Рейтинг
+50.84

Azərbaycan tarixi

56 üzv, 173 topik

Azərbaycanda anarxizm hərəkatı

Anarxizmin əsas prinsipi dövlət iqtidarının insan azadlığına zidd olduğu üçün məhv edilməsidir. Rus anarxistlərindən Bakunin, daha sonra Kropotkinin fikirlərinə görə, Rusiyada xalqın iradəsi ilə anarxist bir inqilab qaçınılmazdır. Bundan sonra isə Rusiya dövlətçiliyinin xarabalıqları üzərində kollektiv əməyə və mülkiyyətə əsaslanan şəhər və kənd icmalarının sərbəst birliyi yaranmalıdır. Ancaq Bakunin və Kropotkinin son məqsədləri eyni olsa da, bu məqsədə çatmaq uğrunda mübarizə üsullarına dair fikirləri kifayət qədər fərqli idi.

Davamı →

Şah İsmayılın həyatının son anları

Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixində, hərbi, dini, ədəbi həyatında müstəsna xidmətlərə malik olan və hər zaman da qürurla xatırlanan Şah İsmayıl Səfəvi fenomenal keyfiyyətləri ilə insan zəkasını heyrətdə saxlayan bir sima kimi yalnız Azərbaycan xalqının deyil, bütünlükdə bəşər tarixinin yetişdirdiyi çox görkəmli dahilərdən biridir. Ona görə də Şah İsmayılın həyat və şahlıq taleyi həm sağlığında ikən, həm də sonradan çoxlu sayda qaynaqların, salnamələrin, elmi tədqiqat araşdırmaların mövzusu olmuşdu. Belə çoxsaylı əsərlərin əksəriyyətində Şah İsmayılın çox tez başa çatan ömrünün son anları da qələmə alınmış və onun dünyasını dəyişməsinin səbəbləri barədə bəzən bir-birindən fərqli olan fikirlər ortaya qoyulmuşdur. Bu fikirlər arasında ehtimallar da mövcuddur və şübhə etmək olmaz ki, bu ehtimallar Şah İsmayılın həyatının qısa olmasının və gözlənilmədən başa çatmasının səbəblərini axtarıb tapmaq cəhdləri ilə bağlı idi.

Davamı →

Laçının işğalı

1992-ci ilin yaz ayları Azərbaycan üçün ağır başlamışdı. Xocalının işğalı nəticəsində ölkədə ağır siyasi böhran yaşanırdı. Bu ərəfədə güclənən AXC, “Azadlıq” qəzetində Mütəllibova könüllü istefa etməsini təklif edən ultimatum yayımlayır. Yalnız bu halda AXC ona və ailəsinə təhlükəsizlik və istəsə, ölkədən getməyə zəmanət verəcəkdi. Əks təqdirdə AXC, güc tətbiq edəcəyini və qan tökülməsindən çəkinməyəcəyini bildirmişdi.

Davamı →

Bolşeviklər və Qarabağ

1917-ci ildə Oktyabr inqilabından sonra Rusiyada hökm sürən ikihakimiyyətlilik və davamında başlayan vətəndaş müharibəsində Qafqaz regionu həm bolşeviklər, həm də ağqvardiyaçılar üçün önəmli regiona çevrilmişdi. Ağlar Qafqazı idarə etmək üçün Zaqafqaziya Komitəsini, bolşeviklər isə Qafqazda inqilabı yaymaq üçün Qafqaz Bürosunu formalaşdırmışdılar. Qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan bolşeviklərin Rusiya ərazisində uğur qazandıqları az sayda regionlardan biri idi.

Davamı →

Tağlar mağarası

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə rəşadətli Ordumuz tərəfindən 44 günlük Vətən müharibəsində əldə edilən şanlı Qələbə nəticəsində torpaqlarımız işğaldan azad oldu. Azərbaycan ərazi bütövlüyü bərpa edildi və bu torpaqlarda mövcud olan tarixi abidələrimizə qovuşduq. Həmin abidələrdən biri də Tağlar mağarasıdır. Mağara Azərbaycanın Xocavənd rayonunun Böyük Tağlar kəndinin ərazisində, Quruçay çayının sol sahilində yerləşir.

