardioqoruyucu təsiri arginin, asparaginat və suksinatın ürək əzələsinin enerji təminatı proseslərini aktivləşdirməsi, hüceyrələrdə energetik potensialı bərpa etməsi, qələvi-turşu balansını və aralıq mübadiləni, həmçinin miokardda proteinlərin mübadiləsini normallaşdırması, aminturşu, aminoşəkərlər və nukleotidlərin sintezini stimullaşdırması ilə əlaqədardır. Asparaginat K+ və Mg2+ kimi ionların hüceyrədaxili daşıyıcısıdır. Kalium və maqnezium asparaginatın hesabına orqanizmdə elektrolit disbalansın qarşısı alınır, koronar qan dövranı yaxşılaşır. Mg2+ ionları Na+-K+-ATFaza-nı aktivləşdirir, bunun da nəticəsi olaraq hüceyrədaxili Na+ ionlarının konsentrasiyası azalır və hüceyrəyə K+ ionlarının daxil olması artır. Hüceyrə daxilində Na+ ionları konsentrasiyasının azalması zamanı damarların saya əzələlərində Na+ ionlarının Ca2+ ionlarına mübadiləsi tormozlanır, bu da öz növbəsində əzələlərin relaksasiyasına gətirib çıxarır. K+ ionları ATF, qlikogen, zülal, asetilxolinin sintezini stimullaşdırır. Hüceyrə metabolizminin substrat induksiyası hesabına preparat adaptogen-aktoprotektor təsir göstərir. Arginin, asparaginat və suksinat Krebs dövranının fermentativ proseslərini aktivləşdirir, fiziki yüklənmə zamanı hüceyrələrdə yağ turşuları və qlükozanın utilizasiyasını stimullaşdırır, hüceyrənin enerji təminatının aerob proseslərinə müsbət təsir edir, süd turşulu asidozu azaldır.

İstifadəsinə göstəriş: xroniki ürək çatışmazlığının kompleks terapiyası, ürəyin işemik xəstəlikləri (damarların disfunksiyası və ya spazmı ilə əlaqədar olan stabil stenokardiya, miokardın ağrısız işemiyası), arterial hipertenziya, miokard infarktından sonrakı erkən periodda reabilitasiya.

İstifadə qaydası: Kardioarginin damardaxili damcı və ya şırnaq formasında təyin edilir. 5 ml preparat 100-200 ml-lik 5%-li qlükoza və ya 0,9%-li NaCl məhlulunda həll edilərək gündə 1-2 dəfə dəqiqədə 20-30 damcı sürətilə damardaxili yeridilir.

Şırnaq şəklində (5 ml/dəq. sürətindən çox olmamaqla) gündə 1-2 dəfə 5 ml damardaxili yeridilir. Müalicə müddəti: 5-10 gün. Sutkalıq yüksək doza 10 ml.

Əks göstəriş: preparatın komponentlərinə qarşı yüksək fərdi həssaslıq, hiperkaliemiya, I və II dərəcəli atrioventrikulyar blokada.

Buraxılış forması: 5 ml-lik ampullarda inyeksiya üçün həlledici №10. сentrumpharma


Davamı →