Yayı olmayan il

Bu hadisələri təsvir edəndə adətən başdan danışırlar, amma bu dəfə icazə verin, mən sondan başlayım.
1816-cı ilin iyun ayıdır. Cenevrə gölünün sahillərinə istirahətə gələn bir qrup ingilis ziyarətçi özlərini dörd divar arasına könülsüz həbs edib. Hava o qədər soyuqdur ki, axşamlar villanı isitmək üçün az qala bütün buxarıları qalamaq lazım gəlir.
Villanın dustaqları arasında gələcəyin məşhurları Bayron, Persi Şelli və Meri Godvin də var – sonuncunun adı sizə tanış gəlmədisə, gələcəkdə Meri Şelli. Çox güman, uzun söhbətlərin mövzusu yenə də siyasət və qeybətdir, amma, inter alia, kültürdən və sənətdən də danışırlar. Bir də ən yaxşı XIX əsr adətlərinə uyğun şəkildə kitab oxuyurlar – yəni bir nəfər bərkdən oxuyur, digərləri diqqətlə qulaq kəsir. Onların hansı kitabı oxuduğu bizə dəqiq məlumdur: Fantasmagoriana. Alman qorxulu nağıllarının fransız dilində anonim antologiyası.

Davamı →

Azərbaycanda ən yüksək maaşı kim alır?

Azərbaycandan fərqli olaraq dünya üzrə bir sıra məşhur qəzet və jurnallar iqtisadi sahəyə aid müxtəlif tipli reytinqlər hazırlayırlar. Bu reytinqlər arasında ən məşhuru Forbes-un hazırladığı «Ən varlı insanlar siyahısı» hesab olunur. O qədər məşhurdur ki, onun çoxlu sayda variantları mövcuddur (ən gənc varlılar, ən gənc varlı startapçılar və s.). Amma eyni zamanda, həm Forbes, həm də digər mətbu nəşrlər müxtəlif sahələr üzrə reytinqlər və tədqiqatlar hazırlayırlar. Bu tədqiqatlar arasında əmək bazarına aid olan və ən cəlbedici sahələri araşdıran reytinq də mövcuddur. Adətən bu reytinqin əsasında müxtəlif sahələr üzrə əməkhaqqının orta həcmi hesablanır və yüksək olduğu halda cəlbedici siyahısına daxil edilir.

Davamı →

Planetimizin açılmayan sirləri

Deja-vu
Fransız sözü olan deja-vu Azərbaycan dilinə tərcümə edəndə  daha öncə görülmüş  mənasını verir. O xüsusi bir xatirə olaraq düşünülür və nə vaxtsa bu hadisəni görmüş olduğunuzu hissetmə halıdır. Hər kəsin həyatında bir və ya bir neçə dəfə yaşadığı bu hiss, təəccüblü, anlaşılmaz sehirli və tükürpədicidir. Alimlər deja-vu ilə əlaqədar bəzi açıqlamalar verməyə çalışsalar da, bu sehirli hissin səbəbi hələ də sirr olaraq qalır.
Davamı →

Təzim etmədiyi üçün işdən çıxarıldı, yeni qurulan ölkənin rəhbəri oldu, əksinqilabçı kimi güllələndi

Bu gün görkəmli ədib, ictimai xadim, “Molla Nəsrəddin” jurnalının təsisçisi Ömər Faiq Nemanzadənin anım günüdür. Bu münasibətlə Ömər Faiq Nemanzadə haqqında maraqlı faktları təqdim edirik.
Milliyyətcə məshəti türkü olan Ömər Faiq Nemanzadə 1872-ci ildə Gürcüstanın Axalsiq uyezdinin Azqur kəndində doğulub.
Türk təhsil sistemində zəmanəsinin yeni məktəblərindən biri olan “Darüşşəfəq”in ilk məzunlarından biridir.

Davamı →

Kleopatra-nın həyatından inanılmaz faktlar

Kleopatra Helenistik Misirin son kraliçası, güclü qadın, bütün dünyada məşhur şəxsiyyət, şairə, əczaçı və tədqiqatçıdır.
Bugünkü günə qədər onun həyat, sevgi və faciəvi vəfat tarixi sona qədər məlum deyil. İki min ildən çoxdur ki, Kleopatranın obrazı sirlərlə bəzədilib. Lakin buna baxmayaraq qədim və müasir tarixçilər eyni fikrə gəlirlər: misir kraliçası ağıllı, hökmlü, cazibədar, cəsarətli bir qadın idi. O, yeddi dildə danışırdı, fəlsəfə üzrə, ölçü vahidləri, sikkə sistemi və həmçinin saç düzümləri və kosmetika haqqında kitabların müəllifi olub.

Davamı →

Paris Notr-Dam kilsəsi haqqında maraqlı məlumatlar

1. Fransa paytaxtının simvollarından biri hesab olunan tarixi Paris Notr-Dam kilsəsi və ya Paris Məryəm ana kilsəsi — Paris şəhərinin mərkəzində, Sena çayı sahilində yerləşir.

2. O, Parisin ilk xristian kilsəsi hesab edilən, Müqəddəs Stefan bazilikasının yerində tikilib. Təəssüf ki, bazilika Fransa ərazisini işğal edən Normanlar tərəfindən məhv edilib.

3. Notr-Dam kilsəsinin tikintisinə 1163-cü ildə kral VII Lüdovikin vaxtında başlanılıb. Məbədin tikintisi təxminən iki əsr davam edib. Qotik üslublu kilsə 1163-1345-ci illərdə Paris yepiskopu Moris de Süllinin təşəbbüsü ilə ucaldılmışdır.
Davamı →

Niyə qadın və kişi geyimləri müxtəlif istiqamətlərdə düymələnir?

