Sürrealizm və Salvador Dali

Əslində dahilik çətin, qarışıq, anlaşılmaz olanı insan üçün sadələşdirmək, əlçatan eləməkdir. Sürrealistlər isə çətini asanlaşdırmaq yerinə qəlizləşdirir, tamaşaçını çıxılmazlığa salır.

XX əsr avanqard cərəyanlarının ən sonuncusu olan sürrealizm fransız dilində “realizmdən üstün» anlamındadır. Bu cərəyan Avstriya psixiatrı Ziqmund Freydin nəzəriyyəsi, irrasionalizm (duyğuları idrakın əsas özəlliyi kimi qəbul edən fəlsəfi təlim) və alogizmə (məntiqsizlik, idrakı inkar edən düşüncə tərzi) söykənir. Adıçəkilən cərəyan ötən yüzilin 20-ci illərində Fransada ədəbiyyatçılar arasında yaranıb. Ədəbiyyatda Luis Araqon, Pol Elüar və başqaları bu cərəyanın ilk nümayəndələri sayılırlar.

Z.Freydin “şüurdan instinktə keçid üçün azad assosiasiya nəzəriyyəsi” üzərində qurulan sürrealizm XX yüzildə ən məşhur və uzunömürlü sənət cərəyanlarından biridir. Bu cərəyan I Dünya müharibəsi illərində psixiatriya sahəsində işləyən və Freydin düşüncələriylə yaxından tanış olan Andre Breton tərəfindən sistemləşdirilib. 
Davamı →

Altaylar - türkün ruhu yurd yeri

Dünyada Altay qədər türklərə əziz olan bir yurd yeri tapmaq mümkün deyil. Altay dünya türklərinin anası hesab edilir desək, bəlkə də, səhv etmərik. Bunun da səbəbləri aydındır. Belə ki, bu gün gündoğandan günbatana kimi səpələnmiş bütün türk xalqlarının məhz Altaylardan çıxdığı və Altayın türklərin ilk yurd yeri olduğu məlumdur. Təsadüfi deyil ki, qədim türklər Altayı altun, al-tan adlandırmışlar və tədricən bu söz Altay halına düşüb. Türk xalqlarından danışarkən onların milli kimlikləri və dilləri məhz Altay dilləri qrupu ilə müəyyən edilir.

Altay dünya sivilizasiyasına möhtəşəm bir mədəniyyət bəxş edən qədim şumerləri, kuşanları, osmanlıları və digərlərini verib. Yeri gəlmişkən, şumerlərin eramızdan 3000 il əvvəl Mesopotamiyaya məhz Altaylardan köç etdikləri barədə kifayət qədər tarixi sübutlar var. Şumerlərin Altaylardan çıxdığını bu yaxınlarda Ursul çayı ətrafında yerləşən Karakol (Qaragöl) kəndində üzə çıxarılan qədim məzarlıq da təsdiq edir. Bu məzarlıqda tapılan qədim mədəniyyət nümunələri eramızdan 3000-3500 il əvvəllərə aiddir və onlar şumer mədəniyyət nümunələri ilə sanki əkizdir. Bundan əlavə, son arxeoloji qazıntılar zamanı üzə çıxarılan analoji mədəniyyət nümunələri şumer mədəniyyət nümunələrindən daha qədimdir və bütün bunlar da şumer sivilizasiyasının köklərini Altaydan aldığını göstərir və şumerlərin özləri ilə Mesopotamiyaya böyük bir elmi, mədəni bilik xəzinəsi gətirdikləri şübhə doğurmur.
Davamı →

Frida Kahlo | İztirablarla dolu taleyi olan rəssam

Frida KahloFrida Kahlo məşhur meksikalı rəssamdır. Kommunist, ekspressiv və ekssentrik olan Frida ölümündən əvvəl çox az müddətdə şöhrət qazanıb. Hazırda onun rəsmlərinin milyon dollarlıq dəyəri var. Fridanın şöhrətinə bir çoxları paxıllıq edərdi, amma onun taleyinə heç kim paxıllıq etməz…

