Рейтинг
0.00

elektron biznes

7 üzv, 14 topik

Oyuncaq satışı saytı

Çoxlarımızın evində körpə var, ya da yaxın gələcəkdə körpə olacaqJ
Körpə olan evdə isə oyuncaqların olması mütləqdir. Oyuncaqlar uşağın həm fiziki, həm də əqli inkişafını sürətləndirir, onların fantaziyasını genişləndirir.
Pedaqoqlar deyir ki, uşağın böyüməsində onun validenylərdindən sonra ikinci əsas rolu məhz oyuncaqlar tutur.

Yaşına uyğun oyuncaq seçilsə, körpənin zəka inkişafına böyük təkan vermiş oluruq. Uşağın ad günündə də oyuncaqdan yaxşı hədiyyə tapmaq çətindir.
Bəs yaxşı,oyuncağı hardan və necə almalı?


Ardı →
 

ALSEVIN: alıb-sevindirən sayt

Azərbaycanda ən yaxşı internet-maqazin olmaq. Məhz bu məqsədi alsevin.az saytının yaradıcıları öz qarşılarına qoyublar.

Saytın adı yaddaqalandır: Al+sevin=alsevin.az. Bir tərəfdən sayt çox sadədir və xarici  xarici internet-dükanlarda olan mürəkkəb funksiyalar burda yoxdur. Digər tərəfdən saytın dizaynı fərqlidir və insanı darıxmağa qoymur.al+sevin

Alsevin.az saytının yaradanlar haqqında səhifəsində özləri haqqında yazılıb. Değerli dostum kardeşim Süleyman Dəmirəl Tural Kərimovun da üzərində çalışdığı bu layihənin uğurlu olacağına əminəm.

Bakı daxilində çatdırılma pulsuzdur. Özünüzə yaxud başqasına hədiyyə almaq istəsəniz, ən yaxşı internet-mağazaya üz tutun. Ucuz qiymət, pulsuz çatdırılma, online ödənişin yer aldığı alsevin.az saytı onlayn-maqazinlər içində ən qabaqcıl yerlərdən birini tutacaq.


Ardı →
 

Elektron maliyyə mənbələri

Statistik məlumatlara görə dünyanın ən inkişaf etmiş ölkələrində ən böyük gəlirlər informasiya texnologiyalarından (İT) əldə edilir. Daha böyük gəlirlər isə, internet üzərindən həyata keçirilən reklamlar vasitəsi ilə əldə edilir. Buna əyani misal olaraq, dünyada informasiya-kommunikasiya texnologiayaları sektorunda ən çox gəliri olan şirkət kimi tanınan Google korporasiyasını göstərmək olar. Bu şirkətin yaranma tarixinə qısa nəzər salsaq görərik ki, Google fəaliyyətə başlayanda genişmiqyaslı layihələr həyata keçirmək üçün investisiya yatırmaq iqtidarında olmayıb. Sadə dildə desək, dünyanın nəhəng İT şirkəti hər şeyi sıfırdan başlayıb. Amma çox keçmir şirkət internet üzərindən reklam yaymaqla məşğul olur ki, bu da uğurlu fəaliyyətin başlanğıcı olur.


Ardı →
 

Elektron Ticarətin Təhlükəsizliyində SET Və SSL Protokollarının Rolu

Planetin aparıcı səkkiz ölkəsi tərəfindən imzalanmış Qlobal İnformasiya cəmiyyətinin Okina xartiyasında deyilir ki, informasiya kommunikasiya texnologiyaları iyirmi birinci əsrin cəmiyyətinə təsir göstərən əsas faktorlardan biridir. Son zamanlar bilavasitə maliyyə–kredit institutlarının iştirakı ilə həyata keçirilən İnternet şəbəkəsi üzrə fəaliyyət göstərən ticarət və ya elektron kommersiya strukturları inkişaf etməyə başlamışdır. Bu ticarət növü xüsusilə elektron bazardan əhalinin və müəssisələrin daha çox istifadə edə biləcəyi yerlərdə daha çox məşhur olmağa başlamışdır.


Lakin, elektron kommersiyanın daha çox inkişaf etdiyi xarici ölkələrdə ticarət sövdələşmələrinin və ya məhsulların həcmi adətən 300–400 dollarla məhdudlaşdırılır. Bu, kompüter şəbəkələrində informasiya təhlükəsizliyi probleminin kifayət dərəcədə həllini tapmaması ilə əlaqədardır. BMT komitetinin onunla bağlı mübarizə ilə verdiyi qiymətləndirməyə əsasən, kompüter cinayətkarlığı beynəlxalq problemlərdən birinin səviyyəsinə gəlib çıxmışdır. Bəzən ABŞ-da cinayətkarlığın bu növü narkotik və silah ticarətindən sonra gəlirliliyinə görə 3 – cü yeri tutur.


