Uşaqlarda gec dil açma

Ölkəmizdə gec dil açan və danışıq problemi yaşayan uşaqların sayı gündən-günə artmaqdadır. Əsasən, oğlan uşaqlarında meydana çıxan bu problemi çox vaxt valideynlər etinasızlıqla qarşılayaraq, “öz-özünə düzələcək”, “onun atası da gec danışıb”, “oğlan uşaqları gec dil açır” deyib, uşağı həkimə aparmaqdan yan keçirlər.

Uşaqların hansı səbəblərdən gec dil açmaları və bunun aradan qaldırılma yolları haqda defektoloq-loqoped Nərmin Vəliqızıbir sıra sualları cavablandırıb:
Davamı →

Əmzikdən istifadə

Əmzik bir çox ana üçün uşaq ağladığında, narahat hiss etdiyində can qurtarandır. Ancaq istifadə edilən əmziyin uşağa olan ziyanları bitmək bilmir! Uşaqlar üçün bir müddətdən sonra asılılıq halına gələn əmzik onların ağız sağlamlığına və diş struktruna ziyan verə bilər. Bununla yanaşı, uşaq üçün çox faydalı və vacib olan ana südündən də uzaqlaşdıra bilər. Bəs əmziyi necə istifadə etməliyik ki, uşağımıza zərəri olmasın?

Barmaq əmən uşaqlar əmzik yeməlidir
Hər bir uşaq həyat instiktləri ilə doğulur. Bu instiktlərdən biri də əmməkdir. Bu refleks uşağın qidalanması üçün çox önəmlidir və bəzi uşaqlarda çox zəif, bəzilərində isə qane edilməyəcək dərəcə çox güclü ola bilir. Bu instikt çox olan uşaqlar barmaqlarını əmməyə başlayırlar. Baş barmağının əmilməsinin qarşısını almaq üçün əmzik yaxşı bir alternativ ola bilər.
Davamı →

İştahsız uşaqlar üçün nə etməli?

Gün ərzində ən çox hansı qidanı yediyini kəşf edin
Xüsusilə proteinli süd, qatıq və ət kimi doyurucu qidaları gərəyindən artıq yeməsi uşağın iştahsızlığına səbəb olur. Belə hallarda bu qidanın miqdarını azaldaraq və ya ana yeməklərdən çıxararaq böyüməsi üçün lazım olan digər qidalara qarşı da iştahının olmasını təmin edə bilərsiniz.

Yemək yeyərkən maye qəbul etməməlidir
Xüsusilə şorba ilə yeməyə başlamaq və yemək zamanı turşu, ayran, qatıq, su kimi qidaların doyma hissi yaratdığını unutmayın.
Davamı →

Uşaqlarda gec yerimə

Övladının yeriməyini görmək bütün ana-ataların arzusudur. Türkiyəli pedaqoq Əminə Ergünün uşaqların gec yeriməsi ilə bağlı fikirlərini təqdim edirik. Yerimək uşaqlar üçün vacib bir hadisədir. Müstəqilliyin ilk və əhəmiyyətli pilləsidir. Uşaqlar iməkləyərək bir çox yerə özü çata bilir, əldə edə bilmədiklərinə isə əllərini uzadaraq nail olur.

Lakin yeridikdən sonra artıq hərəkət qabiliyyəti artır və istədiyi yerə, hədəfə çata bilir: "İnkişaf müddətində uşaqların 8-10 aylığında iməkləməsini, 12-14 aylığında yeriməsini gözləyirik. Bəzən uşaqlar iməkləmədən birbaşa yeriməyə başlayırlar. 8-10 aylığında iməkləməyən uşağın 11-12 aylığında ayağa qalxıb yeridiyinin də şahidi oluruq. Bu cür vəziyyət inkişafın ən əhəmiyyətli xüsusiyyətlərindən biridir və narahat olacaq bir hal deyil".
Davamı →

Qızdırmanı salmaq üçün bu üsuldan istifadə etməyin!

