Tolerantlıq dərslərinə giriş

Gücümüz çatmadığımız hallar

Birdən düşündüm ki, sənət ki insanlar arasında harmoniya («qarmon» da bu sözdəndir), yəni uyarlıq yaratmaq iddiasındadır, insanlar arasında ən çox bölücülük salan nəsnələrdəndir. Yaşlı nəsil rəp «dır-dırına» dözə bilmir, gənc nəsil muğam «sızıltısına». Yaşlı nəsil Bakı göydələnlərindən deyinir, gənc nəsil bilmir, «bunnar” niyə deyinir?”
Eyni düşüncəni, yanılmıramsa, dinlə bağlı Kirkoqordan oxumuşdum. Dindar olan bu filosof mat qalırdı ki, dinlər insanları birləşməyə çağırır, ancaq işdə dürlü dinlər, təriqətlər törətməklə «kim düzdür, kim yaxşıdır» üstündə didişmə salır. Bu, nə sənətə, nə dinə yaraşan biabırçı durumun aradan getməsi üçün, artıq, adamları bezdirmiş tolerantlıq (dözümlülük) və «plyuralizm» (çoxculluq) sözləri, ideyaları var, ancaq di gəl ki:
Davamı →

Həndəsi fiqurlar, fır-fıralar və dünyanın sonu üzərinə düşüncə səpələntiləri

Dünyanın sonunu gözləyənlər sırasında durmasam da və hətta apokaliptik soraqlara azca qımışsam da indiyənəcən bu qonuda bir neçə müsahibə verməli olmuşam. Həvəssiz, ilhamsız bir neçə nəsnəni söylədim: Ortaçağda Katolik Avropasında xristianların İsusa inamının bir ayrılmaz yönü o idi ki, bu gün-sabah Qiyamət günü baş verəcək və Xristos möminləri xilas edəcək. Ancaq həmin dönəmdə hər il dünyanın sonunu gözləyən xristianlar, axırda, bezdilər və dində şübhə rüşeymləri cücərti verdi: əgər Qiyamət günü gəlmirsə, bəlkə dinimiz yanlışdır? Bax, belənçi quşquları yaxın buraxmamaq üçün də Ortaçağ Xristianlığından Məhşər gününun bəkləntisi, haçağ gəlməsi yığışdırıldı.
Davamı →

Xərçəngə səbəb olan 4 növ məhsul

Bütün dünyada xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkənlərin sayı ildən ilə dayanmadan artır. Alimlərin fikrinə görə, bunun səbəblərindən biri sağlam olmayan qidalanmadır. Mütəxəssislər xərçəng xəstəliyinə səbəb ola bilən 4 qrup qida məhsullarını təyin ediblər.

Şəkərlə zəngin olan qidalar
Şəkərdən sui-istifadə bir çox xərçəng növünün (düz bağırsaq, süd vəzi, sidik kisəsi, mədə, qida borusu və s.) riskini artırır. Şəkərin (qlükoza) orqanizmdə parçalanması xərçəng hüceyrələrinin artması prosesini stimullaşdırır.

Bu tək şəkərə deyil, şəkər əvəzedicilərə də aiddir. Mütəxəssislərin fikrinə görə, şəkər əvəzediciləri şəkərdən qat-qat daha ziyanlı və təhlükəlidir ki, onlardan tam imtina etmək lazımdır.
Davamı →

Limonad

Limonad sərinləşdirici alkoholsuz içkidir. Onun tərkibi limon şirəsi, şəkər və sudan ibarətdir. Limonad açıq-sarı rəngdə, limon qoxusuna və təravətləndirici dada malik olur. Limonadı ilk dəfə XVII əsrdə Fransada I Lüdovik dövründə sarayda hazırlamışlar. Sarayda limon şirəsi və zəif limon tinkturasından limonad hazırlanmışdır. Deyilənlərə görə onun hazırlanmasına səbəb təsadüf nəticəsində bir monarxın limos şirəsinin üzərinə şəkər atması olub. Həmin dövrdə kral bu içkini çox bəyənmiş və bütün əhaliyə isti günlərdə limonad içməyi əmr etmişdir.

Kütləvi surətdə satılan limonadın tərkibi limon şirəsindən, limonada dad və rəng verən süni qarışımdan ibarət olur. Onun hazırlanması zamanı şəkərdən, rəngləndiricilərdən, müxtəlif meyvələrin şirələrindən istifadə edilir. Limonadı konservləşdirərkən isə müxtəlif kimyəvi konservantlardan, qida qatqılarından, ortofosfor turşusundan, benzoate natri və aspartamdan (şəkərəvəzedicilər) istifadə edilir. Limonadın bir çox növləri vardır. Bunlara Sitro, Düşes, Limonad, Buratino, Kren Soda, Baykal, Tərxun və s. aiddir. Limonad 0,5-2,5 litrlik şüşə və ya plastic qablaşdırmalarda satılır.
Davamı →

Boşanmış psixoloqdan qızıl dəyərində evlilik məsləhətləri

16 illik evliliyi boşanma ilə nəticələndi və o da, izləyicilərinə tövsiyələr etdi. Tövsiyələrində bir az peşmanlıq da hiss edilirdi. Boşanmış amerikan psixoloq Gerald Rogersin tövsiyələri izləyicilərindən minlərlə bəyənmə və rəy aldı. Gerald Rogers tövsiyələrinin bəlkə başqa münasibətlərini xilas edəcəyini düşünərək, Facebookda bunları yazdı: “Çox sevdiyim bir qadını 16 il davam edən bir evlilikdən sonra itirmiş biri olaraq sizə bəzi məsləhətlər vermək istəyirəm.” Onun bəzi tövsiyələrini sizlərə təqdim edirik:

Münasibətiniz barəsində tənbəl olmayın!
Unutmayın ki, ürək əmanət ediləcək ən vacib, ən müqəddəs xəzinə olduğu halda, o, sizi seçdi. Buna görə də münasibət barəsində qətiyyən tənbəl hərəkət etməyin. Bir münasibətdə yadınızda saxlamalı olduğunuz ilk şey nə qarşınızdakının sizə aid, nə də sizin qarşınızdakına aid olduğunuz gerçəyidir. Ona evlənmə təklif etdikdə onun ürəyinin sahibi olmaq və bunu qorumaq üçün istədiyi və layiq olduğu insan olmağa söz vermiş olursunuz.
Davamı →

Ekranlaşdırılmış ədəbi əsərlər - Qoca və dəniz

  • Esse
Yazıçıya dünya şöhrəti gətirən, Nobel mükafatına layiq görülən əsər Santyaqo adlı qocanın dənizdə marlin balığını tutmasından, onun nəhəng balıqlarla mübarizəsindən bəhs edir.

84 gün dənizə balıq ovuna çıxan, lakin bir balıq belə tutmayan qocaya qəsəbədə hamı uğursuz kimi baxır. Yalnız balaca dostu Manolindən başqa. Manolinin atası ona Santyaqo kimi bəxti gətirməyən balıqçı ilə dənizə çıxmağa qadağa qoyur və ancaq uğurlu balıq ovu edənlərlə işləməyi tapşırır. Amma oğlan tez-tez qocanı yoluxur, onun qayğısına qalır. Onların söhbətinin əsas mövzusu Santyaqonun gəncliyi, dəniz, balıqlar və qocanın pərəstişkarı olduğu, beysbol oyunçusu Co Di Madcodur (amerikalı beysbolçu, beysbol tarixində ən görkəmli nümayəndələrdən biri). 
Davamı →

Kamamber və bri pendirləri

Kamamber və bri normandiyalıların və fransızların inək südündən hazırladıqları pendirdir. Kamamber ən qədim fransız pendirlərindəndir. Bri pendiri də məşhur kamamber pendirinin bənzəridir.

Bu pendirlərin nə zamandan və kimlər tərəfindən hazırlanması barədə heç yerdə məlumatlara rast gəlinməmişdir. Yanlız onların orta əsrlərdə ən məşhur pendir olmaları barədə məlumatlar var.

Bu pendirlər barədə ilk dəfə 744-cü ildə yazılmış məlumatlar var. Belə ki, 744-cü ildə Fransa kralı bu pendiri yeyərkən ”Bu mənin ömrümdə yediyim ən dadlı yeməkdir.” söyləmişdir. 1815-ci ildə isə bri pendiri Fransada pendirlərin kralı adına layiq görmüşdür.
Davamı →

Filofobiya

Filofoblar çox fərqli insan keyfiyyətlərinə və həyat yoluna sahibdirlər. Yəni onların hamısı bir birinə oxşamırlar. Buna baxmayaraq, onları birləşdirən əsas xüsusiyyət – əks cinslə güvənli münasibətlər qurmaq istəməməsi, ya da bacarmamasıdır.

Filofobiyadan əziyyət çəkən insanlar bəzən problemi dərk etmirlər. Onlar özlərinə uyğun həyat tərzi hansıdırsa, onu da yaşamağa çalışırlar. Elə bir həyat yolu seçməyə çalışırlar ki, özlərini təhlükəsiz və rahat şəkildə hiss etsinlər.
Davamı →

Vasabi

Vasabi ən məşhür ədviyyatlardandır. O çoxillik vasabi bitkisinin kökündən, yarpaqlarından alınır. Onun iri ürək formalı yarpaqları olur və kələmkimilər fəsilsinə aiddir. Vasabini ilk dəfə Yaponiyada X əsrdə becərmişlər.

O Yaponiyanın dağ çaylarının kənarlarında yabanı halda bitib. Onun dadının və qoxusunun xoş olduğunu görən yaponlar kütləvi surətdə vasabi yetişdirməyə başlamışlar.

Onu bəzən “yapon xreni” də adlandırırlar. İndi Koreyada, Çində, Amerikada, Yeni Zellandiyada vasabinin yetişdirilməsi ilə xüsusi məşğul olurlar. Vasabidən xüsusi ədviyyat hazırlanır. Bu ədviyyat istiot, qida boyaları və müxtəlif ədviyyatların qarışımından hazırlanır və yaşıl rəngdə olur. Təbii yolla əldə edilmiş vassabini hava olmayan xüsusi polietilen paketdə saxlamaq lazımdır. Marketdən alınmış vasabini isə hermetik bankada saxlamaq lazımdır. Bu şəkildə bir dəfə istifafdə edilmiş vasabinin qalan hissəsini 1 ay saxlamaq mümkündür.
Davamı →

Xoşbəxt edən hormonlar

İnanmaq nə qədər çətin olsa da, xoşbəxtlik hissinin səbəbi tam olaraq bir kimyadır. Yaşadığımız sərhədsiz həzz hissi — çətin biokimyəvi prosselərin zənciridir. Onları idarə edənlər isə xoşbəxtlik hormonlarıdır.

Xoşbəxtlik hormonu həm insanlarda həm də hevyanlarda baş beyində istehsal olunur. Əhvalımıza təsir edən 2 əsas maddə vardır:
Davamı →