Ardı →
 

Bioloji göstəricilərdən istifadə etmə(biometriya)

Elektron ödəmələr zamanı insanların bioloji göstəricilərinin istifadə olunmasında məqsəd kredit kart və elektron fırıldaqçılığın minimuma endirilməsidir. Təhlükəsizlikdə məhz bioloji göstəricilərin istifadə olunmasının səbəbi onların üzünün köçürülməsi və eyni oxşarını tapmaq çətin və mümkünsüzdür. İnsanları bioloji göstəricilərinə görə təsbit olunması yeni deyil və mühafizə orqanlarında, bəzi gömrük postlarında və hava limanlarında istifadə olunur. Elektron məkanda, elektron ödəmələrdə isə bu texnologiyadan istifadə vaxtı 8-9 ilə yaxındır istifadə olunur.
Bu gün istifadə olunan əsas bioloji göstəricilər aşağıdakılardır.
  • Barmaq çapı

  • Sifətin tanınması

  • Gözün tanınması

  • Səsin tanınması

  • Kompyuterin yazı xəttinin analizi.

Ardı →
 

Elektron bankinqin təhlükəsizliyi-2

Keş-funksiya. Məlumatın tamlığının qorunması
Adətən Məlumatın tamlığının qorunması ( MTQ ) birlikdə keş-funksiya da tətbiq olunur. Bu funksiyalar göndərənin  əsilliyinin tanınması ilə bərabər, MTQ-ı da sığortalayır, məlumatda sızma baş vermir və qəbul edən məhz göndərən tərəfindən göndərilən informasiyanı əldə edir.
Keş-funksiya – informasiyanın emalı prosesidir, əməliyyatın sonunda sıxılmış ölçüdə simvollar ( icmal informasiya ) sırası formalaşır. Keş-funksiya informasiyasınin əməliyyatı zamanı mətndə xırda dəyişiklik icmalın dəyişməsinə gətirib çıxarır. Beləliklə informasiya mətninə əlavə olunmuş istənilən sızdırma, icmalda özünü büruzə verir.
Keş-funksiyada tətbiq olunan alqoritmlər aşağıdakılardan ibarətdir:


  • Göndərilməzdən əvvəl informasiya keş-funksiyanın köməyilə emal olunur. Nəticədə onun sıxılmış variantı (icmal) alınır. Informasiyanın özü isə dəyişmir və yuxarıda deyilmiş üsullarla şifrələnərək əlaqə kanalları vasitəsilə ötürülür.

  • Alınmış icmal göndərənin bağlı açarı ilə şifrələnir ( ERİ imzalanır ) və qəbul edənə informasiya ilə birlikdə göndərilir.

Ardı →
 

Elektron imza

Elektron imza məlumatı öhdəliklə əlaqələndirmək və ya məlumatın həqiqiliyini müəyyən etmək məqsədi ilə iştirakçı tərəfindən yerinə yetirilmiş və ya qəbul edilmiş, elektron vasitələrlə realizə olunmuş istənilən simvol və ya prosesdir. Elektron imzanın əsas funksiyası, adi imza kimi, müəllifin identifikasiyasıdır. Kağız sənəd dövriyyəsində olduğu kimi, elektron imzanın varlığı hələ sənədin həqiqiliyinə dəlalət etmir. Elektron imzalar ailəsinə rəqəm Imzası texnologiyası, müəyyən biometrik verilənlər əsasında identifikasiyanı aparmağa imkan verən texnologiyalar (barmaq izləri, səsin tembri, göz toru damarlarının yerləşmə şəkli, əl imzası zamanı xətlərin xronometrajı və başqa biometrik amillər),həmçinin əsasında müxtəlif smart-kartların və digər aparat açarlarının istifadəsi dayanan texnologiyalar aid edilir. Sadalanan bütün texnologiyalar (smart-kartlar istina olmaqla) — şəxsiyyəti identifikasiya etmə texnologiyalarıdır.


Ardı →
 

Elektron bankinqin təhlükəsizliyi-1

Bankların informasiya təhlükəsizliyi strategiyası digər biznes strukturları və təşkilatların strategiyalarından əsaslı fərqlənir. Bu ilk növbədə bankların fəaliyyətinin ictimai xarakteri və təhlükələrə daha çox məruz qalması ilə bağlıdır. Ona görə bankların informasiya təhlükəsizliyi aşağıdakı spesifik faktorları nəzərə almalıdır.
1 Bank sistemlərində saxlanılan və emal edilən informasiya real pulu ifadə edir. Kompüterdə olan məlumat əsasında ödənişlər aparıla, kredit açıla, pul köçürülə bilər. Aydın məsələdir ki bu informasiyadan qeyri-qanuni istifadə ciddi ziyana səbəb ola bilər.
2. Bank sistemlərində olan informasiya çoxlu sayda insanın maraqlarına toxunur. Bir qayda olaraq bu məlumat məxfidir və bank bu məxfiliyin qorunmasında müştərilərinin qarşısında cavabdehdir.


