Görkəmli reklamçı D. Oqilvi belə nəzəriyyə formalaşdırmışdır ki, reklama hər bir malın nüfuzu haqqında fikir formalaşdıran rəmz (əlamət, işarə) kimi baxmaq lazımdır. Obraza (Bilding) quruluş vermək reklamın ən müasir üsullarından biridir. Əgər sənayeçilər öz reklamlarını buraxdığı malların nüfuzunu qaldırmağa və xoş təəssuratlar yaratmağa yönəltmişlərsə, onda  nəticə etibarilə onlar bazarın çox hissəsini əhatə etməklə xeyli gəlir əldə edir. Reklamın səmərəliliyindən istifadə edən “Adidas”  firması dünyada sağlam həyat obrazı, idman nəaliyyətləri, “Rolleks” saatı, “Kross” avtoqələmi və s. təbliği ilə biznesmen roluna girmişdir.
Qərb mütəxəsislərinin fikrincə  hazırda malların rəqabəti brendlərin rəqabətinə çevrilmişdir. Rusiyalı  reklamçı İ.Rojkov yaranmış vəziyyətə belə qiymət verir.: “Brendinq- bu istehlakçıların alıcılıq qabiliyyətinə: malları qablaşdırma, nişanlama, reklam müraciətləri,  seyl promouşn materialları və s. digər reklam elementləri vasitəsilə mallar haqqında birgə fikir formalaşdırmaq, onların obrazını yaratmaqla istehlaka təsir göstərən fəaliyyət formasıdır”.

Ardı

Bildiyimiz kimi, müasir reklamın tarixi kökü ABŞ-da başlamış, 150-200 illik bir tarixə malikdir. O vaxtlar şəhər mühitində tətbiq olunan reklamlar burjua elementi kimi qəbul olunmuş və kapitalizmin inkişafında böyük rolu olmuşdur. Kapitalizmə yeni qədəm qoymuş Rusiyada və xüsusilə də Bakıda bu sahə daha intensiv olaraq insan həyatına daxil olmuşdur. O dövrdə Rusiyada və Azərbaycanda reklam plakat mənasında göstərilirdi. Plakat ( fransız sözü olub- elan, afişa deməkdir) artıq o dövr insanlarının həyatında istehsalçı – istehlakçı münasibətlərinin qurulmasında və şəhər mühitində məhsul və fəaliyyət haqqında informasiyanın çatdırılmasında böyük rol oynayırdı. Plakatların reklam vasitəsi kimi tətbiqi çox çeşidliliyi mətbəələrin və şrift mədəniyyətinin yüksəlməsinə, reklam qrafikasının təkmilləşməsinə gətirib çıxarırdı. Belə bir şəraitdə də ölkəmizdə reklam bazarının ilkin forması formalaşmağa başlamışdır.

Azərbaycanda reklam işi öz fəaliyyətinə 1992 – ci ildə İcra Hakimiyyətindəki Şəhər tərtibatı, Reklam və Dizayn idarəsinin başlamışdır. Azərbaycan Respublikası müstəqillik əldə etdikdən sonra, 1995 — ci ildə   qəbul etdiyi “Konstitusiya” – ya görə ölkənin əsas istiqamətlərindən biri kimi bazar iqtisadiyyatına uyğunlaşması göstərilir.

Ardı

Mənası «qışqırmaq, səsləmək» olan reklam anlayışının kökü çox qədim dövrlərə gedib çıxır. Müasir dünyada isə reklam müstəqil KİV-in etibarlı maliyyə mənbəyi olmaqla yanaşı, medianın azad söz ifadəçisi kimi yaşamasını təmin edir.  Çağdaş dünyada azad reklam işinin təşkili ilə bağlı zəngin təcrübə və hüquqi baza mövcuddur.