6 yaşında olarkən Frida poliomielit keçirir. Bunun nəticəsi olaraq onun sağ ayağı sol ayağı ilə müqayisədə inkişafdan qaldı, arıq və nisbətən gödək oldu. Bir sözlə, sağ ayaq sanki “qurudu”. Buna görə də Frida bütün ömrü boyu ağsayır, ayağını gizlətmək üçün uzun şalvar və donlar geyinirdi. Uşaqlıqda keçirilən xəstəlik Fridaya həmyaşıdları arasında “taxta ayaq” ləqəbi qazandırmışdı, ancaq bu hələ harasıdır ki… 

Fridanın əzabları növbə ilə onu gözləyirdi. 12 il sonra Frida dostu Alexandro ilə dəhşətli avtoqəzaya düşür – onun olduğu avtobusla tramvay toqquşur. Alexandro bu qəzadan canını yaxşı qurtara bilir. Frida isə elə zədələnir ki, həkimlər bütün ümidlərini itirir. Dəmir çubuq Fridanın qarnından girib çanağından çıxıb. Bütün bunlara baxmayaraq Frida həyatda qalır, yaşamaq üçün güc tapır. Frida 32 əməliyyat keçirir, illərlə gips və əlil arabasında qalır və ömürlük dözülməz ağrılar yaşayır.
Davamı →

Azərbaycan şərabları

Azərbaycanda şərabçılığın tarixi uzaq keçmişə gedib çıxır. Qədimzamanlardan Xəzərin sahilləri üzümçülüyün geniş inkişaf etdiyiərazilər kimi tanınmışdır. Azərbaycan ərazisində aparılan arxeolojiqazıntılar nəticəsində o da aşkar edilmişdir ki, şərabçılıq lap qədimdövrlərdən yerli əhalinin əsas məşğuliyyət növlərindən biri olmuşdur.

Azərbaycan tarixinin islama qədərki dövrünə aid mənbələr sübutedir ki, bu diyarda üzüm hələ qədim zamanlardan həm təzə halda, həmdə emal sənayesində istifadə olunmaq məqsədilə becərilmişdir.
Davamı →

Feyxoa dolması

Feyxoa dolmasıƏrzaqlar:
600qr. feyxoa,
50-60 qr. düyü,
300 qr.qoyun əti,
100 qr. soğan,
zövqə görə duzvə istiot.

Hazırlanması:
Çox iri və bərk feyxoanı yuyub gül tərəfdən kəsib, içini ovuruq.Əti maşından keçiririk, pörtlədilmiş soğanı və düyünü əzib, xırda-xırda doğrayıb ətə qatırıq.

Hazırolmuş əti feyxoanın içinə doldururuq. Tavaya yığıb sobada bişiririk.Hazır olandan 5 dəqiqə sonra süfrəyə vermək olar.
Davamı →

Lobya şorbası

Ərzaqlar:
150 qr. kolbasa,
250 qr. hisəverilmiş donuz budu,
150 qr. quru lobya,
150qr. kök,
50 qr. cəfəri kökü,
50 qr. kərəviz kökü,
80 qr. baş soğan,
1 diş sarımsağ,
50 qr. çəkilmiş qırmızı bibər,
50 qr. un,
50 qr. bitki yağı,
200 qr. xama,
Davamı →

Berlin Divarı – Utanc Divarı

İkinci dünya müharibəsində məğlubiyyətindən sonra Almaniya, Qərbi və Şərqi olaraq iki yerə bölünmüşdü. Bu bölünmədən sonra kütləvi olaraq insanların köçünün qarşısının alınması üçün fiziki olaraq da bölünmə əmri verildi, yəni Berlin divarının inşasına başlandı. Şərqi Almaniya məclisinin qərarına əsasən 1961-ci ildə sərhəddən keçid qadağan edildi və bu divar tikilməyə başlandı.

Əsas məqsəd SSRİ tabeliyində olan Şərqi Almaniyadan Qərbi Almaniyaya kütləvi köçün qarşısının alınması idi. Bu divarın inşasına verilən qərar digər tərəfdə yaxınları qalan insanlar üçün daha böyük bir problem idi. Divarın tikintisindən sonra belə, sərhəddən keçmə cəhdləri davam edirdi. Sərhəd işçiləri tərəfindən tutulan insanlar ya öldürülür, ya da həbs cəsası alırdılar. Hər şeyə rəğmən sərhədi keçməyi bacaran insanlar da mövcud idi. Onlar bunu maşın baqajında, çantaların içində və ya müxtəlif yollarla edirdilər. Sərhədi keçmək istəyərkən həyatını itirənlərin sayı isə dəqiq bilinmir.
Davamı →

Opera nədir?