Yüksək temperaturu aşağı salmaq üçün uşaqları sirkə, aspirinli, buzlu və ya soyuq su ilə yuyundurmaq və ya dəriyə sürtmək çox zərərlidir. Bununla bağlı Türkiyənin Qaradəniz Texniki Universitetinin Tibb fakültəsinin Uşaq sağlamlığı və xəstəlikləri üzrə mütəxəssisi Yaqub Aslan açıqlama verib.

Türkiyəli mütəxəssis yüksələn temperatura həssas yanaşılmasının vacib olduğunu bildirib. «Xüsusən də, temperatur 38 dərəcəni keçəndə valideynlər diqqətli olmalıdır. Qusma, ishal, ümumi vəziyyəti normal olan, qidalanmasında problem olmayan uşaqlarda 38 dərəcədən yüksək temperaturu endirmək üçün ilıq su kompresi edilə bilər.
Davamı →

Ernst Moronun kəşfi

Müasir təbabət yeni texnologiyaların və dərmanların köməyi ilə möcüzələr yaratmağa qadirdir. Amma hələ 100 il əvvəl həkimlərin əlində belə imkanlar yox idi. Onlar bu və ya digər xəstəliklərin ən qeyri-adi müalicə üsullarını uzun illərə söykənən araşdırmalar nəticəsində tapmağa müvəffəq olurdu. Onlardan biri adi kök şorbası sayəsində uşaqların həyatını xilas edən sloveniyalı pediatr Ernst Moro olub.

Ötən yüzillikdə doğulan uşaqların çoxu sağ qalmadılar. Əksəriyyəti ya doğuşdan dərhal sonra, ya da bir neçə il sonra vəfat edirdi. Çünki hər hansı xəstəliklərə qarşı dərman və qurtuluş yolu yox idi. Hər halda tibbin böyük sənətkarları arasında olan həkimlər öz icadları ilə müəyyən uğurlara nail ola bilirdi. Sloveniyalı pediatr Ernst Moro uşaq ölümünü azaltmaq üsulunu tapa bilib.

Ernst Moro 1874-cü ildə müasir Sloveniyanın paytaxtı Lyublyanada anadan olub. Həmin illərdə isə Lyublyana Avstriya-Macarıstan imperiyasının şəhərlərindən biri sayılırdı. Və şəhər Laybax adlandırılırdı.
Davamı →

Uşaq batareya udubsa

Balaca uşaqlar ətrafda olan əşyaları tək gözlə deyil, ağızla da «tədqiq» etməyə xoşlayır.
Bu səbəbdən uşaqlar tez-tez kiçik əşyaları udur. Onların əksəriyyəti təbii yolu ilə çıxır, lakin bəziləri uşaq orqanizmində çox ciddi fəsadlar törədə bilər. 

Belə əşyalardan biri kiçik batareyalardır. Batareya ağız suyu ilə reaksiyaya girəndən dərhal sonra çox güclü yeyici məhlul əmələ gəlir ki, bu məhlul qida borusunu, nəfəs yollarını, səs telləri, iri damarlarda ağır zədələnmələrə və hətta uşağın ölümünə səbəb ola bilər.

Valideynlər bunu mütləq bilməli və uşaq batareyanı udduqda sonra onu dərhal xəstəxanaya çatdırmalıdır. Batareya uşaq orqanizmindən nə qədər tez xaric olunarsa, onun mənfi təsiri də bir o qədər az olacaq.
Davamı →

Uşağın ağzından niyə pis qoxu gəlir?

Valideynlər tərəfindən en çox verilən sullardan biri də uşağın ağzından qoxu gəlir, səbəb nədir?
Ağızdan pis qoxusu gəlməsi uşaqlarda sıx rastlanan haldır. Uşaqlarda rast gəlinən ağız qoxusunun əsas səbəbləri dişlərlə və burunla əlaqəlidir.

Ən vacib səbəblərind biri uşaqların dişlərinə və ağız gigiyenasına düzgün riayət etməməsidir. Dişin çürük olması, damaqda iltihab, badamcıqların arasında yemək artıqlarının qalması ağızdan pis qoxu gəlməsinə səbəbdir.

Allergiyalı uşaqlar və burunda adenoid olan uşaqlar daha çox ağızdan nəfəs aldıqları üçün ağızdan qoxu gəlməsinə səbəb olur.
Davamı →