Beynəlxalq Reklam Məcəlləsinin əsas prinsiplərində göstərilir: «Reklam qüsursuz, ədəbli, doğru-düzgün olmalıdır, reklam lövhəsi hazırlanarkən cəmiyyət qarşısında məsuliyyət hissi qorunub saxlanmalıdır,  heç bir reklam müraciəti  reklama  ictimai inamı qırmamalıdır». Təbii  ki, göstərilən tələblərə  məhəl qoymanda  inam qırılır. Reklam yayıcısı olan qurum və yaxud teleticarətlə məşğul olan kanal ictimai fikri, qınağı nəzərə almayıb para qazanmaq məqsədilə nəyi gəldi, necə gəldi verirsə və yaxud küçələdəki reklam lövhələri harada gəldi  yerləşdirilirsə, onda beynəlxalq Reklam Məcəlləsinin prinsiplərindən danışmağa dəyməz.

Ardı

Biznesdə 100 illik tarix olduqca böyük nailiyyətdir. Bütün bu illər ərzində bp ilkin cığır açan bir şirkət olub və indi də belə təşkilat olmaqda davam edir. Son aylar bp ətrafında söz-söhbətlərin ara verməməsinə baxmayaraq,  konsern bu gün də liderliyini əldən vermir. bp yaşayır, baş verən hadisələri araşdırır, tədbirlər həyata keçirir. 100 illik tarixi olan bu təşkilatın tarixi yəqin ki, çoxlarına maraqlı olar. Gəlin bu tarixi biz də vərəqləyək...
bp -nin rəsmi tarixi 1909-cu ildən başlansa da, şirkətin əsası 1901-ci ildə ingilis Uilyam Noks Darsinin cəhdləri sayəsində qoyulmuşdur. O, İran şahından müsbət cavab aldıqdan sonra qarşısında İranda neft ehtiyatlarının axtarışı və kəşfi ilə məşğul olmaq imkanı açılmışdı. Düzdür, şahın icazəsinə görə, Uilyamın  görəcəyi işlər yalnız Rusiya ərazilərinə yaxın olan beş əyalətdə məhdudlaşdırılmışdı. İlk vaxtlar o, Corc Reynolds adlı mühəndisi özünə köməkçi götürür. Corc İran ərazisində neft yataqlarının axtarışı ilə məşğul olur.
İran çoxlu mənfilikləri olan maraqlı ölkədir: XX əsrin əvvəllərində əlverişsiz iqlim şəraiti, çətin yolları, qeyri-sabit siyasi vəziyyəti olan bu ölkədə Reynoldsun missiyası həqiqətən ağır idi. Vaxt gedir, neft yataqları tapılmırdı. Tərslikdən də Uilyamın səhhəti gündən-günə pisləşirdi.

Ardı

Siz müəyyən bir həddə çatmısınız və bundan sonra necə hərəkət etməli olduğunuzu bilmirsiniz?  Kompaniyanın gəlirliyi aşağı düşüb? İş gedir, amma siz effektivliyi hiss edə bilmirsiniz? Bütün bunlardan baş çıxarmağa yaxşı, savadlı şəkildə hazırlanmış strateji marketinq planı kömək edə bilər.


Ardı

Biz də veriliş bir yana, reklam fasilələrində dilxor olmağı yox, əksinə maraqlı reklam çarxlarına baxaraq əylənmək istəyirik. Təəssüf ki, yerli televiziyalardakı milli reklamlar sadə, sönük,naşı hazırlanması səbəbindən tamaşaçı diqqətındən kənarda qalır. Axı biz qonşu tv, xüsusən də dilinə bələd olduğumuz türk tekanallarındakı reklamlardan aldığımız ləzzətı məgər döğma reklamlarımızdan ala bilmərikmi?
TV reklamlarının çəkilişi və yayımı kifayət qədər xərc tələb edir. Elə bu səbəbdən reklam sifarişçıləri çəkiliş etmədən öz məhsullarını xam şəkildə təriflətməyə üstünlük verirlər. Son vaxtlar yerli telekanallar da dəb halına düşmüş varianta əl atıblar. Sayı bilinməyən şadlıq saraylarının dəbdəbə və qəliz menyusunu tərif edən rolikləri təqdim etmək, veriliş adı altında qadın salonlarını tərifləmək, studiyanının içindəcə “Ərzaq malları” mağazasını açmaq. Sonuncunun ən “yaxçı” təqdimatını isə özünü sevimli aparıcı hesab edən AtV-nin Zaurudu. O,elə verlişindəcə tərif etdiyi məhsullarına dequstatorluq edir, reklam hesabına yaxşıca doyur.