Davamı →

Şamaxıda qırğınlar

Azərbaycan torpaqlarında “Böyük Ermənistan” dövləti yaratmaq istəyən erməni millətçilərinin 1918-ci ildə bütün  ölkə hüdudlarında həyata keçirdikləri cinayətkar əməlləri  arasında öz miqyasına, qurbanların sayına və vurduğu maddi-mənəvi ziyanın ölçüsünə görə Şamaxı qırğınları ayrıca yer tutur.  İndiki Şamaxı, Ağsu, İsmayıllı, Qobustan və Hacıqabul rayonlarının ərazilərini əhatə edən Şamaxı qəzasında 1917-ci ilin əvvəlləri üçün, Şamaxı şəhəri də daxil olmaqla 161 552 nəfər əhali yaşayırdı ki, onların da 72,8 %-ni müsəlmanlar, 13,8 %-ni ermənilər, 12 %-ni ruslar (o cümlədən, sektantlar-molokanlar), qalan əhalini isə dağ xalqları nümayəndələri və yəhudilər təşkil edirdilər. Şamaxı şəhərinin özünün 27752 nəfər əhalisinin 21 127 nəfəri – müsəlman, 4534 – erməni, 1737 – rus, 214- Qafqaz dağlıları, 136 nəfəri isə yəhudilərdən ibarət idi. Əhalinin bu etnik-dini nisbəti tam mənası ilə müsəlman əhalisinin xeyrinə olsa da, qəzanın və şəhərin inzibati-idarəçilik sistemində rusların, eləcə də bütün idarə strukturlarında geniş təmsil olunan və mühüm mövqeləri tutan ermənilərin mövqeyi daha yüksək idi. 

Davamı →

1948-1953-cü illər

Ermənistanda azərbaycanlılara qarşı 1918-1920-illərdə soyqırım və 1930-1938-ci illərdə kütləvi repressiya və sürgün aksiyaları həyata keçirilməsinə baxmayaraq, Ermənistanın Türkiyə və İran sərhədləri, eləcə də Azərbaycan və Gürcüstan sərhədləri boyunca yenə də əsasən azərbaycanlılar yaşayırdılar. İrəvan şəhərinin ətraf rayonları ən münbit torpaqlar hesab edilirdi və həmin rayonlarda da azərbaycanlılar əksəriyyət təşkil edirdilər.
1948-1953-cü illərdə azərbaycanlıların Ermənistan SSR ərazisindəki tarixi-etnik torpaqlarından kütləvi surətdə deportasiyası isə ermənilərin və onların havadarlarının İkinci Dünya müharibəsinin sonunda Sovet İttifaqının üstün mövqeyə çıxması ilə yaranan şəraitdən bəhrələnmək siyasətinin növbəti mərhələsi idi.
İkinci Dünya müharibəsinin sonlarına yaxın ermənilərin Türkiyəyə qarşı ərazi iddiası ilə SSRİ-nin Türkiyəyə hücum etmək planları üst-üstə düşürdü.

Davamı →

Bakı fatehi

“Nuru Paşa həzrətləri şərəfinə böyük bir ziyafət”
(Böyük Üzeyir bəy Hacıbəylinin “Azərbaycan” qəzetində 12 noyabr 1918-ci ildə dərc edilmiş təəssüratı)
“10 təşrini-sani yekşənbə gününün axşamı Bakı şəhər əhalisi tərəfindən qəhrəman ordumuzun şanlı komandanı Nuru Paşa həzrətləri şərəfinə yay klubunun zalında böyük və mütəntən bir ziyafət verildi. Klubun içi və dəhlizləri gözəl və pürqiymət xalılar ilə döşənmiş, divarları dəxi ay-ulduzlu al bayraqlarla bəzənmiş idi. Yuxarıda böyük musiqi orkestri, aşağıda da həm Osmanlı və həm Azərbaycan türklərinə məxsus milli sazəndə və xanəndələr tərənnümsaz olmaqda idilər.

Davamı →

Xosrov Paşa bəy Sultanov

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin görkəmli dövlət və siyasi xadimi. Azərbaycan milli azadlıq hərəkatının fəal iştirakçısı.
Xosrov Paşa bəy Sultanov 1879-cu il, may ayının 10-da Zəngəzur mahalının Kürdhacı kəndində anadan olub. Gəncə gimnaziyasında oxumuş, Novorossiysk Universitetinin tibb fakültəsini bitirmişdir (1903). Zəngəzur və Qarabağda topladığı zəngin bitkilərdən hazırladığı dərmanlarla kəndlərə gedərək, xəstələri təmənnasız müalicə etmişdir. Vətən tarixini, ədəbiyyatını və mədəniyyətini sevən ziyalılardan olan Xosrov bəy Şuşadakı evlərindən birini Şərq kitabxanası adlandırmış, quberniya işçilərinə Şərq xalqlarının tarix və mədəniyyətindən mühazirələr oxumuşdur.

Davamı →

Ermənilərin Azərbaycana qarşı mədəni terroru

Ermənistan və dünya erməniliyi Azərbaycana qarşı bütün sahələrdə — o cümlədən, mədəniyyət sahəsində sərhədsiz müharibə aparır. Məqsədə çatmaq üçün bütün vasitələrdən istifadə edən ermənilər Qarabağın tarixi, maddi-mədəniyyət nümunələrini erməniləşdirir, regionun aborigen əhalisi olması barədə uydurmaya dünyanı inandırmaq üçün sübutlar axtarır.

Davamı →