Ardı →
 

Elektron bankinqin fəaliyyətini təmin edən sistem və proqram təminatları

Bankinq sisteminin tamamilə avtomatlaşdırılması və sürətli işləməsi üçün bir çox proqram təminatlan (software) işlənib hazırlanıb. Bu proqram təminatları biznes əməliyyatlarının aparılmasını sürətləndirir və müştərilərin tələblərinə cavab verməyə imkan verir, Geniş yayılmış bankinq proqram təminatlarına BankONet, Macrobank4, PowerCard, [email protected], FinnOne və s misal göstərmək olar.


BankONet proqramı bankın müştərilərini effektiv onlayn bankinq xidmətləri ilə təmin edir. Bu proqram təminatı müştərilərə xidməti bankın internet saytı vasitəsilə təmin edir. Bankonet proqramı hesab sahiblərinə fərdi kompüterləri vasitəsilə əməliyyatları aparmağa imkan verir. BankONet xidmətlərinə aşağıdakılar daxildir: köçürmələrin aparılması, balans haqda məlumat, kartlarla xidməti təmin edir və s. Bu sistemin başqa bir xidməti BankOLine adlanır, bu xidmət də istifadəçilərə fərdi kompüterlər vasitəsilə əməliyyatlar aparmağa Imkan verir. BankOline xidmətinin fərqli cəhəti odur ki, bu xidmət bankın məhsul və xidmətləri, filial və ATM şəbəkələri, investisiya imkanları, ssuda və faiz haqda məlumatı e-mail və ya ismarıc vasitəsilə təmin edir. BankONet bankinq proqram təminatının funksiyalarını 2 qrupa bölmək olar: fiziki şəxslərə göstərilən bankinq xidməti və korporativ bankinq. Fiziki şəxslərə göstərilən xidmət vasitəsilə istifadəçi hesabını yoxlaya, ssuda üçün müraciət edə, Kredit/Debet kartları əldə edə, depozit aça, qəbzləri ödəyə bilər. Korporativ bankinq funksiyası ödənişin statusunu yoxlamağa, balans haqda məlumat almağa, akkreditiv açmağa imkan verir. BanONet aşağıadakıları təklif edir:


Ardı →
 

Müasir dövrdə elektron bankinq

Ticarət və iqtisadiyyatda baş verən dəyişikliklərdə informasiya texnologiyaları aparıcı qüvvə kimi çıxış edir. 1950-ci illə müqayisədə qlobal ticarət 50 dəfə daha genişdir, və genişlənməkdə davam edir. Informasiya texnologiyası informasiyanın saxlanması, dəyişdirilməsi, ötürülməsi və qorunması üçün kompüter və proqram təminatının istifadəsidir. Texnologiyanın əlçatan, nisbətən ucuz və istifadəyə daha rahat olmasının dünya ticarəti və kommersiyasına böyük təsiri olmuşdur. Internet və WWW-nin yayılması ilə şirkətlər informasiya texnologiyalarına biznes aləti kimi, istifadəçilər isə informasiya texnologiyalarına yalnız məhsul və xidmətlərin əldə edilməsi imkanı kimi yox, həm də informasiya mənbəyi kimi də baxmağa başlayırlar. Bu da elektron kommersiya adlanan 21-ci əsrin fenomeninin inkişafına gətirib çıxarır. E-kommers çox sürətlə inkişaf edən sahədir, hansı ki iqtisadiyyatı, bazarı, sənaye strukturlarını dəyişir. E-kommersin inkişafı ilə əlaqədar olaraq bir çox biznes sahələri öz fəaliyyət strukturunu dəyişmişlər. Bu sahələrdən biri də bankinqdir. Hazırda banklar bir çox xidmətlərini onlayn rejimdə reallaşdırırlar, bu da elektron bankinqin adlanır.
Elektron bankinq dedikdə-texnika və texnologiyanın ən son yeniliklərinin ənənəvi bankçılıq sisteminə tətbiqi nəticəsində proses və əməliyyatların elektronlaşması, ənənəvi bankinqin kompüter, internet, bankomatlar vasitəsilə əvəz olunması başa düşülür.


Ardı →