Ardı

Reklam mətnlərinin anlaşıqlığı və təsiri həm mətnlərin özlərindən, həm də onların oxucularından asılıdır. Mətn tərəfədən mühüm faktorlar kimi leksik minimum, sintasik struktur, eləcə də məzmunun quruluşu göstərilir. Oxucuya sosial-mədəni aspektlər (dil, sosial təbəqə), ilkin biliklər və intellektual bacarıqlar təsir edir.

Ardı

İnternetin müraciətə tez bir zamanda reaksiya göstərməsi onun ən fərqli xüsusiyyətlərindən biridir. Həmçinin kommunikasiya imkanlarının genişliyi, vaxta və məkana görə məhdudiyyətin olmaması, dəqiq ünvana müraciət, əlverişli surətdə bazarın şəffaflığı, rəqiblərin vəziyyətini çox qısa müddət ərzində təyin etmə, aktiv istifadəçilərin istehsal xərclərini artırması, istifadəçi üçün aydın və yüksək effektivlik, müştərini bir neçə qrupa bölmə imkanı, statistik analiz, imkanlarının genişləndirilməsidir. İnternetin əsas xarakterik xüsusiyyətlərindən biri onun sərhədsiz olmasıdır. O, yalnız poçt xidmətləri ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda effektiv reklam, marketinq, məhsulların alışı və satışı, müştərilərə müxtəlif xidmətlərin göstərilməsi və s. deməkdir. Hal-hazırda İnternet çox uğurla telefonu, faksı, ekspress-poçtu və s. kommunikasiya xidmətlərini əvəz edir. Bu isə öz növbəsində müəssisələrin, firmaların alıcı ilə birbaşa əlaqə saxlamasına imkan yaradır. Nəticədə informasiya mübadiləsinin bazar rəqabətini möhkəmlədərək istifadəçilərin tələbatının ödənilməsində öz əksini tapır.

Ardı

Malın tanıdılması üçün nə qədər vəsait sərf etmək lazım olduğunu dəqiq heç kim bilmir. Hamı üçün vahid bir düsturun çıxarılmasını mümkünsüz edən müxtəlif metodikalar, sahə xüsusiyyətləri və bir çox digər amillər mövcuddur. Pepsi, Coca-Cola, Puma, Adidas və digər bu kimi transmilli korporasiyaların brendləri ictimai miqyasda tanınsa da, onlar marketinqə milyardlarla dollar pul xərcləyir. Beləliklə, bu məqsədlərə nə qədər vəsait ayırmaq lazımdır?

İlk növbədə, qeyd edək ki, marketinq büdcəsi – şirkətin öz malını və ya xidmətini daha yaxşı tanıtmaq məqsədi ilə sərf etməyə hazır olduğu pul məbləğidir. Bu büdcədə reklamın da, təbii ki, öz yeri var, amma reklamdan əlavə, pul vəsaitlərinin qoyuluşu tələb olunan digər sahələrin də mövcud olduğunu başa düşmək lazımdır: buraya bazar tədqiqatı, məqsədli auditoriyanın axtarılması, rəqabətli təkliflərin öyrənilməsi və s. aiddir.

Ardı

Dünyanın ən məşhur bazar münasibətləri brendi olan JWT qarşıdakı ilidə istehlakçıların maraqlarını yönəldəcək və ya ona güclü təsir göstərəcək meyllərə dair 7-ci illik proqnozunu açıqlayıb.
Bəzi meyllərin mərkəzində davamlı iqtisadi güvənsizlik, yeni texnologiyalar və birgə məsuliyyət ideyası dayanır yaxud onların aparıcı qüvvəsini təşkil edir. Ehtimallara əsasən, inkişaf etmiş ölkələrdə “yeni normal” davamlı normala çevrildikcə iqtisadiyyat brendləri qiymətlərə həssas olan istehlakçılara daha açıq olmağa məcbur edəcək. Bununla bərabər, özünə yeni imkanlar açmağa qadir olan gənclər ilə birlikdə qarşıdakı çətin dövr müəssisəçilik yaradacaq.

Ardı