«Opera» italyan dilində "əsər" deməkdir. Opera söz və musiqinin, oxuma və səhnə hadisələrinin, vokal və instrumental ifanın vəhdətindən yaranmışdır. Başqa sözlə desək, opera poeziyanın, dramatik teatrın, rəngkarlığın, plastikanın, vokal və instrumental musiqinin sintezindən ibarətdir. Onun əsas mövzusunu xeyirlə şərin, işıqla qaranlığın, məhəbbətlə nifrətin mübarizəsi təşkil edir. Opera musiqiyə söykənən dram, yaxud komediyadır. Operada dramatik mətnlər müğənnilərin oxuması ilə təqdim olunur. Bu, həmişə orkestrin müşayiətilə baş verir.

İlk operanın vətəni İtaliyadır. O, incəsənətin digər növlərinə nisbətən gənc janr hesab olunur. Rəngkarlıq, heykəltəraşlıq, memarlıq, vokal musiqisi minilliklər boyu inkişaf etdiyi halda, ilk operalar XVI və XVII əsrlərin qovşağında meydana gəlmişdir. Özünün tarixi və bədii dəyərini indimizə qədər qoruyub saxlayan ilk operanın müəllifi İtaliyanın dahi bəstəkarı Klaudio Monteverdidir. Onun musiqili nağıl adlandırdığı «Orfey» operası 1606-cı ildə səhnəyə qoyulmuşdur. Sonralar Avropanın digər ölkələrinə də yayılmış bu yeni incəsənət janrına müxtəlif adlar verilmişdir. Fransada qəhrəmanlıq operalarına «musiqili faciə» deyirdilər. Almaniya və Avstriyada alman mətninə yazılan, həm danışıq, həm də oxumaqla cərəyan edən əsərlər «oxumaqla gedən pyes» adlanırdı, Rusiyada operaya «səslə oxumaq dramı» adı verilmişdi.
Davamı →

Jan-Bedel Bokassa və onun özünəməxsus tacqoyma mərasimi

Mərkəzi Afrika Respublikasının prezidenti Jan-Bedel Bokassa 1966-cı ildə hakimiyyəti ələ keçirir. Növbəti il o ölkənin minlərlə vətəndaşını repressiyaya məruz qoyur, dantistləri qadağan edir və özünü dövlətin əbədi rəhbəri elan edir. Lakin bu ona azlıq təşkil edirdi.

Bokassa 1976-cı ildə özünü İmperator elan edir. Onun tacqoyma mərasiminin hazırlıqları 1 il tələb edir. Məraminin xərcləri isə milyard dolları geridə qoyurdu. Bu vəsaitin böyük bir hissəsi isə əhalidən və əcnəbi şirkətlərdən müsadirə edilmişdi. Tacqoyma mərasiminə bütün ölkələrin rəhbərləri dəvət olunsalar da, onlardan heç biri gəlməmiş, bəziləri hətta öz səfirlərini belə göndərməmişdi.
Davamı →

Yataq otağı

Yataq otağı əsasən rahat istirahət, yatmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur, bu da mənzildə yataq otağının yerini qabaqcadan müəyyən edir. Yataq otağını iş kabineti ilə birləşdirmək məsləhət deyil, çünki sakitlik atmosferini yaradan boğuq tonlarda, seyrək işıqda işləmək çətindir. Kabinet üçün ən əlverişlisi neytral rənglər, mebelin aydın konturları və yönəldilmiş işıqdır.

Yataq otağının əsas təyinatı – istirahət və yatmaq yeridir, ona görə də onun əsas atributu çarpayıdır. Çarpayı mütləq rahat olmalıdır. Döşəyin codluğunu onun üstündə yatan adamın istək və fiziki xüsusiyyətlərinə uyğun tənzimləmək lazımdır. Məsələn: uşağa və yaşlı adama kifayət qədər möhkəm döşək lazımdır.
Davamı →