Riyaziyyatın həll olunmamış problemlərindən
Riyaziyyatın Ən əsas həll olunmamış problemləri «Minilliyin Problemləri» — «Millenium Problems» adlanır. Bu ad altında 7 problem vardır ki, onlardan biri — Poinkare fərziyyəsi rusiyalı riyaziyyatçı Qriqori Yakovleviç Perelman tərəfindən 2010-cu ilin sentyabrında sübuta yetirilmişdir. Bu ad altında problemlərin həllinə Amerikanın Kley İnstitutu (Clay İnstitute) tərəfindən 1000000 USD civarında mükafat qoyulmuşdur. Lakin indi o məsələlərə girişməyəcəyik.
Əlavə Ədədlər Nəzəriyyəsi üzərindən bəzi problemləri nəzərinizə çatdırmaq istəyirəm.
1. Qoldbax hipotezi (Goldbach hypothesis):
«2-dən böyük cüt ədədlər 2 sadə ədədin cəmi şəklində göstərilə bilər.»
Maraqlısı burasındadır ki, bu fərziyyənin nə doğruluğu, nə də əksi isbat oluna bilib.
Alman riyaziyyatçısı Kristian Qoldbax məşhur riyaziyyatçı Leonard Eylerə (Leonhard Euler) 1742-ci il tarixli məktubunda bu fərziyyəni qeyd etmişdi.
2. Kollatz fərziyəsi (Collatz conjecture):
Fərziyyə belə ifadə olunur:
«Hər hansı bir müsbət tam (natural) ədəd:
1. Cütdürsə, 2-ə bölündükdə;
2. Təkdirsə, 3-ə vurulub üzərinə 1 əlavə etdikdə;
3. Və alınan təzə ədəd üzərində də bu əməliyyatları periodik şəkildə yerinə yetirsək, son ədəd mütləq 1 olacaqdır.»
Bu fərziyyənin əksi demək olar ki, mümkün deyil. Amma isbat edən də olmayıb. Bu fərziyyəni artıq nəzəriyyə kimi istifadə edərək, müəyyən ədəddən 1 ədədinin alınmasınadək proseslərin sayının hesablamasının tətbiqində araşdırmalar aparılır.
Alman riyaziyyatçısı olan Lotar Kollatz (Lothar Collatz) 1937-ci ildə, 27 yaşında ikən bu fərziyyəni irəli sürmüşdür və hələ də isbat edən olmamışdır.
Ardı var...
- ?
- 02 fevral 2012, 22:29
- MrMuSamir
- şərh əlavə et
Ədədlərdə olan sirlər
Ədəd və rəqəmlərin özlərinə xas maraqlı xüsusiyyətləri var. Hərflər vasitəsi ilə qarşı tərəflə rabitə yaradıldığı kimi, bu, rəqəmlərlə də mümkündür. Rəqəmlər insan həyatında böyük əhəmiyyətə malikdir. Danışmaq qədər mühüm olmasa da, əhəmiyyəti ondan çox da az deyil. İnsanın həyatda danışmağa ehtiyacı olduğu kimi, rəqəmlərdən istifadə etməyə də ehtiyacı var. Siz təsəvvür edin əgər rəqəmlər olmasaydı, bir şeyin sayını bildirmək necə və nə ilə mümkün olardı?
Dini ədəbiyyatda rəqəmlərin işlənmə yerlərinə baxdıqda bəzi rəqəmlərin başqalarına nisbətən daha çox işləndiyinin şahidi oluruq. O cümlədən o rəqəmlərin sırasında; 5, 7, 12, 14, 40, 70 və s. durur. Bunların da arasında işlənməsinə görə 40 rəqəmi daha çox gözə çarpır.
Ardı
- ?
- 01 may 2011, 15:51
- Zahid GDMLI
- şərh əlavə et