Niyə qadın və kişi geyimləri müxtəlif istiqamətlərdə düymələnir? Yəqin ki, hamını olmasa da, bir çox adamı bu sual vaxtaşırı düşündürür. Bu məsələdə müxtəlif dövrlərdə çeşidli məlumatlar yayılsa da, kişi və qadın geyimlərinin müxtəlif istiqamətlər üzrə bağlanmasının izahına dair 3 əsas versiya var. Beləliklə, həmin versiyaları sizə təqdim edirik.

1. Qadın geyimlərinin müxtəlif istiqamətlərdə bağlanması orta əsrlərə söykənir. Onda Avropada düymələr bəzək əşyaları kimi istifadə edilirdi və bahalı metallardan hazırlanırdı. Fil dişi, gümüş və qızıldan hazırlanan düymələr cəmiyyətdə yüksək təbəqəni təcəssüm etdirirdi. Belə israfçılığı yalnız adlı-sanlı ağalar özünə rəva görə bilərdilər. Nəcib qadınların isə o zaman müstəqil geyinməsi qəbul edilmirdi, bu barədə qulluqçuları onlara kömək edirdilər. Qulluqçular üçün düymələri sağ tərəfdən bağlamaq daha rahat idi. Bu, geyimlərdə isə onlar sol tərəfdən tikilirdi.
Davamı →

Almaniyada hansı hərəkətləri etmək olmaz?

Bu yaxınlarda Düsseldorfda 86 yaşlı təqaüdçüyə dayanacaqda oturub dincəldiyinə görə cərimə yazıblar. Buna səbəb – həmin dayanacaqdan onun təyinatına aid olmayan məqsədlər üçün istifadə edilməsi olub, çünki bu şəxs orada avtobus gözləmirdi. Almaniyanın bəzi regionlarında əgər siz stansiyada və dayanacaqda elə-belə oturmusunuzsa, həqiqətən də cərimə tətbiq edilir. Təqaüdçüyə 35 avro cəriməni ödəmək lazım gəlməyib, çünki o, demensiya və ürək xəstəliyindən əziyyət çəkirmiş və ona dincəlmək vacib idi. Yalnız müvafiq tibbi arayış təqdim ediləndən sonra təqaüdçünün üzərindən cərimə götürülüb.
 
Bu qayda praktikada az istifadə olunsa da, Almaniyanın bir çox şəhərlərində ictimai nəqliyyatda alkoqol qəbul etmək həqiqətən də qadağandır. Avtobus, metro və tramvaya pivə və çaxır şüşəsi ilə daxil olmaq mümkündür. Lakin alkoqol şüşəsini nəqliyyatda açıb qəbul etmək qadağan edilir. Bu qaydalar Berlin, Münxen, Nürnberq, Ştutqart və Duysburqa tətbiq edilir. IC и ICE tipli sürətli qatarlara bu, aid edilmir.
Davamı →

Mahatma Qandi haqqında bilmədiklərimiz

Əsl adı Mohandas Qandi olan, tarixə adını ardıcıllarının verdiyi Mahatma Qandi ləqəbi ilə “böyük ürək”, “ böyük müəllim” yazdıran Mahatma Qandi Hindistanın ən yüksək kastası hesab edilən “ticarətçilər” təbəqəsinə mənsub idi. Babası Ota Qandi Britaniya Hindistanının Qucarat knyazlığında atası Karamcant Qandi isə öncə Porbandara sonra isə Radjkot knyazlığında baş nazir vəzifələrində çalışıb.

Qandi adının mənası “dükançı”, “ticarətçi” anlamını verir. Qandi 13 yaşındaykən ailəsi tərəfindən öz həmyaşıdı ilə evləndirilib. 

Hindistanda şiddətsiz inqilab edən Qandi ardıcılları tərəfindən verilən Mahatma ləqəbini heç zaman işlətmirdi. Bəzi şəxsiyyətlər haqqında əfsanələr yayılır, bunlardan biri də Qandidir. Onun hər zaman köhnə və cırıq-sökük paltar geyinib ayaqyalın gəzməsi də bu miflərdən biridir. O ilk dəfə İngiltərəyə getdikdə ətrafındakı hər kəsə sübut etməyə çalışırdı ki, bir hindli öz adət-ənənələrindən çıxmadan da avropalı kimi dünyagörüşlü, centlmen ola bilər.

Davamı →

Poçtla göndərilən uşaqlar

XX əsrin əvvəllərində ABŞ-da uşaqları poçtla göndərirdilər. Buna səbəb həmin xidmətin dəyərinin bir dollardan az olması və qatar qiymətindən 10 dəfə ucuz başa gəlməsi idi.

Göndəriləcək uşağı xüsusi poçt çantasına qoyur, paltarına möhür vurur və nəzərdə tutulan ünvana çatdırılırdı. Yol boyu isə poçt kuryerləri uşaqların qayğısına qalırdı.

1913-cü ildə ABŞ-da “Poçt haqqında qanun” qüvvəyə mindi. Bu qanun ölkə iqtisadiyyatı üçün yaxşı stimul oldu. Amerikalılar poçt vasitəsilə ərzaq, paltar, buğda, tütün və dərman ala bilirdilər. Amma qanunvericilik hər şeyi düşünmədiyi üçün hiyləgər iqtisadçilar bundan istifadə etdilər.
Davamı →